Acem Halısı Çiçeği Bakımı ve Özellikleri
- gardenathena
- 3 gün önce
- 4 dakikada okunur
Duvarlardan Akan Pembe Şelale:(Drosanthemum floribundum)
Bahçenizde dikey sınırları ortadan kaldıran, taş duvarları ve dik yamaçları adeta pembe bir kumaşla kaplayan o muazzam bitkiyle tanışmaya hazır olun. Botanik dünyasında Drosanthemum floribundum olarak adlandırılan, halk arasında ise "Zarif Acem Halısı", "Bodrum Acem Halısı" veya "Güllü Buz Çiçeği" olarak bilinen bu tür, Aizoaceae familyasının kıyı bölgelerine en aşık üyelerinden biridir. Anavatanı Güney Afrika’nın özellikle deniz etkisine açık, kurak ve kayalık kıyı şeritleridir.
Onu botanik dünyasında özel kılan, cins adı olan Drosanthemum kelimesinin anlamıdır: Yunanaca "Çiy Çiçeği" anlamına gelir. Silindirik, etli ve hafifçe yukarı kıvrık yeşil yapraklarının üzeri, güneşte parıldayan ve tıpkı bitkinin üzerine sabah çiyi düşmüş gibi duran minik kristal tüplerle (papila) kaplıdır. Bahar sonu geldiğinde ise bu yeşil kristal halı, milyonlarca parlak pembe, açık mor ve lila tonlarındaki iğnemsi çiçekle örtülür. Çiçeklerin yoğunluğu o kadar fazladır ki, bitki dikildiği istinat duvarlarından aşağıya doğru adeta pembe bir köpük şelalesi gibi akar.
Peyzajda Kullanımı
Peyzaj mimarisinde bu bitki, "dikey yüzeylerin ve sahil peyzajının kraliçesi" olarak kabul edilir. Özellikle yüksek istinat duvarlarının üst kenarlarına dikildiğinde, aşağıya doğru 1 metreden fazla sarkarak muazzam bir dikey perde oluşturur. Erozyon riski taşıyan dik, güneşli yamaçları sabitlemek, kaya bahçelerinde Akdeniz esintisi yaratmak ve deniz tuzu alan sahil bahçelerini renklendirmek için mükemmeldir. Büyük saksılarda ve balkon saksılarında da muhteşem bir saksı kapatıcı ve sarkıcı bitkidir.
Drosanthemum floribundum Detaylı Bakım Rehberi
Işık İsteği: Tam güneş. Güneş ışığı bu bitkinin yakıtıdır. Çiçeklerin sabah tam anlamıyla açabilmesi ve bitkinin formunu koruyabilmesi için günde en az 6-8 saat doğrudan güneş alması şarttır. Gölge alanlarda yaprak araları açılır, bitki sarsak bir hal alır ve çiçeklenme neredeyse tamamen durur.
Soğuğa Dayanıklılık: -5°C ila -7°C derecelere kadar dayanabilir. Kısa süreli hafif donları tolere edebilir ancak Delosperma cooperi kadar dona dayanıklı değildir. Sert ve uzun kışların yaşandığı iç bölgelerde kışın korunmalı veya mevsimlik olarak düşünülmelidir.
Sıcağa Dayanıklılık: +40°C üzerindeki aşırı yaz sıcaklarına, Akdeniz ve Ege'nin kavurucu güneşine karşı olağanüstü dirençlidir. Kurak havadan ve yüksek sıcaklıktan hiç etkilenmez.
Toprak İsteği: Fakir, çok iyi süzek (drenajlı), kumlu, çakıllı ve taşlık topraklar onun doğal ortamıdır. Deniz kenarlarındaki tuzlu ve besinsiz topraklarda bile neşeyle büyür. Ağır killi, su tutan ve aşırı gübreli topraklardan nefret eder; bu tarz topraklarda kökleri ve etli gövdesi hızla çürür.
Kök Yapısı: Yüzeyde hızla ağ oluşturan, ince ama yoğun bir saçak kök yapısına sahiptir. Duvar çatlaklarına ve taş aralarına mükemmel şekilde tutunur.
Boy-en: Dikine boyu sadece 10 - 15 cm civarında kalır. Ancak kollarını yana ve aşağıya doğru uzatarak 1 ila 1.5 metre arasında bir alana (en/boy olarak) yayılabilir veya sarkabilir.
Sulama: Çok az sulama ister. Kurakçıl (xeriscape) bahçelerin baş tacıdır. İlkbahar ve yaz aylarında toprak tamamen kuruduktan sonra sulanmalıdır. Kışın ise kıyı bölgelerindeki doğal yağışlar fazlasıyla yeterlidir; ekstra sulama bitkinin ölümüne davetiye çıkarır.
Bölge Uyumu: Türkiye'de Akdeniz, Ege ve Marmara'nın güney kıyı şeritlerine (deniz etkisindeki ılıman bölgelere) kusursuz uyum sağlar.
Ömrü: Çok yıllık, kalıcı ve her yıl sarkan kollarını daha da uzatan bir çok yıllık (perennial) bitkidir.
Çiçek Rengi: Genellikle parlak pembe, lila, açık mor ve macenta tonlarındadır. Çiçeklerin ortasında ipeksi bir parlaklık göze çarpar.
Çiçeklenme Dönemi: Baharın sonundan itibaren (Mayıs sonu) başlar, Temmuz ortasına kadar inanılmaz yoğun bir patlama yaşar. Yaz sonunda ve sonbaharda ise seyrek de olsa tek tük çiçek açmaya devam eder.
Yaprak Durumu: Her dem yeşildir (kışın yaprak dökmez). Kışın ılıman bölgelerde canlı yeşil-gri kristalli dokusunu tamamen korur.
Zorluk: Kolay. Doğru iklimde ve doğru drenajda sıfır bakım isteyen, kendi kendine yeten profesyonel bir bitkidir.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Bakım Notları
Ege ve Akdeniz Bölgesi: Bu bitkinin Türkiye'deki gerçek evidir. Bodrum, Antalya, İzmir gibi kıyı şeritlerindeki taş duvarların vazgeçilmez süsüdür. Denizden gelen tuz serpintilerine ve rüzgarlara tamamen dayanıklıdır. Yaz boyu sulama neredeyse hiç gerekmez; sadece çok uzun süren kuraklık dönemlerinde nadiren su verilmesi canlılığını artırır.
Marmara Bölgesi: İstanbul ve çevre illerin kıyıya yakın, rüzgarlı ve güneye bakan yamaçlarında çok iyi sonuç verir. Ancak kışın yaşanabilecek sıra dışı sert donlarda bitkinin üst kısımları zarar görebilir. Bu yüzden Marmara’da dikim yaparken kuzey rüzgarlarından korunaklı, güney cepheli duvar üstleri seçilmelidir.
İç Anadolu, Karadeniz ve Doğu Anadolu Bölgeleri:
İç ve Doğu Anadolu: Kış donları (-7°C'nin altı) bitkiyi tamamen kurutur. Bu bölgelerde açık bahçede çok yıllık olarak yaşayamaz. Ancak saksılarda yetiştirilip kışın kapalı/korunaklı bir yere (seraya veya balkona) alınabilir ya da bahçede "tek yıllık" bir yaz neşesi olarak konumlandırılabilir.
Karadeniz: Aşırı kış soğuğu olmasa bile sürekli nem ve yoğun yağış bitkiyi çürütür. Karadeniz'de dikilecekse mutlaka dik eğimli yamaçlar, çok yoğun çakıllı yapay kaya bahçeleri veya saçak altındaki saksılar tercih edilmelidir.
Çoğaltma Yöntemleri
Drosanthemum floribundum, üretimi ve çoğaltılması en zahmetsiz bitkilerden biridir. Neredeyse kopardığınız her parça yeni bir bitki olmaya hazırdır.
1. Sürgün Çeliği ile Çoğaltma (En Pratik Yöntem)
Zamanlama: İlkbahar ortasından yaz sonuna kadar olan dönem en ideal zamandır.
Uygulama: Sarkan kollardan veya yayılan sürgünlerden 10-15 cm uzunluğunda çelikler kesin. Alttaki yaprakları hafifçe temizleyin. Bu çelikleri doğrudan bahçede yayılmasını istediğiniz kumlu toprağa veya saksı harcına saplayın. Toprağın hafifçe nemli olması yeterlidir; bitki birkaç hafta içinde güçlü saçak kökler salarak büyümeye başlayacaktır.
2. Kendiliğinden Köklendirme (Katmanlama)
Bitki halı gibi yayıldığı için, toprağa temas eden gövde boğumları zamanla kendiliğinden köklenir. Bahçenizde köklenmiş bu kolları ana gövdeden keskin bir makasla ayırıp, kök sistemiyle birlikte başka bir alana kolayca şaşırtabilirsiniz.
Bitkinin Bakımı ile İlgili Hayati Tüyolar
Budama Avantajı: Çiçeklenme dönemi tamamen bittikten sonra (yaz ortasında), sarkan veya yayılan kolları hafifçe makaslayarak form kazandırabilirsiniz. Bu budama, bitkinin daha gürleşmesini ve sonraki bahara daha fazla çiçek tomurcuğu vermesini sağlar.
Gübre Doğru Değildir: Bu bitkiyi kesinlikle yoğun azotlu veya hayvansal gübrelerle beslemeyin. Aşırı besin, bitkinin dokularını yumuşatır, parazitlere karşı hassaslaştırır ve çiçek açmasını engeller. Fakir toprakta kalması en doğrusudur.
Duvar Üstü Dikim Sırrı: Duvarlardan sarkıtmak istiyorsanız, bitkiyi duvarın tam sıfır noktasına değil, yaklaşık 10-15 cm gerisine dikin. Böylece kökler ana toprak kütlesine iyice tutunur ve kollar duvardan güvenle aşağı süzülür.
✍️ Editörün Notu
"Eğer Delosperma bahçenin zeminini kaplayan sert bir askerin cesaretine sahipse, Drosanthemum floribundum da yüksek duvarlardan aşağı süzülen bir balerinin zarafetine sahiptir. Bahar sonunda taş duvarların üzerinden pembe bir sıvı gibi akan bu bitki, Akdeniz peyzaj stilinin en dramatik ve en etkileyici elementlerinden biridir.
Yorumlar