Aynısefa, Portakal Nergisi Bakımı
- Athena
- 9 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 25 Şub
Güneşin Aynası
Bahçenizde hem neşeli bir görünüm hem de doğal bir ilk yardım kiti istiyorsanız, Aynısefa (Calendula) tam size göre. Latince adı Calendula officinalis olan bu bitki, Papatyagiller ailesine aittir ve anavatanı Güney Avrupa ile Mısır civarıdır. İsmi, her ayın başında açtığına inanıldığı için Latince "kalendae" (takvimin ilk günü) kelimesinden gelir.
Aynısefa, kadifemsi dokulu parlak turuncu ve altın sarısı çiçekleriyle bilinir. Peyzajda kullanımı ise çok yönlüdür: Sebze bahçelerinde "arkadaş bitki" (companion plant) olarak zararlıları uzaklaştırmak için dikilirken, bordürlerde ve saksılarda kesintisiz bir renk kaynağı oluşturur. Ayrıca çiçek yapraklarının yenilebilir olması, onu gurme bahçelerinin de vazgeçilmezi yapar.
Bitki Bakım Detayları
Işık İsteği Tam güneş ışığını çok sever ancak kavurucu yaz bölgelerinde hafif yarı gölge alanlarda daha uzun süre taze kalır. Günde en az 6 saat ışık, çiçek verimi için şarttır.
Soğuğa Dayanıklılık Serin iklimleri sever. Hafif donlara karşı oldukça dayanıklıdır; -5°C ile -10°C dereceye kadar hayatta kalabilir. Sert kış geçiren bölgelerde baharda tekrar ekilmelidir.
Sıcağa Dayanıklılık Orta derecedir. 30°C üzerindeki aşırı nemli ve durağan sıcaklarda çiçeklenmeyi yavaşlatabilir. Ancak sonbahar serinliğiyle birlikte tekrar coşar.
Toprak İsteği Toprak konusunda hiç seçici değildir. Orta derecede verimli, drenajı iyi olan her türlü toprakta yetişebilir. Fakir topraklarda bile gayet iyi sonuç verir.
Kök Yapısı Saçak kök yapısına sahiptir. Yayılıcı değildir, derli toplu bir kök sistemi vardır; bu da onu saksı yetiştiriciliği için ideal kılar.
Boy-En (Maksimum) Boyu türüne göre 30-60 cm, genişliği ise 30-40 cm civarına ulaşır.
Sulama Toprağı kurudukça sulanmalıdır. Yerleştikten sonra kısa süreli kuraklıklara dayanabilir ancak düzenli sulama çiçeklerin daha iri ve canlı olmasını sağlar.
Bölge Uyumu Türkiye’nin tüm bölgelerine mükemmel uyum sağlar. Ege ve Akdeniz'de kışın bile açabilirken, iç bölgelerde baharın en erken müjdecilerindendir.
Ömrü Genellikle tek yıllık olarak yetiştirilir. Ancak dökülen tohumlarıyla her yıl aynı yerden kendi kendine çıktığı için bahçede kalıcı bir his uyandırır.
Çiçek Rengi Parlak turuncu, altın sarısı, krem rengi ve bazen uçları koyu renkli çift renkli varyeteler.
Çiçeklenme Dönemi İlkbahar başından sonbaharın sonuna kadar, hatta ılıman bölgelerde kış boyu çiçek açabilir.
Yaprak Durumu Hafif tüylü, mızrak şeklinde ve aromatik kokulu yeşil yapraklara sahiptir. Sezon sonunda bitkiyle birlikte kurur.
Zorluk Derecesi Çok Kolay. Tohumu toprağa atıp unutmanız bile çoğu zaman yeterlidir.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Ege ve Akdeniz: Sonbaharda ekilirse tüm kış ve bahar boyu çiçekli kalır. Yazın çok kavurucu sıcaklarda bitki yorulabilir, bu dönemde bol sulama ve hafif gölge destekleyici olur.
Marmara ve Karadeniz: Bu bölgelerin serin ve nemli baharlarını çok sever. Külleme hastalığına karşı yaprakları ıslatmadan sulama yapmaya özen gösterilmelidir.
İç ve Doğu Anadolu: Don tehlikesi geçtikten hemen sonra ekilmelidir. Yaz gecelerinin serinliği sayesinde çiçek kalitesi bu bölgelerde oldukça yüksektir.
Çoğaltma Yöntemleri
Tohumla Çoğaltma: En kolay yöntemdir. Hilal şeklindeki karakteristik tohumları ilkbahar başında veya sonbaharda doğrudan toprağa ekebilirsiniz. 5-10 günde çimlenirler.
Kendiliğinden Çoğalma: Eğer çiçekleri dökülmeden bırakırsanız, bir sonraki yıl bahçenin her yerinde minik Aynısefa fideleri görmeye hazır olun!
Bitkinin Bakımı İle İLGİLİ TÜYOLAR
Hasat Zamanı: Şifalı yağ veya çay yapmak için çiçekleri kullanacaksanız, çiçeklerin tam açtığı sabah saatlerinde (çiy kuruduktan sonra) hasat yapın.
Sık Budama: Çiçekleri topladıkça veya solanları kestikçe bitki daha fazla çiçek açar. Budanmayan bitki hızla tohuma kaçar ve çiçeklenmeyi durdurur.
Doğal Koruma: Sebze yataklarınızın arasına dikerseniz, domates ve fasulye gibi sebzelerinize zarar verecek bazı böcekleri kendine çekerek "tuzak bitki" görevi görür.
KİŞİSEL NOT:
Kuytu yerde -10 derecelere kadar rahat dayanabilir ve kışın dahi üzerinde çiçekler görebilirsiniz. Dayanıklılık şampiyonu sayılabilecek bir çiçektir. Sadece bir süre sonra bitki ömrünü tamamlayıp yaşlanır. Bu durumda tohumdan yenilerini yetiştirebilirsiniz. Tohumları soğukta çimlenmez. Ağustos gibi ekeceğiniz tohumlar kışın açmaya devam edebilir. Gerçek manada bir on bir ay çiçeğidir.
Hatırlatıcı Not: Aynısefa çiçekleri sadece bahçenizi değil, salatalarınızı da süsleyebilir! Yapraklarını koparıp taze salatalara ekleyerek hem renk hem de hafif acımsı, baharatlı bir lezzet katabilirsiniz.
Yorumlar