Bitkileri Çelikle Çoğaltma

Bitkileri çelikle çoğaltmak, sevdiğiniz bir bitkinin genetik olarak tıpatıp aynısını elde etmenin en keyifli ve ekonomik yoludur. Temelde bir dal parçasının kendi köklerini salmasını sağlama sürecidir.

​İşte adım adım başarılı bir çelikleme rehberi:

​1. Hazırlık ve Malzemeler

​Başlamadan önce ihtiyacınız olan birkaç temel malzeme var:

• ​Keskin ve Steril Budama Makası: Bitkinin dokusunu ezmemek için çok önemlidir (alkolle temizleyebilirsiniz).

• ​Köklendirme Ortamı: Steril torf, perlit, vermikülit veya sadece temiz su.

• ​Hormon (Opsiyonel): Köklendirme tozları süreci hızlandırabilir ancak şart değildir.

​2. Çelik Alma Yöntemleri

​Bitkinin türüne göre üç ana çelik tipi vardır:

• ​Yumuşak Odun Çelikleri: İlkbaharda yeni uzayan, taze dallardan alınır. (Örn: Sardunya, cam güzeli, nane).

• ​Yarı Odunsu Çelikler: Yaz sonuna doğru, alt kısmı biraz sertleşmiş ancak ucu hala yeşil dallardan alınır. (Örn: Lavanta, biberiye, gül).

• ​Sert (Odunsu) Çelikler: Kışın bitki uykudayken alınan sert dallardır. (Örn: Üzüm, incir).

​3. Adım Adım Uygulama

​A. Kesim Yapma

​Sağlıklı, üzerinde hastalık olmayan bir dal seçin. Yaklaşık 10-15 cm uzunluğunda bir parça kesin. Kesimi bir boğumun (nodyum) hemen altından, 45 derecelik açıyla yapın. Boğumlar, kök hücrelerinin en yoğun olduğu noktalardır.

​B. Yaprak Temizliği

​Çeliğin alt yarısındaki yaprakları tamamen temizleyin. Sadece en üstte 2-3 yaprak bırakın. Eğer yapraklar çok büyükse (örneğin ortanca), terlemeyle su kaybını önlemek için yaprakları yarıdan kesebilirsiniz.

​C. Köklendirme

• ​Suda Köklendirme: Çeliği doğrudan oda sıcaklığında bir su bardağına koyun. Suyu birkaç günde bir değiştirin. Kökler 2-3 cm olunca toprağa dikin.

• ​Toprakta Köklendirme: Çeliği nemli torf-perlit karışımına gömün. Toprağın etrafını hafifçe sıkıştırın.

• 
  

​4. Kritik Başarı İpuçları

• ​Nem Dengesi: Kökü olmayan bir bitki su alamaz, bu yüzden nemli bir ortam yaratmak için saksının üzerini şeffaf bir poşetle (hava alacak delikler açarak) kapatabilirsiniz.

• ​Işık: Doğrudan yakıcı güneş ışığından kaçının; bolca dolaylı, parlak ışık alan bir yer seçin.

• ​Isı: Toprak sıcaklığının oda sıcaklığında (20-22°C) olması köklenmeyi hızlandırır.

​Küçük Bir Not: Her bitkinin köklenme süresi farklıdır. Bazıları 1 haftada (nane gibi), bazıları ise aylar sonra (odunsu bitkiler) kök verir. Sabır bu işin anahtarıdır!

Not2: Daldan köklendirme çiçek ve bitki severler için harika bir yöntemdir. Pek çok güzel çiçeği ve bitkiyi bu yolla ücretsiz edinebilirsiniz.

Bunun en uygun zamanı ilkbahar ve son bahardır. İç mekanda ise kışında yapılabilir. Yazın en sıcak zamanlarında da bazı bitkiler suda veya toprakta köklenebilir. Ama mantarlaşma, kuruma riski çok fazladır.