Carex Bitkisi Bakımı ve Çoğaltması
- Athena
- 13 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 2 gün önce
Rüzgarla Dans Eden Doku: Carex (Saz / Süpürge Otu)
Carex, genellikle "çimen" sanılsa da aslında Cyperaceae familyasına ait, Latince ismi yine Carex olan çok geniş bir cinstir. Antarktika dışındaki tüm kıtalarda, bataklıklardan kuru yamaçlara kadar her yerde bulunabilir. Onu gerçek çimenlerden ayıran en önemli özelliği, gövdesinin yuvarlak değil üçgen yapıda olmasıdır. Bakır, altın, gümüş ve mavi-yeşil tonlarındaki yapraklarıyla bahçeye renk değil, "karakter" katan bir bitkidir.
Peyzajda Kullanımı: Carex, peyzajın "hareket" unsurdur. En hafif rüzgarda bile dalgalanarak bahçeye canlılık katar. Yer örtücü olarak, modern kaya bahçelerinde, süs havuzlarının kenarlarında veya saksı kompozisyonlarında "dökümlü" yapısıyla kullanılır. Özellikle kontrast yaratmak için geniş yapraklı bitkilerin (Hostalar gibi) yanına dikilir.
Carex Bakım Detayları
Işık İsteği
Türe göre değişir. Çoğu Carex türü yarı gölgeyi çok sever. Ancak "altın" veya "bakır" renkli türler, renklerini tam sergilemek için filtrelenmiş güneş ışığına ihtiyaç duyar. Tam gölgede renkler solar, çok yakıcı güneşte ise yaprak uçları yanabilir.
Soğuğa Dayanıklılık
Tür çeşitliliği çok olduğu için aralık geniştir. Yaygın kullanılan süs türleri genellikle -15°C / -20°C derecelere kadar dayanıklıdır. Bazı kuzey kökenli türler daha sert soğuklara da direnir.
Sıcağa Dayanıklılık
30°C - 35°C dereceye kadar dayanıklıdır. Ancak yüksek sıcaklıkta bitkinin "nemli" kalması şarttır; aksi halde kurumalar başlar.
Toprak İsteği
Genel olarak nemli, organik maddece zengin ve drenajı olan toprakları sever. Bazı türleri bataklık benzeri çok ıslak yerlerde yaşayabilirken, bazıları kuru gölgeye adapte olmuştur.
Kök Yapısı
Sık ve yoğun bir saçak kök yapısına sahiptir. Bazı türleri rizomları vasıtasıyla yavaşça yayılır.
Boy-En (En Fazla)
Bodur türler 20-30 cm, dev türler ise 80-100 cm boya ve ene ulaşabilir.
Sulama
Carex’lerin çoğu nemli ortam bitkisidir. Toprağının tamamen kurumasına izin verilmemelidir. Özellikle yaz aylarında düzenli sulama, yaprak formunun bozulmaması için kritiktir.
Bölge Uyumu
Tüm Türkiye genelinde yetişir. Karadeniz'in nemli doğası onun için cennettir. İç Anadolu'da ise kıştan etkilenmez ancak yazın sulama desteği ister.
Ömrü
Çok yıllık (perennial) bir bitkidir. Yıllar geçtikçe öbekleşerek güzelleşir.
Çiçek Rengi
Çiçekleri gösterişli değildir; genellikle kahverengi veya yeşilimsi, başak benzeri küçük yapılar oluşturur. Bitkinin asıl "çiçeği" kendi yapraklarıdır.
Çiçeklenme Dönemi
Bahar sonu ve yaz başı.
Yaprak Durumu
Türlerin çoğu herdem yeşildir (evergreen). Kışın yapraklarını dökmezler, ancak çok sert donlarda renkleri bronzlaşabilir.
Zorluk Derecesi
Çok Kolay. Doğru ışık ve su dengesi sağlandığında neredeyse hiç bakım istemez.
Türkiye Coğrafyası ve Carex
Ege ve Akdeniz: Sahil kesimlerinde mutlaka gölge/yarı gölge yerler seçilmelidir. Aşırı sıcak ve kuru hava bitkiyi yıpratabilir, bu yüzden nemli tutulması hayati önem taşır.
Marmara: Hem sahil hem iç kesimlerde çok rahat yetişir. Kışın yeşil kalması, Marmara bahçeleri için büyük bir avantajdır.
İç Anadolu: Karasal iklimin sert kışlarına dayanıklıdır. Ancak yazın bozkır sıcağında düzenli sulanmalı, nem kaybını önlemek için etrafı malçlanmalıdır.
Karadeniz: Carex için en ideal bölgedir. Doğal yağış rejimi ve yüksek nem bitkinin coşmasını sağlar.
Doğu Anadolu: Soğuklara dirençli türler seçilirse sorunsuzca kışlar. Kar örtüsü altında yaprakları korunur.
Çoğaltma Yöntemleri
Kökten Ayırma: En etkili ve kolay yöntemdir. Erken baharda veya sonbaharda, bitki öbeği topraktan çıkarılarak keskin bir bıçakla parçalara bölünür ve yeniden dikilir.
Tohum: Bahar aylarında tohumdan üretilebilir ancak hibrit türlerde ana bitkiyle aynı renk ve formu yakalamak zordur.
Carex Bakımı İçin Altın Tüyolar
Kesme / Budama: Herdem yeşil Carex'ler asla "çim gibi" dipten biçilmemelidir. İlkbaharda sadece kurumuş, rengi bozulmuş yaprakları tek tek temizlemek veya hafifçe form vermek yeterlidir.
Taraklama: Bitki yaşlandıkça iç kısımlarında kurumuş yapraklar birikebilir. Elinize bir eldiven takarak yaprakların arasından parmaklarınızla geçmek (taramak), ölü yaprakların temizlenmesini ve bitkinin hava almasını sağlar.
Işık ve Renk: Eğer Carex bitkiniz çok yeşile dönüyorsa az ışık alıyor demektir; eğer yapraklar beyaza dönüp yanıyorsa çok güneş alıyor olabilir.
Hatırlatıcı Not: Carex, bahçede "sessiz kahraman"dır. Diğer çiçekler solup gittiğinde, kışın karın altında bile o zarif ve renkli yapraklarıyla bahçenizin çıplak kalmasını önler.
Yorumlar