Dahlia (Yıldız Çiçeği) Bakımı ve Yetiştirmesi
- gardenathena
- 13 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 25 Şub
Bahçelerin Geometrik Mucizesi
Dahlia, botanik dünyasında estetiğin ve simetrinin vücut bulmuş halidir. Anavatanı Meksika’nın yüksek yaylaları olan bu bitki, Aztekler döneminden beri hem süs hem de gıda bitkisi olarak el üstünde tutulmuştur. Bitki krallığında çok az tür, Dahlia kadar geniş bir form ve renk yelpazesine sahiptir; ponpon tipi miniklerden, "yemek tabağı" büyüklüğündeki devasa çiçeklere kadar binlerce çeşidi bulunur.
Peyzajda Kullanımı: Dahlia’lar peyzajda tam bir "odak noktası" (focal point) bitkisidir. Uzun boylu türler bahçe duvarlarının önünde veya bordürlerin arka sıralarında görkemli bir fon oluştururken, bodur türler saksı yetiştiriciliği ve ön hatlar için idealdir. Kesme çiçekçilikte ise dayanıklılığı ve kusursuz formlarıyla vazoların vazgeçilmezidir.
Dahlia Bakım Detayları
Işık İsteği
Dahlia’lar tam güneş aşığıdır. Günde en az 6-8 saat doğrudan güneş ışığı, sağlıklı ve bol çiçeklenmenin anahtarıdır. Gölge alanlarda bitki cılızlaşır ve çiçek verimi ciddi oranda düşer.
Soğuğa Dayanıklılık
Bu bitki don olaylarına karşı oldukça hassastır. Toprak altındaki yumruları genellikle -5°C'nin altındaki sıcaklıklarda zarar görmeye başlar. Kışın sert geçtiği yerlerde yumruların sökülerek muhafaza edilmesi gerekir.
Sıcağa Dayanıklılık
Sıcağı severler ancak ekstrem sıcaklarda (35°C ve üzeri) çiçeklenme yavaşlayabilir. Özellikle Ege ve Akdeniz'in yakıcı öğle güneşinde hafif bir gölgeleme bitkiyi rahatlatacaktır.
Toprak İsteği
Gevşek, organik maddece zengin ve drenajı mükemmel toprakları sever. Ağır killi topraklarda yumru çürümesi riski yüksektir. İdeal pH aralığı 6.5 - 7.0 (hafif asidik-nötr) arasıdır.
Kök Yapısı
Etli, besin depolayan yumru kök yapısına sahiptir. Bu yumrular bitkinin yaşam enerjisini saklar.
Boy-En (En Fazla)
Çeşidine göre değişmekle birlikte; boyu 30 cm’den 2 metreye kadar çıkabilir. Yayılımı ise 45 cm ile 90 cm arasında değişir.
Sulama
Yeni dikilen yumrular filizlenene kadar çok az sulanmalıdır. Bitki yapraklandıktan sonra ise toprağı her zaman nemli tutulmalı ancak asla su içinde bırakılmamalıdır. Yaz sıcaklarında derin sulama hayati önem taşır.
Bölge Uyumu
Türkiye'nin tüm bölgelerinde yetiştirilebilir; ancak kış şartlarına göre bakım stratejisi değişir (Kıyı şeridinde toprakta kalabilir, iç kesimlerde sökülmelidir).
Ömrü
Çok yıllık (perennial) bir bitkidir. Doğru kış bakımıyla her yıl yeniden canlanır.
Çiçek Rengi
Mavi dışındaki hemen hemen her renk; beyaz, sarı, turuncu, pembe, kırmızı, mor ve çok renkli (egzotik karışımlar).
Çiçeklenme Dönemi
Yaz başından başlar, ilk donlar düşene kadar (Haziran - Kasım başı) devam eder. Sonbaharda en görkemli halini alır.
Yaprak Durumu
Mevsimliktir, kışın havaların soğumasıyla birlikte toprak üstü kısımları kurur ve yaprak döker.
Zorluk Derecesi
Orta. Işık ve su dengesi sağlandığında çok keyiflidir ancak kış bakımı ve destek (herek) ihtiyacı nedeniyle biraz ilgi ister.
Türkiye Coğrafyası ve Dahlia
Ege ve Akdeniz: Bu bölgelerde Dahlia’lar erken çiçeklenir. Ancak Temmuz-Ağustos sıcaklarında bitkiyi strese sokmamak için malçlama (toprak yüzeyini örtme) ve düzenli sulama şarttır. Kışın yumruların sökülmesine gerek kalmadan toprakta bırakılabilir.
Marmara: Nemli ve ılıman yapısı Dahlia için oldukça uygundur. Drenajı iyi olmayan bahçelerde aşırı yağışlara karşı dikkatli olunmalıdır.
İç Anadolu: Kısa ama yoğun bir büyüme dönemi vardır. İlkbahar son donları geçmeden ekim yapılmamalı, sonbaharda ilk donlarla birlikte yumrular mutlaka sökülüp don almayan serin bir yerde saklanmalıdır.
Karadeniz: Yağışlı yapısı nem dengesini sağlar ancak drenajı kötü olan topraklarda kök çürümesine karşı önlem alınmalıdır. Bol güneş alan yamamaçlar tercih edilmelidir.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Doğu Anadolu'da yetişme süresi kısadır; erken çiçeklenme için saksıda başlatılıp bahçeye aktarılabilir. Güneydoğu'da ise aşırı buharlaşmaya karşı akşam sulamaları kritiktir.
Çoğaltma Yöntemleri
Yumru Ayırma: En popüler yöntemdir. İlkbaharda uyuyan yumrular çıkarılır; her parçada en az bir "göz" (sürgün yeri) bulunacak şekilde keskin bir bıçakla ayrılır.
Çelikleme: İlkbaharda yumrudan çıkan 8-10 cm'lik taze sürgünler kesilerek köklendirme hormonuna batırılır ve nemli torfa dikilir. Bu yöntemle ana bitkinin birebir kopyası elde edilir.
Tohum: Genelde bodur (tek katlı) türlerde tercih edilir. Hibrit türlerin tohumları ana bitkiyle aynı renk ve formda çiçek açmayabilir; bu da bahçıvan için tatlı bir sürpriz demektir.
Dahlia Bakımı İçin Altın Tüyolar
Destekleme: Büyük çiçekli ve uzun boylu türler çiçek ağırlığından veya rüzgardan kırılabilir. Dikim anında yanına bir destek çubuğu (herek) dikmeyi unutmayın.
Uç Alma (Pinch): Bitki yaklaşık 30-40 cm boya ulaştığında en üstteki büyüme ucunu koparırsanız, bitki yanlara doğru dallanır ve daha bodur, daha çok çiçekli bir form kazanır.
Ölü Baş Temizliği: Geçen çiçekleri düzenli olarak kesin. Bu, bitkinin tohum yapmaya enerji harcamasını engelleyerek yeni tomurcuklar vermesini sağlar.
Hatırlatıcı Not: Dahlia'lar "sabır ve ödül" bitkisidir. Onlara güneşini ve suyunu verin; sonbaharın o hafif serinliğinde size bahçenin en büyük ve en renkli şovunu sunacaklar.
Yorumlar