Ebegümeci (Malva sylvestris)
- Athena
- 11 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 1 gün önce
Kadim Bir Şifa Kaynağı
Latince ismiyle Malva sylvestris, ebegümecigiller (Malvaceae) familyasının en karakteristik ve yaygın türüdür. Anavatanı olan Avrupa, Kuzey Afrika ve Asya'nın ılıman kuşaklarından yayılarak hemen her coğrafyaya uyum sağlamıştır. Pembe, eflatun ve mor çizgili narin çiçekleri ile tanınan bu bitki, sadece görselliğiyle değil, yapraklarından çiçeklerine kadar sunduğu şifayla da bilinir.
Peyzajda Kullanımı:
Ebegümeci, bahçelerde "vahşi ve doğal" bir görünüm yakalamak isteyenler için biçilmiş kaftandır. Arka plan bitkisi olarak kullanıldığında boylu yapısıyla diğer bitkilere güzel bir zemin oluşturur. Ayrıca tozlayıcı böcekleri ve kelebekleri bahçeye çekme konusunda bir mıknatıs görevi görür. Ekolojik bahçelerde toprak kalitesini gösteren bir belirteç olarak da değerlendirilir.
Bakım Kılavuzu
Işık İsteği: Tam güneş veya yarı gölge. Ancak bol güneş, çiçek verimini ve bitkinin formunun dikliğini artırır.
Soğuğa Dayanıklılık: -20°C dereceye kadar dayanıklıdır. Çok sert kışlarda toprak üstü kısımları kurusa da kökleri hayatta kalır.
Sıcağa Dayanıklılık: Yüksek. Yaz sıcaklarına karşı oldukça dirençlidir, ancak aşırı kuraklıkta yaprak kalitesi düşebilir.
Toprak İsteği: Toprak ayırt etmez. Ancak azot bakımından zengin, gevşek ve orta derecede nemli toprakları çok sever.
Kök Yapısı: Güçlü, kalın ve derinlere inen bir kazık kök yapısına sahiptir.
Boy - En: Boyu 40-150 cm (bazen daha fazla), eni ise 40-60 cm aralığına ulaşabilir.
Sulama: Orta derecede sulama yeterlidir. Kuraklığa dayanıklıdır fakat düzenli sulandığında yaprakları daha etli ve sağlıklı olur.
Bölge Uyumu: Türkiye’nin tüm bölgelerinde (kıyı şeridinden yüksek yaylalara kadar) yetişebilir.
Ömrü: Çok yıllık (perennial) veya iki yıllık bir bitkidir.
Çiçek Rengi: Eflatun, mor, pembe tonlarında ve genellikle taç yapraklar üzerinde daha koyu renkli çizgili damarlar bulunur.
Çiçeklenme Dönemi: Bahar sonundan (Mayıs) sonbaharın başına kadar (Eylül) aralıksız çiçek açabilir.
Yaprak Durumu: Döker. Kışın toprak seviyesine kadar geriler, baharda kökten yeniden patlar.
Zorluk: Bakımı Çok Kolay. Kendi kendine yetişebilen, müdahale gerektirmeyen bir türdür.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Ege ve Akdeniz: Bu bölgelerde ebegümeci neredeyse "kış sebzesi" gibidir. Ilıman kış aylarında yeşermeye başlar. Yazın çok aşırı sıcak ve kurak dönemlerde dinlenmeye geçebilir; bu dönemde hafif gölge alanlarda daha mutlu olur.
Marmara Bölgesi: Bölgenin nemli yapısı ebegümeci için idealdir. Özellikle kıyı kesimlerinde çok hızlı yayılır.
İç Anadolu: Bozkır şartlarına en uyumlu bitkilerden biridir. Kış donlarından etkilenmez, ilkbahar yağışlarıyla birlikte hızla boylanır.
Karadeniz: Yağışlı havayı çok sever ancak çok kapalı ve aşırı nemli yerlerde yapraklarda "pas hastalığı" görülebilir. Havalanması iyi, güneşli yamaçlar tercih edilmelidir.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Kar altındaki kökleri kışı hasarsız atlatır. Güneydoğu'da yaz sıcakları başlamadan önce en verimli dönemini yaşar.
Çoğaltma Yöntemleri
Tohum ile Çoğaltma: En kolay ve en doğal yöntemdir.
Nasıl Yapılır? İlkbahar başında tohumlar doğrudan toprağa ekilebilir. Ebegümeci tohumları döküldüğü yerde ertesi yıl kendiliğinden kolayca çimlenir.
Kökten Ayırma: Olgunlaşmış kümeler erken baharda dikkatlice ayrılarak başka alanlara taşınabilir. Ancak kazık köküne zarar vermemeye özen gösterilmelidir.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Pas Hastalığına Dikkat: Ebegümecinin en büyük düşmanı yapraklarda küçük turuncu lekelerle kendini gösteren "pas" mantarıdır. Bitkinin çok sık olmamasına ve yaprakların ıslatılmadan dipten sulanmasına dikkat edilmelidir.
Hasat Zamanı: Eğer yapraklarını tüketmek için yetiştiriyorsanız, çiçek açmadan önceki genç yapraklar en lezzetli olanlardır.
Budama: Çiçeklenme bittikten sonra bitkiyi hafifçe budamak, hem formunu korur hem de tohum dökerek aşırı yayılmasını kontrol altına almanıza yardımcı olur.
KİŞİSEL NOTLARIM
Ebegümeci sadece bir süs bitkisi değil, aynı zamanda mutfak kültürü için bir mirastır. Yapraklarından sarma, kavurma ve çeşitli yemekler yapabilirsiniz. https://www.lezzet.com.tr/lezzetten-haberler/ebegumeci-tarifleri
Ayrıca derin kazık kök sistemi ile derindeki besinleri yapraklarına taşır. Kes bırak yöntemi ile toprağınızı zenginleştirir. Madenci bitkilerden biridir. Yine kazık köklü oluşu toprağınızı gevşetmenizde size yardımcı olur. toprağı sürmenize gerek kalmaz.
Yorumlar