Erik Ağacı Bakımı ve Yetiştirmesi (Prunus)
- Athena
- 12 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 1 gün önce
Bahçelerin En Erken Misafiri
Latincede Prunus domestica (Avrupa Grubu) veya Prunus salicina (Japon Grubu) olarak bilinen erik, gülgiller ailesinin en iştah açıcı üyelerinden biridir. Anavatanı Kafkasya ve Anadolu olan bu meyve ağacı, binlerce yıldır topraklarımızın bir parçasıdır. Beyazdan hafif pembeye çalan çiçekleri, ağacı adeta bir gelinlik gibi süsler.
Peyzajda Kullanımı: Erik ağaçları, özellikle "Süs Eriği" (Pissardii Nigra gibi mor yapraklı türler) formlarıyla peyzajda kontrast yaratmak için sıkça kullanılır. Meyve veren türler ise orta boylu yapıları sayesinde küçük bahçelerde bile hem gölge ağacı hem de görsel bir şölen sunar. Bahçe duvarı kenarlarında veya çit boyunca sıralı dikildiğinde harika bir sınır belirleyici olurlar.
Erik Ağacı Bakım Rehberi
Işık İsteği: Bol güneş ışığını sever. Meyvelerin şekerlenmesi ve rengini alması için tam güneş (günde en az 6 saat) alan bölgelere dikilmelidir.
Soğuğa Dayanıklılık: Türüne göre değişmekle birlikte genel olarak -25°C / -30°C derecelere kadar dayanıklıdır. Ancak erken çiçek açan Japon grubu erikler, ilkbahar geç donlarına karşı hassastır.
Sıcağa Dayanıklılık: Oldukça dayanıklıdır. 35°C - 40°C üzerindeki sıcaklıklarda düzenli sulama yapıldığı sürece gelişimini sürdürür.
Toprak İsteği: Besince zengin, nemli ancak drenajı iyi toprakları sever. Bademe göre daha ağır ve nemli toprakları (killi-tınlı) tolere edebilir.
Kök Yapısı: Genellikle saçak kök yapısı baskındır. Bu nedenle toprağın üst katmanlarındaki nemden hızla faydalanır.
Boy - En: Budama ve anaç yapısına bağlı olarak 5-10 metre boya ve 4-6 metre genişliğe ulaşabilir.
Sulama: Meyve tutumu ve gelişimi için düzenli sulama şarttır. Özellikle meyvelerin büyüdüğü dönemde toprak asla tamamen kurumamalıdır.
Bölge Uyumu: Türkiye’nin tüm bölgelerine uyum sağlar. Ancak Karadeniz gibi çok nemli bölgelerde mantari hastalıklara, İç Anadolu'da ise geç donlara dikkat edilmelidir.
Ömrü: Çok yıllık bir ağaçtır. Sağlıklı bir erik ağacı 30 ile 50 yıl arasında verimli yaşayabilir.
Çiçek Rengi: Saf beyaz veya çok uçuk pembe.
Çiçeklenme Dönemi: İklime bağlı olarak Mart sonu ve Nisan aylarıdır.
Yaprak Durumu: Kışın yapraklarını döker.
Zorluk: Kolay. Adaptasyon yeteneği yüksek, bakımı keyifli bir ağaçtır.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Ege ve Akdeniz: Sahil kesimlerinde erkenci Japon grubu (Can, Papaz) erikler çok başarılı olur. Hasat erkendir.
Marmara: Hem Avrupa hem Japon grubu için idealdir. Nemden kaynaklı "Klinker" veya "Yaprak Delen" hastalıklarına karşı dikkatli olunmalıdır.
İç Anadolu: Kış soğuklarına dayanıklıdır ancak geç çiçek açan Avrupa grubu (Mürdüm, Stanley) veya geçici türler tercih edilmelidir ki ilkbahar donlarından etkilenmesin.
Karadeniz: Fazla yağış çiçek dökümüne neden olabilir. Drenajı iyi yamaçlara dikim yapılmalı ve budama ile ağacın hava alması sağlanmalıdır.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Güneydoğu'da sulama imkanı varsa verim çok yüksektir. Doğu Anadolu'da ise soğuklara en dirençli yerel türler seçilmelidir.
Çoğaltma Yöntemleri
Aşılama (En Profesyonel Yöntem): Genelde yabani erik (Myrobalan) üzerine "Göz Aşısı" yapılarak çoğaltılır. Yaz sonunda (Ağustos-Eylül) yapılan durgun göz aşısı en yaygın olanıdır.
Çelikleme: Bazı türler odunsu çeliklerle köklendirilebilir ancak başarı oranı aşıya göre düşüktür.
Kök Sürgünleri: Bazı erik türleri kökten sürgün verir. Bu sürgünler kışın ayrılarak dikilebilir, ancak anaç özellikleri farklılık gösterebilir.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Seyreltme: Eğer ağaç çok fazla meyve tuttuysa, meyveler henüz küçükken seyreltme yapın. Bu, kalan meyvelerin daha iri ve kaliteli olmasını sağlar.
Kireç Badanası: Gövdeyi güneş yanıklarından ve bazı zararlılardan korumak için kış sonunda gövdeye kireç sürülebilir.
Meyve Monilyası: Çürüyen meyveleri ağaçta veya yerde bırakmayın, bu hastalık zincirini kıracaktır.
Hatırlatıcı Not: "Erik ağacı cömerttir; ancak fazla meyve dalları kırabilir. Yaz aylarında meyve yükü ağırlaşan dallara destek (payanda) koymayı unutma!"
Yorumlar