Fıstık Çamı Özellikleri ve Bakımı
- Athena
- 15 Şub
- 2 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 3 gün önce
Ege’nin İmzası, Akdeniz’in Şemsiyesi: (Pinus pinea)
Fıstık Çamı, doğanın yarattığı en estetik "şemsiye" formuna sahip ağaçtır. Gençken bir topu andıran sevimli yapısı, yaşlandıkça göğe doğru açılan geniş ve yassı tepesiyle adeta bir sanat eserine dönüşür. Sadece gölgesiyle değil, içindeki değerli "dolmalık fıstığı" ile de Anadolu insanı için bir bereket simgesidir.
Latince İsmi: Pinus pinea
Anavatanı: Tüm Akdeniz havzası (Özellikle Türkiye, İtalya ve İspanya).
Karakteristik Özellikleri: En belirgin özelliği şemsiye formlu tepesidir. Kabuğu geniş plakalar halinde, derin çatlaklı ve grimsi-turuncu renktedir. İğne yaprakları genellikle çiftli, parlak yeşil ve 10-20 cm uzunluğundadır.
Peyzajda Kullanımı: Geniş bahçelerde mükemmel bir gölge ağacıdır. Grup halinde dikildiğinde altından geçilebilen doğal koridorlar oluşturur. Sahil kesimlerinde rüzgar kıran olarak kullanılır ve deniz tuzuna karşı oldukça dirençlidir.
BAKIM REHBERİ
Işık İsteği: Tam güneş alan bölgeleri sever. Işığa doymayan bir türdür; gölgede kalırsa tepe formu bozulur.
Soğuğa Dayanıklılık: -12°C ile -15°C derecelere kadar dayanabilir. Sert ve uzun süreli donlara karşı hassastır.
Sıcağa Dayanıklılık: +40°C üzerindeki sıcaklara ve kuraklığa çok dayanıklıdır.
Toprak İsteği: En çok kumlu, gevşek ve derin toprakları sever. Ağır killi topraklardan hoşlanmaz; köklerinin hava alması gerekir.
Kök Yapısı: Güçlü bir kazık kök yapısına sahiptir, bu sayede kumul alanlarda bile ayakta kalır.
Boy - En: Boyu 15-25 metreye, tepe çapı ise 10 metreye kadar ulaşabilir.
Sulama: İlk 3-4 yıl düzenli sulama ister. Kökü derine indiğinde (yetişkinlikte) kuraklığa direnci artar ve ek sulama istemez.
Bölge Uyumu: Türkiye’nin tüm sahil şeritlerinde (Akdeniz, Ege, Marmara ve Batı Karadeniz) çok iyi yetişir.
Ömrü: Çok yıllık bir ağaçtır; 150-250 yıl arası yaşayabilir.
Çiçek Rengi: Belirgin olmayan sarımtırak-kahve çiçekleri vardır.
Çiçeklenme Dönemi: Nisan ve Mayıs ayları.
Yaprak Durumu: Her dem yeşildir; yapraklarını dökmez (İbreli).
Zorluk: Kolay. Doğru toprağa dikildikten sonra minimum bakım gerektirir.
TÜRKİYE COĞRAFYASI VE BÖLGESEL NOTLAR
Ege ve Akdeniz: Bitkinin en mutlu olduğu bölgelerdir. Özellikle İzmir (Bergama-Kozak Yaylası) ve Aydın civarı bu ağacın dünyadaki en verimli merkezlerinden biridir.
Marmara: İstanbul ve çevresindeki kumluk alanlarda çok iyi sonuç verir. Ancak ağır ve su tutan topraklardan kaçınılmalıdır.
İç Anadolu: Sadece mikroklima özelliği gösteren (Eskişehir-Sarıcakaya gibi) veya çok sert don görmeyen kuytu bahçelerde yetiştirilebilir. Genel olarak Ankara gibi yüksek ve sert karasal iklimler için uygun değildir.
Karadeniz: Batı Karadeniz sahillerinde yetişir ancak Doğu Karadeniz'in aşırı yağışlı ve kapalı havası ağacın mantar kapmasına neden olabilir.
ÇOĞALTMA YÖNTEMLERİ
Tohumla Çoğaltma: En temel yöntemdir. Kozalaklar kışın toplanır, güneş altında açılarak içindeki sert kabuklu fıstıklar çıkarılır. Bu tohumlar ilkbaharda doğrudan toprağa veya tüplere ekilir.
Aşı Yöntemi: Özellikle verimi yüksek "fıstık veren" bireyler elde etmek için ticari üretimde aşı kullanılır. Not: Çelikle üretimi zordur.
BİTKİNİN BAKIMI İLE İLGİLİ TÜYOLAR
Tepe Budaması: Fıstık çamında tepe sürgünü asla kesilmemelidir. Eğer tepe kesilirse ağaç o meşhur şemsiye formunu asla alamaz.
Drenaj: Eğer bahçenizdeki toprak çok killi ise, dikim çukurunun altına mutlaka bir miktar çakıl taşı koyarak drenajı destekleyin.
Hasat: Eğer fıstıklarını yemek istiyorsanız, kozalakların olgunlaşması için 3 yıl beklemeniz gerektiğini unutmayın (Kozalaklar 3 yılda olgunlaşır).
Editörün Notu: Fıstık Çamı sabrın ve geleceğe yatırımın adıdır. Gençken biraz "pasaklı" ve dağınık görünebilir ama 15. yaşından itibaren bahçenize kattığı o görkemli silüet başka hiçbir ağaçta yoktur.
Yorumlar