Gayret Çiçeği Bakımı (Gailardia)
- Athena
- 9 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 24 Şub
Güneşin Yeryüzündeki Enerjisi
Botanik dünyasında Gaillardia olarak bilinen, halk arasında ise ateşli renkleri nedeniyle "Battaniye Çiçeği" (Blanket Flower) olarak anılan bu bitki, Kuzey Amerika bozkırlarının sert koşullarından gelir. Adeta bir renk patlaması yaşayan taç yaprakları, merkezden dışa doğru sarı, turuncu ve kırmızının en sıcak tonlarını taşır.
Karakteristik Özellikleri ve Peyzajda Kullanımı:
Papatyagiller (Asteraceae) ailesinin bu cesur üyesi, hem çok yıllık hem de tek yıllık varyetelere sahiptir. Kuraklığa ve fakir topraklara olan inanılmaz adaptasyonuyla bilinir. Peyzajda kullanımı şu şekildedir:
Kurakçıl Peyzaj (Xeriscaping): Su tasarrufu yapılmak istenen bahçeler için ilk tercihtir.
Kıyı Bahçeleri: Tuzlu rüzgarlara karşı yüksek toleransı sayesinde deniz kenarı bahçelerinde mükemmel performans gösterir.
Doğal Görünümlü Bahçeler: Vahşi bir kır çiçeği havası yaratmak için gruplar halinde dikilir.
Vahşi Yaşamı Destekleme: Arılar ve kelebekler için adeta bir istasyondur; nektar bakımından çok zengindir.
BİTKİ BAKIM REHBERİ
Işık İsteği: Tam güneş. Gölge alanlarda bitki boyu gereksiz uzar, gövdesi zayıflar ve çiçek verimi düşer.
Soğuğa Dayanıklılık: Çok yıllık türleri -20°C ile -30°C dereceye kadar dayanıklıdır.
Sıcağa Dayanıklılık: +45°C. Sıcağa ve yüksek radyasyona en dayanıklı çiçeklerden biridir.
Toprak İsteği: En önemli kural: Hafif ve süzek toprak. Fakir, kumlu ve taşlı topraklarda çok mutlu olur. Çok zengin/gübreli topraklarda ömrü kısalır ve formu bozulur.
Kök Yapısı: Saçak köklü ancak zamanla güçlenen, toprağa sıkı tutunan bir yapıdadır.
Boy-En: Türüne göre 20 cm (bodur) ile 70 cm (dev) boy yapabilir. 40-50 cm çapında kümeler oluşturur.
Sulama: Yeni dikildiğinde düzenli, ancak yerleştikten sonra çok az sulama ister. Toprağın kurumasına izin verilmelidir; aşırı sulama kök çürümesinin baş düşmanıdır.
Bölge Uyumu: Türkiye’nin yedi bölgesinde de başarıyla yetişir, ancak Ege, Akdeniz ve İç Anadolu güneşini çok sever.
Ömrü: Türüne göre çok yıllık (ancak genellikle kısa ömürlü, 3-4 yıllık) veya tek yıllık olabilir.
Çiçek Rengi: Kırmızı merkezli, uçları parlak sarı veya turuncu ebruli çiçekler.
Çiçeklenme Dönemi: Yaz başından (Haziran) sonbaharın sonuna kadar (Kasım) kesintisiz.
Yaprak Durumu: Mevsimlik dökülme yapar; kışın soğuk bölgelerde toprak altına çekilir.
Zorluk: Bakımı Çok Kolay. İhmal edilmeyi seven nadir bitkilerdendir.
TÜRKİYE COĞRAFYASI ÖZEL NOTLARI
Ege ve Akdeniz: Yazın kavurucu güneşinde bile solmadan durabilir. Sahil kesimlerindeki tuzlu topraklara uyum sağlar.
İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Kışın toprak altındaki rizom yapısı donmaya dayanır. İlkbahar başında hızla sürgün verir. Yaz sonu sıcakları çiçek verimini artırır.
Marmara ve Karadeniz: Bu bölgelerdeki aşırı yağışlar ve ağır killi topraklar Gayret Çiçeği'ni zorlayabilir. Bu yüzden dikim yapılacaksa toprak mutlaka kumla karıştırılarak drenaj artırılmalıdır.
ÇOĞALTMA YÖNTEMLERİ
1. Tohum ile Çoğaltma:
İlkbaharda doğrudan dış mekana veya kış sonunda iç mekanda saksılara ekilebilir. Tohumlar ışığa ihtiyaç duyduğu için üzerleri çok hafif toprakla örtülmelidir. Kendi döktüğü tohumlarla her yıl bahçede yeniden bitme eğilimindedir.
2. Kök Ayırma (Bölme):
Çok yıllık türlerde, 2-3 yılda bir ilkbahar başında kök kümesi bölünerek yeni alanlara taşınabilir. Bu işlem bitkinin gençleşmesini sağlar.
BİTKİNİN BAKIMI İLE İLGİLİ TÜYOLAR
Az Gübre, Çok Çiçek: Gayret çiçeğine fazla gübre vermeyin. Fazla azot, çiçeği azaltıp sadece yeşil yaprak yapar.
Sürekli Gençlik: Çiçeklenme dönemini uzatmak için kuruyan çiçekleri düzenli olarak kesin. Ancak mevsim sonunda bir miktar çiçeği üzerinde bırakırsanız, dökülen tohumlar seneye size sürpriz yapar.
Drenaj Hayattır: Eğer toprağınız ağırsa, dikim çukurunun altına bir miktar çakıl taşı ekleyerek bitkinin "ayaklarının ıslanmasını" önleyin.
KİŞİSEL NOTLARIM
Hüzünlü Bir Efsane (Aztek/Kızılderili Anlatısı)
Efsaneye göre, çok yetenekli bir battaniye dokumacısı varmış. Öldüğünde mezarı o kadar sade kalmış ki, ruhu buna üzülmüş. Bir süre sonra mezarının üzerinde, tıpkı hayattayken dokuduğu o muhteşem battaniyelere benzeyen, canlı renkli çiçekler bitmeye başlamış. İnsanlar da bu çiçeğe "Dokumacının Battaniyesi" demişler.
Küçük Bir Teknik Not
Bitkinin Latince ismi olan Gaillardia, 18. yüzyılda yaşamış olan Fransız botanik meraklısı ve hakim Gaillard de Charentonneau'nun onuruna verilmiştir.
Yorumlar