Grevillea Bakımı ve Yetiştirmesi
- Athena
- 13 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 2 gün önce
Egzotik Bir Uzay Formu: (Örümcek Çiçeği)
Grevillea, Proteaceae familyasına ait, Latince ismi yine Grevillea olan, Avustralya’nın endemik ve en ikonik bitkilerinden biridir. Çiçeklerinin taç yaprakları yoktur; bunun yerine uzun, kıvrımlı ve renkli organ borularından oluşan "örümcek" veya "fırça" benzeri bir yapıya sahiptir. Yaprakları türüne göre iğne yapraklıdan, meşe yaprağına benzeyen derin yırtmaçlı formlara kadar çeşitlilik gösterir. Hem kurakçıl (xeriscaping) bahçeler hem de egzotik koleksiyonlar için rakipsizdir.
Peyzajda Kullanımı: Grevillea'lar peyzajda "dokusal kontrast" yaratmak için kullanılır. İnce ve narin yaprak yapısı, kütlesel ve iri yapraklı bitkilerin yanında harika durur. Yayılıcı türleri şevlerde yer örtücü olarak kullanılırken, çalı formları bahçenin güneşli ve rüzgar alan köşelerinde egzotik bir odak noktası oluşturur.
Grevillea Bakım Detayları
Işık İsteği
Tam güneş aşığıdır. Gölge alanlarda bitki hızla formunu kaybeder, dalları cılızlaşır ve çiçek açmayı bırakır. Bol ışık ve iyi bir hava sirkülasyonu şarttır.
Soğuğa Dayanıklılık
Türüne göre çok değişkendir. Çoğu egzotik tür -5°C'ye kadar dayanırken, bazı dağ kökenli türler (örneğin Grevillea victoriae) -12°C / -15°C derecelere kadar direnç gösterebilir.
Sıcağa Dayanıklılık
Yüksek sıcaklıklara ve kuraklığa son derece dayanıklıdır (40°C+). Avustralya sıcağına alışkın olan bu bitki, yaz aylarında duraklamadan gelişmeye devam eder.
Toprak İsteği
Çok önemli bir not: Grevillea'lar düşük fosforlu toprakları sever. Fosfor oranı yüksek gübreler bitkiyi hızla öldürebilir. Asidik, iyi drenajlı, kumlu veya çakıllı topraklar idealdir. Ağır ve ıslak topraklarda kök çürümesi kaçınılmazdır.
Kök Yapısı
"Proteoid" denilen, besinleri çok verimli emen ince bir saçak kök kümesine sahiptir. Bu kökler toprağın hemen altındadır, bu yüzden ağaç diplerinde derin çapalama yapılmamalıdır.
Boy-En (En Fazla)
Türüne göre devasa farklar gösterir. Yer örtücüler 20 cm boylanırken, çalı formları 2-4 metre boya ve ene ulaşabilir.
Sulama
Kurakçıl bir bitkidir. Yerleşene kadar düzenli sulanmalı, ancak bitki eriştikten sonra sulama minimuma indirilmelidir. Toprağı "suya doyurmak" yerine derinlemesine ama seyrek sulama tercih edilmelidir.
Bölge Uyumu
Türkiye'de Ege ve Akdeniz sahil şeridi için mükemmeldir. Marmara'da korunaklı alanlarda yetişebilir. İç kesimlerde ise ancak don riski olmayan seralarda veya kapalı balkonlarda bakılabilir.
Ömrü
Çok yıllık odunsu bir çalıdır.
Çiçek Rengi
Kırmızı, turuncu, sarı, pembe ve krem tonları. Genellikle çok canlı ve neon renklerdedir.
Çiçeklenme Dönemi
Uygun şartlarda yılın büyük bölümünde çiçek açabilir; ancak ana dönem kış sonundan yaz ortasına kadardır.
Yaprak Durumu
Herdem yeşildir. Yapraklarını dökmez, kışın bile mimari formunu korur.
Zorluk Derecesi
Orta - Zor. Toprak ve gübre hassasiyeti (fosfor fobisi) nedeniyle biraz uzmanlık ister.
Türkiye Coğrafyası ve Grevillea
Ege ve Akdeniz: Bitkinin Türkiye'deki en mutlu olduğu yerdir. Kıyı Ege ve tüm Güney sahillerinde dış mekanda sorunsuzca kışlar. Kireçli topraklara karşı hassas olabileceği için toprak hazırlığına dikkat edilmelidir.
Marmara: İstanbul gibi yerlerde sadece en güneşli, rüzgardan korunaklı ve drenajı kusursuz noktalarda (tercihen güney cephe) yaşatılabilir. Sert kışlarda don koruması gerekebilir.
İç Anadolu / Doğu Anadolu: Bu bölgelerin sert kış şartlarına dayanması imkansızdır. Sadece saksıda, kışın içeriye alınarak bakılabilir.
Karadeniz: Fazla nem ve sürekli yağış köklerde mantar hastalığına yol açabilir. Dikim yapılacak yerin kumlu-süzek olması ve su birikmemesi hayati önemdedir.
Çoğaltma Yöntemleri
Yarı Odunsu Çelik: Yaz sonunda alınan çeliklerle çoğaltılabilir. Ancak köklenmesi yavaştır ve sabır ister.
Tohum: Tohumla çoğaltılabilir ancak çimlenme engeli olabilir. Ayrıca tohumdan yetişen bitkiler ana bitkinin özelliklerini taşımayabilir.
Aşılama: Bazı hassas türler, daha dayanıklı Grevillea anaçlarına aşılanarak üretilir.
Grevillea Bakımı İçin Altın Tüyolar
GÜBRE UYARISI: Grevillea'nıza asla standart "bahçe gübresi" vermeyin. İçindeki fosfor bitkiyi zehirler. Sadece Proteaceae ailesine özel veya "sıfır fosforlu" gübreler kullanın.
Budama: Çiçeklenme bittikten sonra hafifçe budanması bitkinin daha yoğun ve formlu kalmasını sağlar. Sert budamadan ziyade uç almalar tercih edilmelidir.
Drenaj: Eğer bahçenizde toprak killi ise, Grevillea'yı toprak seviyesinden biraz yüksekte oluşturduğunuz bir "tepecik" üzerine dikerek suyun kök boğazında birikmesini engelleyin.
Hatırlatıcı Not: Grevillea, bahçenizin "punk rockçısıdır". Standart bitki kurallarını (gübre ve su gibi) yıkar, kendi tarzını yaratır ve çiçekleriyle herkesi şaşırtır.
Yorumlar