Gül Bakımı (Rosa)
- Athena
- 11 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 26 Şub
Bahçelerin Asil ve Kadim Kraliçesi
Latince İsmi: Rosa Anavatanı: Büyük çoğunluğu Asya kökenlidir; ancak Kuzey Amerika, Avrupa ve Kuzey Afrika’ya yayılan türleri de mevcuttur.
Renk Çeşitleri: Mavinin tam tonları ve saf siyah dışında hemen her renkte (kırmızı, pembe, beyaz, sarı, turuncu, lila ve çok renkli hibritler) bulunur.
Karakteristik Özellikleri: Odunsu gövdesi, genellikle dikenli yapısı ve eşsiz kokusuyla tanınır. Güller; minyatür, çalı, sarmaşık ve ağaç formları gibi çok çeşitli büyüme alışkanlıklarına sahiptir. Yaprak kenarları dişli ve genellikle koyu yeşil renktedir.
Peyzajda Kullanımı: Peyzajın en çok yönlü oyuncusudur. Sarmaşık güller çitleri ve çardakları (pergola) kaplamak için kullanılırken, peyzaj gülleri geniş alanları renklendirmek amacıyla yer örtücü gibi kullanılabilir. Baston (Ağaç) güller bahçeye dikey bir odak noktası katarken, minyatür güller balkon saksılarının vazgeçilmezidir.
Bakım Rehberi
Işık İsteği: Tam bir güneş aşığıdır. Günde en az 6-8 saat doğrudan güneş almalıdır. Yetersiz ışık, çiçek verimini düşürür ve mantar hastalıklarına davetiye çıkarır.
Soğuğa Dayanıklılık: Türüne göre değişmekle birlikte genel olarak -15°C ile -20°C derecelere kadar dayanıklıdır. Sert iklimlerde kök boğazı toprakla doldurulmalıdır.
Sıcağa Dayanıklılık: Sıcağa dayanıklıdır (35-40°C), ancak aşırı sıcak ve kuru havalarda çiçek ömrü kısalır.
Toprak İsteği: Organik maddece zengin, derin, killi-tınlı ve su tutma kapasitesi olan ama drenajı iyi toprakları sever. pH değerinin 6.0-6.5 (hafif asidik) olması idealdir.
Kök Yapısı: Güçlü bir kazık kök sistemine sahiptir. Zamanla yanlara doğru saçaklanarak toprağa sıkıca tutunur.
Boy - En: Türüne göre 30 cm (minyatür) ile 5-6 metre (sarmaşık) arasında değişebilir.
Sulama: "Dipten sulama" kuralı kritiktir. Yapraklara su değdirilmeden, toprak kurumaya başladığında derinlemesine sulanmalıdır. Sabah erken saatler en uygun zamandır.
Bölge Uyumu: Türkiye’nin yedi bölgesinde de başarıyla yetişir. Isparta gülü gibi endemik ve özel türlerle ülkemiz bir gül cennetidir.
Ömrü: Çok yıllık (Perennial). Doğru bakımla 20-30 yıl, hatta daha uzun yaşayabilir.
Çiçek Rengi: Beyazdan koyu kadifemsi kırmızıya kadar çok geniş bir yelpaze.
Çiçeklenme Dönemi: Çoğu tür ilkbahardan sonbahar başına kadar (donlara kadar) periyodik olarak açar.
Yaprak Durumu: Türlerin çoğu kışın yaprak döker. Ancak ılıman iklimlerde yarı-herdem yeşil kalabilen türleri mevcuttur.
Zorluk: Orta. Budama, gübreleme ve hastalık takibi (külleme, pas vb.) gerektirdiği için sukulentlere göre daha fazla ilgi ister.
Türkiye Coğrafyasına Göre Bakım Notları
Ege ve Akdeniz: Kışın neredeyse hiç uykuya yatmazlar. Yazın aşırı sıcaklarda "kırmızı örümcek" zararlısına karşı dikkatli olunmalı ve malçlama yapılarak toprak nemi korunmalıdır.
Marmara Bölgesi: Yüksek nem nedeniyle "Külleme" ve "Kara Leke" hastalıkları görülebilir. Bitkiler arasında iyi hava sirkülasyonu sağlanmalıdır.
İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Kışın kök bölgesini korumak için "boğaz doldurma" (toprağı köke yığma) yapılmalıdır. Budama için don riskinin tamamen geçmesi (Nisan sonu gibi) beklenmelidir.
Karadeniz: Yağışın çok olduğu dönemlerde mantar ilaçlaması aksatılmamalı, suyun kök bölgesinde birikmemesi için drenaj kanalları açık tutulmalıdır.
Çoğaltma Yöntemleri
Çelikleme: En yaygın yöntemdir. Sonbaharda veya kış sonunda alınan 20 cm'lik odunsu dallar (kalem), doğrudan toprağa veya saksıya dikilerek köklendirilir.
Aşı (Göz Aşısı): Ticari üretimde en çok kullanılan yöntemdir. Yabani gül (kuşburnu) kökü üzerine istenilen gül türünün "gözü" aşılanır.
Tohum: Genellikle yeni türler geliştirmek (hibritleme) için kullanılır; ev bahçeciliğinde çok tercih edilmez çünkü tohumdan çıkan gül, anne bitkiyle aynı özellikleri göstermeyebilir.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Ölü Çiçek Başlarını Almak (Deadheading): Solan çiçekleri hemen kesip atmak, bitkinin enerjisini tohum yapmaya değil, yeni çiçekler açmaya harcamasını sağlar.
Budama Sanatı: Güller "Dışa bakan bir gözün" üzerinden verev şekilde budanmalıdır. Bu, bitkinin merkezinin açık kalarak ışık almasını sağlar.
Muz Kabuğu Mucizesi: Gülün dibine gömülen muz kabukları, potasyum ihtiyacını doğal yoldan karşılayarak çiçek rengini canlandırır.
Hatırlatıcı: Gül, nazlı görünse de aslında çok dirençlidir. Ona bir az güneş, biraz da sevgi verirseniz size tüm mevsim boyunca teşekkür edecektir.
Yorumlar