Gün Güzeli Zambağı Bakımı ve Özellikleri ( Hemerocallis)
- Athena
- 11 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 23 saat önce
Her Güne Yeni Bir Mücevher
Latince İsmi: Hemerocallis Anavatanı: Doğu Asya (Çin, Japonya ve Kore).
Renk Çeşitleri: Sarı, turuncu ve kırmızının her tonu; mor, pembe, krem ve çok renkli (kenarları farklı renkli) hibritler.
Karakteristik Özellikleri: Yunanca "gün" (hemero) ve "güzellik" (kallis) kelimelerinin birleşiminden gelir. En ilginç özelliği, her bir çiçeğinin sadece 24 saat ömrü olmasıdır. Ancak tek bir bitki sapı üzerinde onlarca tomurcuk bulunduğu için, bitki haftalarca aralıksız çiçekli görünür. Şerit şeklindeki uzun yaprakları, çiçekleri olmasa dahi dekoratif bir çimen görünümü sunar.
Peyzajda Kullanımı: Tam bir "ihmal edilen alan" bitkisidir. Erozyonu önlemek için yamaçlarda, çit kenarlarında veya geniş bahçelerde düşük bakım gerektiren renkli adacıklar oluşturmak için kullanılır. Şehir parklarında ve refüjlerde sıkça görmenizin sebebi, egzoz dumanına ve zor şartlara olan inanılmaz direncidir.
Bakım Rehberi
Işık İsteği: Tam güneşten yarı gölgeye kadar uyumludur. Ancak canlı renkler ve bol çiçeklenme için günde en az 6 saat güneş alması tavsiye edilir.
Soğuğa Dayanıklılık: Çok yüksek dayanıklılığa sahiptir. Türüne göre -25°C ile -30°C derecelere kadar kökleri hayatta kalır.
Sıcağa Dayanıklılık: Aşırı yaz sıcaklarına ve kuraklığa karşı çok dirençlidir (40°C+).
Toprak İsteği: Toprak konusunda hiç seçici değildir. Killi, kumlu veya fakir topraklarda bile büyür. Ancak organik maddece zengin, nem tutan topraklarda performansı zirve yapar.
Kök Yapısı: Etli, yumru benzeri köklere sahiptir. Bu kökler su ve besin depoladığı için bitki kuraklığa karşı çok dayanıklıdır.
Boy - En: Türüne göre 30 cm (cüce türler) ile 120 cm arasında değişebilir.
Sulama: Yerleşik hale geldikten sonra kuraklığa dayanıklıdır. Ancak çiçeklenme döneminde toprağını hafif nemli tutmak, çiçek kalitesini ve sayısını artırır.
Bölge Uyumu: Türkiye’nin yedi bölgesinde de hiçbir koruma gerektirmeden yetişir.
Ömrü: Çok yıllık (Perennial). Dikildiği yerde yıllarca kalır ve sürekli genişler.
Çiçek Rengi: Mavinin saf tonları hariç hemen hemen her renk.
Çiçeklenme Dönemi: Yaz başından yaz ortasına kadar. Bazı modern hibritler (re-blooming) sonbahara kadar tekrar tekrar çiçek açar.
Yaprak Durumu: Türüne göre değişir; bazıları kışın yaprak döker (dormant), bazıları ılıman iklimde her dem yeşildir.
Zorluk: Bakımı Çok Kolay. Hatta "öldürülmesi en zor" bitkilerden biridir.
Türkiye Coğrafyasına Göre Bakım Notları
Ege ve Akdeniz: Yazın en kavurucu günlerinde yaprak uçlarında kuruma olmaması için düzenli sulama önerilir. Yarı gölge alanlarda çiçekleri daha uzun süre taze kalır.
Marmara Bölgesi: Bölgenin geçiş iklimine mükemmel uyum sağlar. Hiçbir özel bakım gerektirmez.
İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Kışın toprak üstü kısımları tamamen kurusa da baharda hızla filizlenir. En sert donlardan bile etkilenmez.
Karadeniz: Nemli toprakları çok sever. Aşırı yağışlı bölgelerde bile kök çürümesi riski oldukça düşüktür.
Çoğaltma Yöntemleri
Kökten Ayırma: En etkili yöntemdir. 3-4 yılda bir, bitki uykudayken veya çiçeklenme bittikten sonra kök kümesini kürekle bölerek istediğiniz yere dikebilirsiniz.
Yavrular (Proliferations): Bazen çiçek saplarının üzerinde küçük fidecikler oluşur. Bunları koparıp suda köklendirerek yeni bir bitki elde edebilirsiniz.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Temiz Görünüm: Solan çiçekleri her gün koparmak (zaten bir günde solarlar), bitkinin hem temiz görünmesini sağlar hem de yeni tomurcukların açılmasını teşvik eder.
Zamanlama: Eğer yeni bir bahçe kuruyorsanız ve hemen sonuç almak istiyorsanız Gün Güzeli ilk tercihiniz olmalı; dikildiği ilk yıl bile çiçek verme ihtimali çok yüksektir.
Yenilebilir Çiçekler: Pek bilinmez ama Gün Güzeli çiçekleri bazı kültürlerde salatalarda süsleme olarak kullanılır (Lütfen türün yenilebilir olduğundan emin olmadan denemeyin!).
Hatırlatıcı: Gün Güzeli, isminin hakkını vererek her sabah size taze bir sürpriz hazırlar. Kısa ömürlü bir çiçeğin ne kadar büyük bir enerji verebileceğine şahit olacaksınız.
Yorumlar