Hanım Düğmesi Çiçeği Bakımı ve Özellikleri
- Athena
- 18 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 25 Şub
Doğanın Hiç Eskimeyen Düğmeleri: Hanım Düğmesi
Bilimsel adıyla Gomphrena globosa, dünyada "Globe Amaranth" olarak bilinen bu bitki, Orta Amerika (Meksika ve Panama) kökenlidir. Karakteristik özelliği, kağıdımsı dokudaki yuvarlak, ponpon benzeri çiçek başlarıdır. Çiçekleri kuruduktan sonra bile rengini ve formunu kaybetmediği için "ebedi çiçek" olarak da anılır. Bitki, dik ve dallanan yapısıyla bahçelerde dolgun bir görünüm sergiler.
Peyzajda Kullanımı: Hanım düğmesi, bordür bitkisi olarak mükemmeldir. Bahçe yollarının kenarlarında, toplu dikimlerde bir renk denizi oluşturmak için kullanılır. Özellikle kelebekleri ve arıları bahçeye çekmek istiyorsanız (polinatör bahçeleri) en iyi tercihlerden biridir. Ayrıca, kesme çiçekçilikte ve kuru çiçek tasarımlarında rengini yıllarca koruduğu için dekoratif amaçlı çok popülerdir.
Bakım Detayları
Işık İsteği
Tam bir güneş aşığıdır. Günde en az 6 saat doğrudan güneş almalıdır. Yeterli ışık almazsa çiçeklenme azalır ve bitki cılızlaşır.
Soğuğa Dayanıklılık
Hassastır. 0°C derecenin altındaki sıcaklıklarda ve don olaylarında bitki hızla ölür. Bu yüzden genellikle mevsimlik olarak yetiştirilir.
Sıcağa Dayanıklılık
Mükemmeldir. 35-45°C derecelere, yüksek neme ve kuraklığa karşı çok dayanıklıdır. Yaz sıcaklarında çoğu çiçek solarak pes ederken o parlamaya devam eder.
Toprak İsteği
Toprak seçiciliği düşüktür. Ancak iyi drenajlı, orta derecede verimli toprakları sever. Çok ağır killi topraklardan hoşlanmaz.
Kök Yapısı
Saçak kök yapısına sahiptir. Kökleri toprak yüzeyine yakındır ancak bitki yerleştikten sonra derinlere su aramak için uzanabilir.
Boy-En (En Fazla)
Türüne göre boyu 30 cm ile 60 cm arasında değişir. Yayılımı (eni) ise yaklaşık 20-30 cm civarındadır.
Sulama
Genç fideler yerleşene kadar düzenli sulama ister. Yetişkin bitki kuraklığa oldukça dayanıklıdır; toprağın üst yüzeyi kurudukça sulanması yeterlidir. Fazla su mantar hastalıklarına yol açabilir.
Bölge Uyumu
Türkiye'nin tüm bölgelerinde yazlık bitki olarak yetişir. Ancak kışı ılık geçen yerlerde bile genellikle tek yıllık muamele görür.
Ömrü
Genellikle tek yıllık (annual) olarak yetiştirilir. Tohum dökerek bir sonraki yıl kendiliğinden çıkma eğilimi gösterir.
Çiçek Rengi
En yaygın rengi canlı mor ve macentadır. Ayrıca pembe, beyaz, kırmızı ve turuncu tonları da mevcuttur.
Çiçeklenme Dönemi
Yaz başından başlar (Haziran), ilk donlara kadar (Ekim-Kasım) kesintisiz devam eder.
Yaprak Durumu
Döker. Tek yıllık olduğu için sezon sonunda bitki tamamen kurur.
Zorluk
Bakımı Çok Kolay. Yeni başlayanlar ve yoğun iş temposu olan bahçe severler için ideal bir "dik ve unut" bitkisidir.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Ege ve Akdeniz: En mutlu olduğu bölgelerdir. Uzun yaz mevsimi ve yüksek sıcaklık sayesinde devasa çiçek kitleleri oluşturur.
Marmara: Nemli havaya uyum sağlar. Ancak dikim aralıkları geniş tutulmalıdır ki bitki aralarından hava alabilsin (külleme hastalığını önlemek için).
İç Anadolu: İlkbahar son donları geçmeden toprağa dikilmemelidir. Yazın kurak ve sıcak havasında bahçenin en diri kalan üyesi olur.
Karadeniz: Çok yağış alan yerlerde drenajı artırılmış (yüksek yastıklar veya saksılar) alanlara dikilmelidir; aşırı su kökleri çürütebilir.
Doğu Anadolu: Kısa yaz sezonu nedeniyle fidelerin erkenden (iç mekanda) hazırlanıp Haziran başında dışarı dikilmesi önerilir.
Çoğaltma Yöntemleri
Tohumla Çoğaltma: En yaygın yöntemdir. Tohumlar ilkbaharda, don tehlikesi geçtikten sonra doğrudan toprağa ekilebilir. Çimlenmeyi hızlandırmak için tohumları ekmeden önce 1 gece suda bekletmek faydalıdır.
Kendi Kendine Tohumlama: Eğer sezon sonunda çiçekleri toplamazsanız, dökülen tohumlar bir sonraki baharda aynı yerden kendiliğinden sürer.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Uç Alma (Pinching): Bitki yaklaşık 10-15 cm boya ulaştığında en üstteki büyüme noktasını koparırsanız, bitki yanlardan daha fazla dal verir ve daha gür, daha çok çiçekli bir form kazanır.
Kurutma: Çiçekleri tam açtığında sapıyla kesip gölge ve havadar bir yerde baş aşağı asarak kurutun. Renkleri solmadan aylarca vazonuzda kalacaktır.
Gübreleme: Çok fazla azotlu gübre vermeyin; bu durumda bitki sadece yaprak yapar, çiçek sayısı azalır.
Editörün Notu: Hanım düğmesi, bahçenizin "hiç yorulmayan" işçisidir. Diğer çiçekler öğle sıcağında boynunu bükerken, o dik duruşuyla size gülümser. Hem taze hem kuru haliyle evinizde her daim bahar havası estirir.
Yorumlar