Hayvan Gübresi Kullanmak
- Athena
- 7 gün önce
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 3 gün önce
Kahverengi Altın: Hayvan Gübrelerini Bir Ekosistem Yakıtına Dönüştürmek
Permakültürde bir hayvan sadece et, süt veya yumurta demek değildir; o, hareketli bir kompost makinesidir. Hayvan gübresi, toprağa sadece besin (N-P-K) vermekle kalmaz, aynı zamanda toprağın biyolojik yapısını ateşleyen o meşhur "canlılık kıvılcımını" taşır. Ancak dikkat: Doğru kullanılmayan hayvan gübresi bitkiyi beslemek yerine yakabilir, toprağa yabancı ot tohumu ekebilir.
Hangi Gübre, Hangi Görev?
Her hayvanın sindirim sistemi farklı bir "reçete" üretir. Bahçenizde neye ihtiyacınız olduğunu bilmek, doğru gübreyi seçmenizi sağlar:
Tavuk Gübresi (Yüksek Oktanlı Yakıt): Azot oranı en yüksek olanıdır. Yapraklı sebzeler ve hızlı büyüme için mucizedir. Ancak direkt kullanılmamalıdır, ham halde kullanırsanız bitki köklerini kömüre çevirebilir. Mutlaka karbon (saman, talaş) ile dengelenip kompostlanması beklenmelidir.
Koyun ve Keçi Gübresi (Yavaş Salınımlı Tabletler): Doğal olarak "pelet" formundadırlar. Toprağa yavaş yavaş besin verirler. Potasyum açısından zengindirler ve meyve ağaçlarının altı için idealdirler. Yalnız genelde idrar ile karışık olarak bulunduğu için yanmasını yani kompostlanmasını beklemek daha doğrudur.
İnek ve At Gübresi (Hacim Ustaları): Besin değeri tavuk kadar agresif değildir ama toprağın yapısını (tekstürünü) iyileştirmede bir numaradırlar. Killi toprakları gevşetir, kumlu toprakların su tutma kapasitesini artırırlar.
"Soğuk" ve "Sıcak" Gübre Ayrımı
Usta bir permakültürcü, gübrenin ısısını bilir. Taze gübre "sıcaktır"; içinde yoğun amonyak ve aktif ayrışma süreci vardır. Bu süreci bahçe yatağında değil, kompost yığınında tamamlamalıdır.
📝 Editörün Notu: Profesyonel Hayvancılık Tüyoları
Hayvan gübresiyle çalışırken işin mutfağından gelen, genellikle gözden kaçan birkaç uzmanlık sırrı:
Yabancı Ot Tohumu Tuzağı: At ve inek gibi hayvanlar otları tam sindiremezler. Eğer taze gübreyi doğrudan toprağa sererseniz, bahçeniz bir ay sonra yabani ot ormanına döner. Çözüm? Gübreyi 70°C sıcaklığa ulaşan bir kompost sürecinden geçirmek. Bu sıcaklık, içindeki tohumları "pişirerek" etkisiz hale getirir.
Likit Gübre Çayı (Şerbetleme): Bir çuval yanmış koyun gübresini su dolu bir varile daldırın ve 3-4 gün bekletin. Bu su, bitkiler için en hızlı emilen "sıvı vitamin" haline gelir. Özellikle fide dikiminden sonraki ilk can suyunda bu karışımı kullanmak bitkiye jet hızıyla kök saldırtır.
İlaç Kalıntısı Tehlikesi: Dışarıdan gübre alırken hayvanların yakın zamanda ağır antibiyotik veya antiparaziter ilaç (iç parazit ilacı gibi) alıp almadığını sorun. Bu ilaçlar gübre yoluyla toprağa geçer ve toprağınızdaki asıl dostlarınız olan faydalı bakterileri ve solucanları öldürebilir.
Solucan Gübresiyle Hibrit Kullanım: Eğer imkanınız varsa, hayvan gübresini önce kırmızı kaliforniya solucanlarına yedirin. Solucanların sindirim sisteminden geçen hayvan gübresi, besin değerini 5 ila 10 kat artırır ve kokusuz, muazzam bir "humus" haline gelir.
Asit Testi (Koklama): Gübreyi eline alıp kokladığında toprak gibi kokuyorsa sorun yok. Eğer keskin bir idrar veya amonyak kokusu geliyorsa, o gübre henüz "ham"dır; doğrudan kullanmak yerine bir köşede 1-2 ay bekletmek en iyisidir.
Yıllık Üst Sınır: İyi yanmış bir hayvan gübresi için ideal miktar, sebze yataklarında metrekareye 2 ila 5 kg (yaklaşık yarım veya bir kova) arasındadır. Bu miktar toprağın canlanması için fazlasıyla yeterlidir.
Kıştan Hazırlık: En iyi "doğrudan" uygulama, sonbaharda veya kış başında boş yataklara serip bırakmaktır. Kış boyunca kar ve yağmur altında bekleyen gübre, bahara kadar hem yabani ot tohumlarının bir kısmını kaybeder hem de toprağa tam uyum sağlar.
Solucan ile ilgili not: Bahçenizin bir kenarında, en az altı ay yada bir sene boş, ekmeyeceğiniz bir alan varsa buraya bir çukur açıp içine bir-iki kova yanmış hayvan gübresi gömebilirsiniz. Bir sene sonra bahçenizde tam bir solucan patlaması olduğunu göreceksiniz. Ve solucanlar o gübreyi yeyip solucan gübresine çevirmiş olacaklar. O bölge ve çevresi aşırı bereketli bir yer haline gelmiş olacak. İmkanınız varsa bunu değerlendirebilirsiniz.
Yorumlar