Hünnap Ağacı Özellikleri ve Yetiştirmesi
- Athena
- 15 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 3 gün önce
Anadolu’nun Şifalı Gücü: Hünnap (Ziziphus jujuba)
GİRİŞ
Botanik adı Ziziphus jujuba olan Hünnap, ana vatanı Çin olan ancak binlerce yıldır Anadolu topraklarında kök salmış, adeta buralı olmuş bir ağaçtır. "Çin Hurması" veya "Ölümsüzlük Meyvesi" olarak da anılır. Karakteristik olarak eğri büğrü, sanatsal bir gövde yapısına ve parlak, zarif yapraklara sahiptir. Bahar sonuna doğru açan küçük, sarımsı çiçekleri bahçeye müthiş bir koku yayar.
Peyzajda Kullanımı: Hünnap, sadece meyvesi için değil, estetik formu için de tercih edilir. Yazın yemyeşil ve parlak dokusuyla ferahlık verirken, sonbaharda meyvelerinin kızıl kahverengiye dönmesiyle görsel bir şölen sunar. Kurakçıl (Xeriscape) peyzaj tasarımları için biçilmiş kaftandır. Ayrıca dikenli yapısı nedeniyle mülk sınırlarında "geçilmez" ve doğal bir koruma çiti oluşturmak için idealdir.
BAKIM REHBERİ
Işık İsteği
Tam güneş. Meyvelerinin şekerlenmesi ve tam olgunlaşması için günde en az 6-8 saat direkt güneş ışığına ihtiyaç duyar.
Soğuğa Dayanıklılık
Oldukça dirençlidir; -25°C dereceye kadar olan kış soğuklarına dayanır. Geç çiçek açtığı için ilkbahar geç donlarından etkilenmez.
Sıcağa Dayanıklılık
Müthiştir. +45°C ve üzerindeki kavurucu sıcaklarda bile meyve kalitesinden ödün vermez.
Toprak İsteği
En sevdiği özelliklerinden biri toprak seçmemesidir. Tuzlu, kireçli, fakir ve taşlı topraklarda dahi yetişir. Ancak en yüksek verimi iyi drenajlı, tınlı topraklarda verir.
Kök Yapısı
Güçlü bir kazık kök sistemine sahiptir. Suya ulaşmak için derinlere iner, bu da onu yerleştikten sonra tamamen bağımsız bir ağaç yapar.
Boy-En (En Fazla)
Boyu genellikle 5-8 metre arasında kalır. Taç genişliği ise 4-6 metreye ulaşabilir. Budama ile daha kompakt tutulabilir.
Sulama
Dikildiği ilk iki yıl düzenli sulama ister. Yetişkin bir hünnap ağacı ise ekstrem kuraklıklar dışında sulanmadan bile meyve verebilir; ancak ticari verim için yazın ara ara sulanması önerilir.
Bölge Uyumu (Türkiye Bazlı)
Türkiye’nin her bölgesine uyumludur. Ege'nin sıcağından İç Anadolu'nun ayazına kadar her yere adapte olur.
Ömrü
Çok yıllık. Oldukça uzun ömürlüdür, 100-200 yıl yaşayabilen örnekleri mevcuttur.
Çiçek Rengi
Küçük, yıldız şeklinde ve sarımsı-yeşil renktedir.
Çiçeklenme Dönemi
Bahar sonu ve yaz başı (Mayıs - Haziran). Geç çiçeklendiği için don riskini bertaraf eder.
Yaprak Durumu
Kışın yapraklarını döker. Parlak yeşil yaprakları sonbaharda dökülmeden önce sararır.
Zorluk
Bakımı Çok Kolay. Hastalık ve zararlı neredeyse hiç uğramaz.
TÜRKİYE COĞRAFYASI ÖZEL NOTLARI
Ege ve Akdeniz: Meyveler en erken burada olgunlaşır. Sahil şeridindeki nemden rahatsız olmaz ama iç kesimlerdeki kuru sıcakta meyve lezzeti daha çok artar.
Marmara: Nemli iklimde çok rahat yetişir. Ancak meyvelerin tam şekerlenmesi için en güneşli köşeye dikilmelidir.
İç Anadolu: Kış soğuklarından korkmanıza gerek yok. Bozkır ikliminin en sevdiği ağaçlardan biridir.
Karadeniz: Çok aşırı yağış alan, sürekli kapalı havalarda meyve verimi düşebilir. Daha çok güneş alan, drenajı iyi yamaçlara dikilmelidir.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Güneydoğu’nun kuru sıcağına en iyi dayanan meyvelerden biridir. Doğu Anadolu’da ise korunaklı alanlara dikilmesi kışın ilk yıllarındaki dayanıklılığını artırır.
ÇOĞALTMA YÖNTEMLERİ
Dip Sürgünleri: En yaygın ve kolay yöntemdir. Ana ağacın dibinden çıkan sürgünler sonbahar veya erken baharda köklü olarak ayrılarak dikilir.
Tohumla Çoğaltma: Çekirdekleri çok serttir. Çimlenmesi zordur ve açılan bitki yabani (aşısız) olabilir.
Aşı: Yabani hünnap (çalı formu) üzerine büyük meyveli kültür türlerinin aşılanmasıyla en kaliteli meyveler elde edilir.
BİTKİNİN BAKIMI İLE İLGİLİ TÜYOLAR
Meyve Hasadı: Meyveler önce yeşil, sonra sarı-yeşil, en son kahverengi olur. Elma gibi çıtır yemek istiyorsanız beneklendiğinde; hurma gibi yumuşak yemek istiyorsanız tamamen kahverengiye dönüp hafif pörsümesini bekleyerek toplayın.
Budama: İç içe geçmiş dalları seyrelterek güneşin ağacın içine girmesini sağlayın. Bu, meyve kalitesini artırır.
Doğal İlaç: Hünnap yaprakları çiğnendiğinde dildeki "tatlı" algısını geçici olarak yok eder. İlginç bir doğa mucizesidir!
Unutma: Hünnap, "sabırlı bahçıvanın" ağacıdır. İlk yıllarda yavaş büyür ama bir kez yerleştiğinde torunlarınıza kadar meyve verecek kadar sadıktır.
Yorumlar