Ihlamur Ağacı Bakımı ve Özellikleri
Güncelleme tarihi: 24 Şub
Gönüllerin Kokusu: Ihlamur (Tilia)
Ihlamur, kalp şeklindeki yaprakları ve haziran ayında etrafa yaydığı o eşsiz parfümüyle Anadolu kültürünün en sevilen ağaçlarından biridir. Hem şehir parklarının hem de köy meydanlarının vazgeçilmezidir. Heybetli yapısı, derin gölgesi ve çiçeklerinin tıbbi değeriyle tam bir "fonksiyonel peyzaj" bitkisidir.
Latince İsmi: Tilia (En yaygın türleri: Tilia tomentosa - Gümüşi Ihlamur, Tilia platyphyllos - Büyük Yapraklı Ihlamur).
Anavatanı: Avrupa, Kafkasya ve Türkiye’nin kuzey ormanları.
Karakteristik Özellikleri: Yaprakları belirgin bir kalp şeklindedir. Yaz başında açan sarımsı-beyaz çiçekleri son derece aromatiktir. Gövdesi gençken pürüzsüz ve gri, yaşlandıkça ise hafif çatlaklı bir doku kazanır.
Peyzajda Kullanımı: Gölge ağacı denince akla gelen ilk isimdir. Parklarda, geniş bahçelerde veya yol boyu ağaçlandırmalarında tercih edilir. Yaprak dokusu ve formu sayesinde çok asil bir silüet oluşturur.
BAKIM REHBERİ
Işık İsteği: Güneşli veya yarı gölge alanları sever. Tam güneş altında çiçek verimi daha yüksek olur.
Soğuğa Dayanıklılık: -25°C derecelere kadar dayanıklıdır. Türkiye'nin pek çok yerinde kış soğuklarından etkilenmez.
Sıcağa Dayanıklılık: Orta derece. Aşırı kuru ve yakıcı çöl sıcaklarından hoşlanmaz; hava neminin olduğu yerleri tercih eder.
Toprak İsteği: Derin, gevşek, besince zengin ve nemli toprakları sever. Kireçli topraklara toleransı yüksektir ancak çok kuru, taşlı yerlerde gelişimi yavaşlar.
Kök Yapısı: Kuvvetli ve yayılıcı bir kök sistemine sahiptir. Suya ulaşma konusunda beceriklidir.
Boy - En: Türüne göre 25-30 metre boya ve 10-15 metre tepe çapına ulaşabilir.
Sulama: Özellikle gençlik döneminde düzenli sulama ister. Yetişkin ağaçlar kuraklığa dirençli olsa da, sıcak yaz aylarında yapılacak derin sulama yaprak canlılığını korur.
Bölge Uyumu: Marmara, Karadeniz ve Ege’nin yüksek/serin kesimleri için mükemmeldir. İç Anadolu'da su imkanı olan bahçelerde rahatlıkla yetişir.
Ömrü: Çok uzun ömürlüdür. 500-1000 yıl arası yaşayabilen anıt örnekleri mevcuttur.
Çiçek Rengi: Krem rengi veya açık sarı.
Çiçeklenme Dönemi: Haziran ve Temmuz ayları.
Yaprak Durumu: Kışın yaprak döker. Sonbaharda yaprakları sarararak dökülür.
Zorluk: Kolay-Orta. Başlangıçta su ve toprak isteğine dikkat edildiğinde çok zahmetsizdir.
TÜRKİYE COĞRAFYASI VE BÖLGESEL NOTLAR
Karadeniz: Ihlamur için en ideal bölgedir. Doğal olarak yayılış gösterir. Nemi ve yağışı sevdiği için burada ekstra bakıma ihtiyaç duymaz.
Marmara: İstanbul'un sembol ağaçlarından biridir. Şehir kirliliğine karşı dirençlidir, park ve bahçelere çok yakışır.
İç Anadolu: Karasal iklimin sert soğuğuna dayanır ancak yazın mutlaka düzenli sulanmalı ve nemli bir toprakta tutulmalıdır.
Ege ve Akdeniz: Sahil kesimlerinde aşırı sıcak ve kuru hava yapraklarında yanmalara neden olabilir. Daha çok rakımı yüksek, serin vadilerde veya gölge yamaçlarda tercih edilmelidir.
ÇOĞALTMA YÖNTEMLERİ
Tohumla Çoğaltma: Tohumları çok sert bir kabuğa sahiptir. Doğal yolla çimlenmesi 2 yılı bulabilir. Bu yüzden tohumlara "katlama" veya sıcak-soğuk şoku uygulanması gerekir.
Çelikleme: Yarı odunsu çeliklerle yaz aylarında üretilebilir ancak başarı oranı tohum kadar yüksek olmayabilir.
Daldırma: Alt dalların toprağa gömülüp köklendirilmesi yöntemiyle de çoğaltılabilir.
BİTKİNİN BAKIMI İLE İLGİLİ TÜYOLAR
Hasat: Çiçekleri toplarken sadece çiçek kısımlarını değil, çiçeğe bağlı olan o ince yaprağımsı kanat (brakte) ile birlikte toplamalısınız. Şifalı olan budur.
Budama: Gençken form verilmesi önemlidir. Yaşlı ağaçlar sert budamadan pek hoşlanmaz; sadece kurumuş dallar temizlenmelidir.
Hava Kirliliği: Hava temizleme özelliği çok yüksektir; bu yüzden şehir merkezlerinde "akciğer" vazifesi görür.
Editörün Notu: Ihlamur ağacı sabrın meyvesidir. İlk yıllarda yavaş büyür ama bir kez yerleştiğinde bahçenize sadece gölge değil, her bahar unutulmaz bir anı bırakır. Haziran akşamlarında balkonunuzda o kokuyu çekmek paha biçilemez.
Yorumlar