Kaz Ayağı, Makas Çiçeği (Carpobrotus acinaciformis)
- Athena
- 11 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 14 Şub
Sahillerin Cesur Yer Örtücüsü
Latince İsmi: Carpobrotus acinaciformis Anavatanı: Güney Afrika
Renk Çeşitleri: Genellikle parlak macenta (mor-pembe) renklidir; nadiren sarı formlarına da rastlanır.
Karakteristik Özellikleri: İsmini, kılıç şeklindeki etli ve üç köşeli yapraklarından alır (acinaciformis "kılıç şeklinde" demektir). Gövdeleri metrelerce uzayabilir ve toprağa değdiği her yerden kök salar. Tuzlu rüzgarlara, yakıcı güneşe ve aşırı kuraklığa karşı inanılmaz bir direnci vardır.
Peyzajda Kullanımı: Özellikle sahil peyzajında "erozyon kontrolü" ve "zemin kaplama" denince akla gelen ilk bitkidir. Kumlu yamaçları sabitlemek, dik şevleri yeşillendirmek veya bakımın imkansız olduğu geniş alanları kapatmak için kullanılır. Deniz suyuna ve tuz serpintisine dayanıklı olduğu için plaj kenarlarındaki peyzaj düzenlemelerinde rakipsizdir.
Bakım Rehberi
Işık İsteği: Tam güneş. Gölge alanlarda gövdeleri cılızlaşır ve o meşhur çiçeklerini açmaz.
Soğuğa Dayanıklılık: -4°C ile -6°C derecelere kadar dayanabilir. Ancak uzun süreli don olayları bitkinin etli yapraklarını dondurabilir.
Sıcağa Dayanıklılık: Olağanüstüdür. 45°C ve üzerindeki kavurucu sıcaklarda bile gelişimine devam eder.
Toprak İsteği: Fakir, kumlu, taşlı ve tuzlu toprakları çok sever. Tek şartı drenajın çok iyi olmasıdır; ağır killi topraklarda kök çürümesi yaşayabilir.
Kök Yapısı: Hem ana kök sistemi güçlüdür hem de sürünücü gövdeleri üzerinden saçak kökler çıkararak toprağı bir ağ gibi örer.
Boy - En: Boyu 15-20 cm'yi geçmez ancak tek bir kök uygun koşullarda 2-3 metre genişliğe yayılabilir.
Sulama: Yerleşik hale geldikten sonra neredeyse hiç sulama istemez. Yazın aşırı kurak dönemlerde ayda 1-2 kez sulanması bitkinin daha dolgun görünmesini sağlar.
Bölge Uyumu: Türkiye'de Ege ve Akdeniz sahil şeridi için kusursuzdur. Marmara'nın kıyı kesimlerinde de yetişebilir. İç kesimlerde kışın korunmalıdır.
Ömrü: Çok yıllık (Perennial).
Çiçek Rengi: Parlak macenta, büyük ve papatya benzeri çiçekler.
Çiçeklenme Dönemi: İlkbahar sonu ve yaz başı.
Yaprak Durumu: Her dem yeşildir. Kışın da etli ve canlı yapısını korur.
Zorluk: Bakımı Çok Kolay. Hatta "bakımsızlığa" en iyi dayanan bitkilerden biridir.
Türkiye Coğrafyasına Göre Bakım Notları
Ege ve Akdeniz: Doğal yaşam alanıdır. Hiçbir özel bakım gerektirmeden, kayaların arasından bile fışkırır. Tatil siteleri ve otel bahçeleri için idealdir.
Marmara Bölgesi: Kıyı kesimlerde sorunsuz büyür. İç kısımlarda kışın şiddetli don olursa bitki zarar görebilir ancak genellikle ilkbaharda kendini yeniler.
İç ve Doğu Anadolu: Bu bölgelerde dış mekan için uygun değildir. Kış soğukları bitkiyi tamamen kurutur. Ancak büyük saksılarda, kışın içeri alınmak kaydıyla yetiştirilebilir.
Karadeniz: Aşırı yağış alan ve sürekli ıslak kalan bölgelerde dikkat edilmelidir. Suyun akıp gittiği eğimli arazilere dikilmelidir.
Çoğaltma Yöntemleri
Çelikleme: En kolay yöntemdir. Gövdeden koparılan 10-15 cm'lik bir parçayı toprağa gömmeniz yeterlidir. Neredeyse %100 başarıyla köklenir.
Tohum: Meyvelerinin içindeki tohumlarla da çoğalabilir ancak çelikleme o kadar hızlıdır ki tohumla uğraşmaya gerek kalmaz.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Meyveleri: Çiçeklenme sonrası oluşan meyveleri bazı kültürlerde yenilebilir (Hottentot İnciri olarak da bilinir) ancak tadı her damak zevkine uygun olmayabilir.
İstilacı Gücü: Çok hızlı yayıldığı için küçük bahçelerde diğer bitkileri boğabilir. Alanını sınırlamak veya düzenli olarak uçlarından budamak gerekebilir.
Tuz Direnci: Deniz kenarında yaşıyorsanız ve hiçbir bitki yaşamıyorsa, çözüm kesinlikle Carpobrotus'tur.
KİŞİSEL NOTLARIM
(Buraya kendi deneyimlerinizi; örneğin sahil kenarında bu bitkinin oluşturduğu o mor halıyı ilk gördüğünüz anı veya bir çelikten nasıl koca bir alanı kapladığını yazabilirsiniz...)
Hatırlatıcı: Kazayağı, doğanın en dayanıklı askerlerinden biridir. Ona en kötü toprağı verin, o size en parlak çiçekleri sunsun.
Yorumlar