Kiraz Ağacı Bakımı Ve Yetiştirmesi (Prunus avium)
- Athena
- 12 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 1 gün önce
Güneşin Tadı, Baharın Zarafeti: Kiraz
Latincede Prunus avium olarak bilinen kiraz, Anadolu’nun dünyaya en güzel hediyelerinden biridir. Giresun’dan (adını bu ağaçtan aldığı söylenir) Roma’ya kadar uzanan kadim bir geçmişe sahiptir. Bahar aylarında salkım salkım açan bembeyaz çiçekleri, yapraklardan önce ağacı sararak görsel bir şölen sunar.
Peyzajda Kullanımı: Kiraz ağacı, hem meyvesi hem de gövde yapısıyla dikkat çeker. Yaşlandıkça parlayan kırmızımsı kahverengi gövdesi kışın dahi estetiktir. Bahçelerde "Gölge ve Meyve Ağacı" olarak konumlandırılabilir. Büyük bahçelerde bir yol boyu (alle) boyunca dikildiğinde, baharda oluşturduğu çiçek tüneli büyüleyicidir. Ancak kirazın nazlı bir ağaç olduğu ve altına çok fazla bitki dikilmemesi gerektiği (kök havalanması için) unutulmamalıdır.
Kiraz Ağacı Bakım Rehberi
Işık İsteği: Kiraz güneşle beslenir. Meyvelerin rengini alması, şeker oranının artması ve mantari hastalıklardan korunması için tam güneş (günde en az 8 saat) şarttır.
Soğuğa Dayanıklılık: Kış soğuklarına karşı oldukça dirençlidir; -20°C / -25°C derecelere kadar dayanabilir. Ancak erken uyandığı için ilkbahar geç donlarından zarar görebilir.
Sıcağa Dayanıklılık: Yüksek sıcaklıklardan çok, aşırı kurak ve nemli havadan hoşlanmaz. 35°C üzerindeki sıcaklıklarda su stresi meyve kalitesini düşürür.
Toprak İsteği: Derin, süzek (drenajı mükemmel), havadar ve besince zengin toprakları sever. Taban suyu yüksek olan, su tutan topraklarda çok çabuk kök çürüklüğüne (zamklanma) yakalanır.
Kök Yapısı: Gençken kazık kök eğilimi gösterse de zamanla yayılan, kuvvetli bir yan kök sistemi geliştirir. Toprak altındaki oksijene karşı çok hassastır.
Boy - En: Klasik anaçlarda 10-15 metreye kadar çıkabilir; ancak modern peyzaj ve tarımda bodur anaçlarla 3-5 metre arasında tutulur.
Sulama: Kiraz sulaması bir sanattır. Meyve olgunlaşma döneminde düzenli ve derin sulama ister. Ancak meyve olgunlaşmışken yağan aşırı yağmur veya dengesiz sulama meyve çatlamasına neden olur.
Bölge Uyumu: Türkiye’de Marmara (Lapseki), Ege (Kemalpaşa) ve İç Anadolu (Afyon, Isparta, Konya) kirazın ana vatanı gibidir.
Ömrü: Çok yıllık. İyi bakılan bir kiraz ağacı 40-60 yıl yaşayabilir.
Çiçek Rengi: Saf beyaz.
Çiçeklenme Dönemi: Rakıma göre değişmekle birlikte Mart sonu - Nisan aylarıdır.
Yaprak Durumu: Kışın yapraklarını döker.
Zorluk: Orta - Zor. Toprak ve sulama hassasiyeti nedeniyle erik ve bademe göre daha fazla dikkat ister.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Ege ve Akdeniz: Sahil kesimlerinde kış soğuklama ihtiyacı karşılanamayabilir. Bu yüzden sahil şeridinde değil, daha çok iç ve yüksek kesimlerde (Örn: Kemalpaşa, Korkuteli) mükemmel sonuç verir.
Marmara: Kiraz için çok uygundur. Hasat zamanı gelen yağmurlara karşı (meyve çatlaması riski) dikkatli olunmalıdır.
İç Anadolu: Kirazın en kaliteli olduğu bölgelerdir. Gece-gündüz sıcaklık farkı meyveyi sertleştirir ve şekerini artırır. Geç donlara karşı geç çiçek açan türler (0900 Ziraat gibi) seçilmelidir.
Karadeniz: Aşırı nem ve yağış kirazda mantari hastalıklara (Monilya) ve meyve çatlamasına neden olabilir. Daha az yağış alan vadi içleri tercih edilmelidir.
Doğu Anadolu: Sadece ilkbahar donlarının daha az olduğu mikroklimalarda yetişebilir.
Çoğaltma Yöntemleri
Aşılama (En Etkili Yöntem): Genellikle "Mazzard" (yabani kiraz) veya "Mahlep" anacı üzerine yapılır. Mahlep anacı, kireçli ve kurak topraklara daha dayanıklıdır. Yaz sonunda yapılan durgun göz aşısı en yüksek başarıyı sağlar.
Tohumla Çoğaltma: Tohumdan çıkan bitki yabani (kuş kirazı) olur. Bu çöğürler ancak üzerine aşı yapmak için kullanılır.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Tozlaşma Problemi: Kirazların çoğu kendi kendini dölleyemez. Bahçenizde mutlaka birbirini dölleyen en az iki farklı çeşit (Örn: Ziraat 900 ve Lambert) bulundurmalısınız.
Kuşlarla Mücadele: Kirazın en büyük hayranı kuşlardır. Hasat döneminde ağaçlara kuş filesi germek emeğinizi korur.
Zamklanma: Gövdede görülen jöle benzeri sızıntılar genellikle stres veya ağır toprak işaretidir. Drenajı kontrol edin.
Hatırlatıcı Not: "Kiraz ağacı 'ayaklarının yıkanmasını ama başının kuru kalmasını' sever. Yani toprağı nemli, gövdesi ve kök boğazı sudan arınmış olmalıdır. Hasat ederken meyveyi sapıyla koparmayı unutma, bu raf ömrünü uzatır!"
Yorumlar