Laktik Asit Bakterileri İle Toprağı Zenginleştirme
- Athena
- 6 gün önce
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 3 gün önce
Laktik asit bakterileri (LAB) toprak için adeta "doğal bir probiyotik" görevi görür ve son yıllarda rejeneratif tarım (onarıcı tarım) uygulamalarında oldukça popüler hale gelmiştir.
Genellikle ev yapımı LAB serumları veya ticari mikrobiyal gübreler aracılığıyla toprağa verilen bu bakterilerin sağladığı temel faydalar şunlardır:
1. Organik Maddeyi Parçalama ve Humus Oluşumu
Laktik asit bakterileri, topraktaki ölü bitki köklerini, dökülen yaprakları ve diğer organik materyalleri çok hızlı bir şekilde fermente eder. Bu, toprağın humus bakımından zenginleşmesini sağlar. Yani bir nevi toprağın içinde "ön sindirim" yaparlar.
2. Patojenlerle Mücadele (Hastalık Önleme)
LAB'lar, laktik asit üreterek ortamın pH'ını geçici olarak düşürürler. Bu düşük pH seviyesi ve ürettikleri doğal antibakteriyel bileşikler, bitki köklerine zarar veren zararlı mantarların ve patojen bakterilerin üremesini engeller. Bu sürece "rekabetçi dışlama" denir.
3. Bitki Besin Elementlerini Erişilebilir Kılma
Toprakta bulunan ancak bitkinin doğrudan alamadığı bazı mineralleri (özellikle fosfor gibi) çözerek bitki tarafından emilebilir hale getirirler. Ayrıca ürettikleri enzimler bitki büyümesini teşvik eden hormonların salgılanmasına yardımcı olur.
4. Toprak Yapısını (Agregat) İyileştirme
Laktik asit bakterilerinin fermantasyon süreci sırasında ortaya çıkan yapışkan maddeler (polisakkaritler), toprak taneciklerinin birbirine tutunmasını sağlar. Bu da:
Toprağın daha iyi hava almasını sağlar.
Su tutma kapasitesini artırır.
Erozyonu azaltır.
Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar:
Aşırı Kullanım: Çok yoğun kullanım, toprağın pH dengesini bitkilerin hoşlanmayacağı kadar asidik seviyeye çekebilir. Dengeli kullanım esastır.
Besin Kaynağı: Bu bakterilerin çalışmaya devam etmesi için toprakta şeker veya organik madde (kompost, pekmezli su vb.) bulunması verimi artırır.
Özetle: Laktik asit bakterileri toprağın "bağışıklık sistemini" güçlendirir ve bitkilerin daha dirençli büyümesini sağlar.
Editörün Notu: İnternette süt ve pirinç suyu kullanarak laktik asit bakterisi oluşturma tarifleri mevcut, fakat Türkiye'de bizim hazır laktik asit bakterisi kaynaklarımız zaten hazırda var.
Yoğurt ve kefir seyreltilerek toprağa katıldığında laktik asit bakterileri (LAB) için harika bir kaynak olur; ancak bu işlemi yaparken "nasıl" yapıldığı bitkilerinizin sağlığı için kritiktir.
İşte yoğurt ve kefirin topraktaki etkisi ve uygulama rehberi:
1. Yoğurt ve Kefirin Toprağa Faydaları
Canlı Bakteri Kaynağı: Hem yoğurt (Lactobacillus bulgaricus, Streptococcus thermophilus) hem de kefir (çok daha zengin bir bakteri ve maya çeşitliliği) toprağa yararlı mikroorganizmalar aşılar.
Besin Desteği: İçerdikleri kalsiyum, magnezyum ve azot gibi mineraller bitki gelişimini destekler.
Hastalık Önleyici: Yaprak üzerindeki külleme gibi mantar hastalıklarına karşı seyreltilmiş yoğurt suyu (doğal fungisit) olarak kullanılabilir.
2. Nasıl Uygulanmalı? (En Önemli Kısım)
Yoğurdu veya kefiri doğrudan toprağa dökmemelisiniz. Doğrudan dökülen süt ürünleri toprakta kötü kokuya sebep olabilir, sinekleri (fungus gnats) çekebilir ve toprağın havalanmasını engelleyen bir tabaka oluşturabilir.
Seyreltme Oranı: Genellikle 1'e 10 veya 1'e 20 oranında suyla seyreltilmelidir. Yani 1 bardak yoğurt/kefir için en az 10-20 bardak su kullanın.
Süreç: Karışımı iyice çalkalayıp homojen hale getirdikten sonra bitkinin kök çevresine dökün veya fısfıs yardımıyla yapraklara (akşam saatlerinde) püskürtün.
Kullanılacak Ürün: Mutlaka sade ve şekersiz olmalıdır. Meyveli veya şekerli ürünler toprağa yarardan çok zarar verir (karıncaları ve zararlıları çeker).
Yoğurt mu, Kefir mi Daha İyi?
Kesinlikle kefir daha üstündür.
Yoğurt sınırlı sayıda (genelde 2-3 çeşit) bakteri içerirken,
Kefir onlarca farklı bakteri suşu ve faydalı mayalar içerir. Bu çeşitlilik, toprağın mikrobiyal dengesini daha hızlı kurar.
Olası Riskler
Koku: Yaz aylarında aşırı kullanım toprakta ekşime kokusu yapabilir.
Yağlanma: Tam yağlı ürünler yerine evde süzülen yoğurdun sarı suyu (peynir altı suyu) aslında en etkili kısımdır. Çünkü yağ oranı düşüktür ve bakteri yoğunluğu fazladır.
Pratik Tavsiye: Eğer yoğurt veya kefirle bu işlemi yapacaksanız, karışıma bir tatlı kaşığı pekmez eklerseniz bakterilere karbon (enerji) kaynağı sağlamış olursunuz; bu da onların toprakta çok daha hızlı çoğalmasını sağlar.
Editörün Notu2: Özellikle kompost yapıyorsanız bu bakteriler kompostun daha hızlı olgunlaşmasın da etkili olur. Kompost karışımlarında bu tarifi eklemeyi deneyin.
AHL (Açil Homoserin Laktonlar) molekülleri, bakterilerin birbirleriyle ve bitkiyle nasıl "konuştuğunu" gösteren büyüleyici bir sistemdir. Özellikle kök gelişimi üzerindeki etkilerini biraz daha açalım:
Kök Gelişimi ve Mikrobiyal İletişim (Quorum Sensing)
"Popülasyonun algılanması" (Quorum Sensing), bakterilerin çevrede kendilerinden kaç tane olduğunu anlama yeteneğidir. Belirli bir sayıya ulaştıklarında, bitkiye şu mesajları gönderirler:
Kök Tüyü Artışı: AHL molekülleri, bitkinin kök hücrelerindeki kalsiyum seviyesini artırır. Bu sinyal, bitkinin daha fazla "kök tüyü" üretmesini sağlar. Bu sayede bitki, topraktaki suya ve besine çok daha geniş bir alandan ulaşabilir.
Oksin Hormonu Tetiklemesi: Bakteriler bitkiye "burası güvenli ve besin dolu" mesajı verdiğinde, bitki Oksin adı verilen büyüme hormonunu daha fazla üretir. Bu da ana kökün yanlara doğru dallanarak (ikincil kökler) toprağı bir ağ gibi sarmasına neden olur.
Sistemik Direnç (Bağışıklık): Sadece kök değil, kökteki bu hareketlilik bitkinin yapraklarına kadar giden bir savunma mekanizmasını (MAPKinaz aktivasyonu) tetikler. Yani kökteki dost bakteriler, bitkinin yukarısını da hastalıklara karşı uyarır.
Yoğurt/kefir (LAB) veya ev yapımı gübreler, aslında toprağı bu molekülleri üretecek olan "iyi bakterilerle" doldurma işlemidir.
Yorumlar