Limon Çimi Bakım Rehberi
- gardenathena
- 19 Ağu
- 4 dakikada okunur
Bahçenizde Tropikal Bir Esinti
Sadece mutfakta Uzak Doğu esintileri yaratmakla kalmayan, aynı zamanda peyzajda modern, dikey ve şık bir duruş sergileyen büyüleyici bir bitkiyle tanışın: Limon Çimi. Yaprakları hafifçe sallandığında bile etrafa yaydığı keskin limon aroması ve zarif, çimen benzeri formuyla bu bitki, sitenizin en çok ilgi gören içeriklerinden biri olmaya aday.
Latince İsmi: Cymbopogon citratus
Anavatanı: Güney Asya ve Güneydoğu Asya’nın (özellikle Hindistan ve Sri Lanka) tropikal bölgeleri.
Karakteristik Özellikleri ve Renk Çeşitleri: Dikine büyüyen, yoğun kümeler oluşturan ve sazlık görünümüne sahip çok yıllık bir otsu bitkidir. Yaprakları maviye çalan açık yeşil renktedir ve şerit şeklindedir. Yaprak tabanları kalın, etli ve soğan benzeri beyaz-açık yeşil bir gövde oluşturur. Ezildiğinde veya kesildiğinde melisadan çok daha keskin ve adeta saf limon esansı kokar.
Peyzajda Nasıl Kullanılır?
Modern ve tropikal bahçe tasarımlarının vazgeçilmezidir. Çit kenarlarında dikey bir doku yaratmak, havuz kenarlarında (sudan hafif uzak ama nemli alanlarda) egzotik bir atmosfer oluşturmak veya büyük teras saksılarında odak noktası haline getirmek için mükemmeldir. Rüzgarda çıkardığı o hafif hışırtı sesi bahçelere meditatif bir hava katar. En büyük peyzaj avantajlarından biri ise, içeriğindeki yüksek "sitronella" yağı sayesinde doğal bir sivrisinek ve haşere kovucu olmasıdır; veranda veya oturma alanlarının yakınına dikilmesi bu yüzden çok akıllıca bir seçimdir.
Limon Çimi Detaylı Bakım Özellikleri
Işık İsteği: Tam güneş aşığıdır. Günde en az 6-8 saat doğrudan güneş ışığı almak ister. Ne kadar çok güneş alırsa, o kadar hızlı büyür ve aromatik yağları o kadar zenginleşir.
Soğuğa Dayanıklılık: Tropikal bir bitki olduğu için don olaylarına karşı hassastır. En fazla -3°C ila -5°C derecelere kadar kısa süreli dayanabilir. Sıfırın altındaki uzun süreli sıcaklıklarda tamamen kurur.
Sıcağa Dayanıklılık: Sıcak hava onun tam olarak uzmanlık alanıdır! 40°C - 42°C derece üzerindeki aşırı yaz sıcaklarına, düzenli sulandığı sürece banamısın demez.
Toprak İsteği: Organik maddece zengin, humuslu, besleyici ve suyu mükemmel sizen (drenajı yüksek) kumlu-tınlı toprakları çok sever. Ağır killi ve su tutan topraklarda kökleri hızla çürüyebilir.
Kök Yapısı: Saçak köklü ve rizomsu (küme oluşturan) bir yapıya sahiptir. Yayılıcı istilacı bir bitki değildir, dikildiği yerde genişleyen yoğun bir yumak oluşturur.
Boy-En (En Fazla): İdeal şartlarda boyu 1.5 metreye, genişliği (enine çapı) ise 1 ila 1.2 metreye kadar ulaşabilir. Saksıda yetiştirildiğinde biraz daha kompakt kalır.
Sulama: Büyüme dönemi olan ilkbahar ve yaz aylarında bol ve düzenli sulama ister. Toprağının sürekli hafif nemli kalması hoşuna gider ama çamurlaşmamalıdır. Kışın ise sulama minimuma indirilmelidir.
Bölge Uyumu: Türkiye’nin güney ve batı kıyı şeritlerine mükemmel uyum sağlar. İç bölgelerde ise kışın koruma altına alınmalı veya saksıda yetiştirilmelidir.
Ömrü: Çok yıllık (Perennial) bir bitkidir. Ancak kışın don yaşanan sert iklimlerde tek yıllık gibi muamele görebilir (eğer içeri alınmazsa).
Çiçek Rengi: Kültür tarımında ve bahçelerde nadiren çiçek açar. Açtığında ise bitkinin tepesinde kahverengimsi-yeşil, gösterişsiz başaklar oluşturur.
Çiçeklenme Dönemi: Eğer açacaksa, genellikle yaz sonu veya sonbahar başında çok nadir olarak görülür.
Yaprak Durumu: Ilıman ve don olmayan bölgelerde herdem yeşildir. Kışın soğuk geçen yerlerde ise yapraklar sararır ve kurur.
Zorluk Derecesi: Orta. Sıcaklık ve su dengesi sağlandığında bakımı son derece zahmetsizdir ancak soğuk iklimlerde kışın ekstra özen ister.
Türkiye Coğrafyasına Özel Bakım ve Dayanıklılık Notları
Ege ve Akdeniz Bölgeleri: Limon çiminin Türkiye'de en mutlu olduğu yerlerdir. Kıyı şeridinde doğrudan bahçeye dikilebilir ve kışın dışarıda rahatlıkla hayatta kalır. Yazın o kavurucu sıcaklarda bitkinin kurumaması için damlama sulama sistemi veya düzenli akşam sulaması hayati önem taşır.
Marmara Bölgesi: İstanbul ve çevresinde korunaklı, rüzgar almayan ve güneye bakan cephelerde bahçede yetişebilir. Kışın bitkinin tepesi kurusa bile, kök bölgesini kalın bir saman veya talaş tabakasıyla (malç) örterek korursanız baharda dipten yeniden sürgün verir.
İç Anadolu Bölgesi: Kış donları bu tropikal güzellik için ölümcüldür. Bu yüzden İç Anadolu'da Limon Çimi kesinlikle büyük saksılarda yetiştirilmelidir. Baharda ve yazın bahçenin en güneşli yerine konulan saksı, sonbaharda havalar 10°C'nin altına düşmeye başladığında don almayan, aydınlık bir kapalı balkona veya kış bahçesine taşınmalıdır.
Karadeniz Bölgesi: Bölgenin yüksek nemini ve sıcağını sever ancak aşırı yağışlar kök çürümesine davetiye çıkarabilir. Karadeniz bahçelerinde dikim yapılacaksa toprak mutlaka ponza, çakıl veya kumla harmanlanarak drenajı maksimuma çıkarılmalıdır.
Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri:
Doğu Anadolu: Sadece iç mekanda veya kışın tamamen ısıtılan seralarda/evlerde saksı bitkisi olarak yaşatılabilir.
Güneydoğu Anadolu: Yazın bitkinin nemsiz kalıp kurumaması için bol sulama ve yapraklarına akşam saatlerinde su fısfıslama yapılması gelişimini destekler. Kışın ise dondan korunmalıdır.
Cymbopogon citratus https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Cymbopogon_citratus_leaves.jpg
Limon Çimi Nasıl Çoğaltılır?
Limon çimini çoğaltmanın o kadar eğlenceli ve pratik bir yolu var ki, okuyucularınız bunu denemek için sabırsızlanacak:
Marketten Alınan Gövdelerle Suda Köklendirme (En Popüler Yöntem): Gurme marketlerde veya manavlarda satılan taze, alt kısmı hafif sert olan limon çimi gövdelerini (saplarını) alın. Üst yeşil kısımlarını kesin ve sapları birkaç santim su dolu bir bardağa koyun. Suyu birkaç günde bir değiştirin. 1-2 hafta içinde tabandan bembeyaz köklerin uzadığını göreceksiniz. Köklendikten sonra doğrudan saksıya dikebilirsiniz.
Kökten Ayırma: Bahçenizde veya büyük saksınızda iyice büyümüş, kümeleşmiş bir Limon Çimini ilkbaharda topraktan çıkarın. Rizomlu kök yapısını keskin bir kürek veya bıçak yardımıyla parçalara ayırın. Her parçanın kalın bir gövdesi ve sağlıklı kökleri olmasına dikkat edin. Yeni yerlerine dikip bolca sulayın.
Tohum ile Çoğaltma: Her yıl tohum üretir ama tohumların çimlenme oranı düşüktür. Erken ilkbaharda iç mekanda tohum ekimi yapılabilir. Tohumları nemli üretim toprağının üzerine serpin, üzerini çok ince bir tabaka (birkaç milimetre) toprakla örtün. Sera etkisi yaratmak için üzerini streç filmle kapatıp sıcak bir yere koyun. 2-3 haftada çimlenirler.
Limon Çimi Bakımı İçin Hayat Kurtaran Tüyolar 💡
Bahar Temizliği Şart: Kış bittiğinde ve ilkbahar kapıyı çaldığında, bitkinizin geçen yıldan kalan kahverengileşmiş, kurumuş tüm yapraklarını topraktan yaklaşık 10-15 cm yukarıdan olacak şekilde tamamen budayın. Bu "saç kesimi" bitkinin birkaç hafta içinde yemyeşil ve taptaze fışkırmasını sağlayacaktır.
Besin Canavarı: Limon çimi çok hızlı büyüyen dev bir ot olduğu için besine açtır. İlkbahar ve yaz boyunca ayda bir kez organik kompost toprak eklemesi yapmak veya sıvı solucan gübresi vermek yaprak üretimini patlatır.
Mutfakta Değerlendirin: Sadece beyaz ve etli olan alt gövde kısmı yemeklerde (çorbalar, köri sosları, tavuk yemekleri) kullanılır. Üstteki uzun yeşil yaprakları ise kurutarak harika bir sindirim kolaylaştırıcı ve sakinleştirici kış çayı yapabilirsiniz.
✍️ Editörün Notu
"Limon Çimi, bahçecilikte ezber bozan bitkilerden biridir. Klasik çimlerin aksine dikey formuyla peyzaja mimari bir karakter katar. Eğer ılıman bir bölgede yaşıyorsanız bahçenizin başköşesine, soğuk bir iklimdeyseniz kapı girişindeki büyük bir saksıya yerleştirin. Eve her girişinizde yapraklarına çarpıp ortama yayacağı o tazeleyici koku, günün tüm yorgunluğunu unutturmaya yetecektir."
Yorumlar