Meksika Portakal Çiçeği (Choisya ternata) Bakımı ve Özellikleri
- Athena
- 3 Nis
- 3 dakikada okunur
Bahçenin Parfümü: Meksika Portakal Çiçeği
Eğer bir bitki hem her dem yeşil kalsın, hem bakımı zahmetsiz olsun hem de bahar geldiğinde tüm bahçeyi rüya gibi bir narenciye kokusuyla sarsın diyorsanız, Choisya ternata ile tanışma vaktiniz gelmiş demektir. Anavatanı Meksika olan bu zarif çalı, üçlü gruplar halinde dizilen parlak yeşil yapraklarıyla (ismini de buradan alır: ternata) kışın bile bahçenize canlılık katar.
Onu özel kılan sadece kokusu değil, aynı zamanda o asil duruşudur. Yapraklarını ovuşturduğunuzda bile burnunuza gelen o taze portakal aroması, bitkinin karakterini ele verir. Peyzajda hem tek başına bir vurgu bitkisi hem de muazzam bir çit bitkisi olarak kullanılabilir.
Peyzajda Kullanımı:
Kendi kendini formda tutan yuvarlak yapısı sayesinde az budama ister. Duvar önlerinde, veranda kenarlarında (kokusundan yararlanmak için) veya karışık çalı gruplarında (border) arka plan bitkisi olarak mükemmeldir. "Sundance" gibi altın sarısı yapraklı varyeteleri, bahçenin karanlık köşelerini aydınlatmak için birebirdir.
Choisya ternata Bakım Klavuzu
Işık İsteği
Tam güneşten yarı gölgeye kadar toleranslıdır. Ancak en bol çiçeği ve en yoğun kokuyu tam güneş alan, korunaklı yerlerde verir. Çok yakıcı yaz sıcaklarında yarı gölgeyi tercih eder.
Soğuğa Dayanıklılık
-10°C ile -12°C derecelere kadar dayanıklıdır. Sert donlardan sonra yaprak uçlarında yanmalar görülebilir ancak bitki baharla birlikte hızla toparlanır.
Sıcağa Dayanıklılık
35°C - 38°C derecelere kadar dayanır. Ancak aşırı sıcak ve kuru hava sevmez; bu dönemlerde nemini korumak önemlidir.
Toprak İsteği
İyi drenajlı, verimli ve hafif asidik topraklarda coşar. Ağır killi topraklarda köklerin boğulmaması için dikim çukuruna bolca kum ve kompost eklenmesi hayati önem taşır.
Kök Yapısı
Yayılıcı ve lifli bir kök sistemine sahiptir. Çok derinlere gitmez ancak bulunduğu alanı sağlam tutar.
Boy - En
Yavaş-orta hızda büyür. Budanmadığında 2-2.5 metre boya ve bir o kadar genişliğe ulaşabilir.
Sulama
Genç bitkiler yerleşene kadar düzenli su ister. Yetişkin bitkiler orta derecede kuraklığa dayanıklıdır. Toprağı nemli tutulmalı ama asla "çamur" içinde bırakılmamalıdır.
Bölge Uyumu
Türkiye'de Marmara, Ege ve Akdeniz bölgeleri için biçilmiş kaftandır. Karadeniz'in bol yağışlı kıyı kesimlerinde de drenaj sağlandığı sürece çok mutlu olur. İç bölgelerde ise mutlaka rüzgar almayan, kuytu köşelere dikilmelidir.
Ömrü
Çok yıllık, kalıcı bir çalıdır. 20-30 yıl boyunca bahçenizin bir parçası olabilir.
Çiçek Rengi
Saf beyaz, ortası hafif sarımsı küçük çiçek kümeleri açar.
Çiçeklenme Dönemi
Asıl şovu bahar başında (Nisan-Mayıs) yapar. Ancak bitkiyi mutlu ederseniz sonbaharda (Eylül-Ekim) size küçük bir ikinci çiçeklenme sürprizi yapabilir.
Yaprak Durumu
Her dem yeşildir. Kışın yaprak dökmez, parlak ve canlı formunu korur.
Zorluk Derecesi
Kolay. Hastalıklara karşı oldukça dirençlidir ve yoğun budama gerektirmez.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Bakım Notları
Ege / Akdeniz: Yazın aşırı buharlaşmayı önlemek için bitkinin dibine mutlaka malçlama yapın. Yarı gölge alanlar, yaprakların güneşten yanmasını önleyecektir.
Marmara: İstanbul gibi nemli ve rüzgarlı yerlerde, bitkiyi kuzey rüzgarlarından koruyan bir duvar önüne dikmek gelişimi iki katına çıkarır.
İç Anadolu / Geçiş Bölgeleri: Kışın kök çevresini saman veya kuru yapraklarla korumak, sert donlarda bitkinin hayatta kalma şansını artırır. Bahçenizin o duvarlarla çevrili mikro kliması, Choisya için bu bölgelerde büyük bir avantajdır.
Çoğaltma Yöntemleri
Yumuşak Odun Çeliği: Yaz başında, henüz tam sertleşmemiş taze sürgünlerden 10 cm'lik parçalar alınarak köklendirilebilir.
Daldırma: Uzun bir dalını toprağa hafifçe gömüp üzerine bir taş koyarsanız, bir süre sonra o noktadan kök salacaktır. Köklenince ana bitkiden ayırıp yeni yerine taşıyabilirsiniz.
Bitkinin Bakımı ile İlgili Tüyolar
Budama Zamanı: Çiçeklenme biter bitmez (Haziran gibi) hafifçe budayın. Bu, hem bitkinin formunu korur hem de sonbaharda ikinci kez çiçek açma ihtimalini artırır.
Kloroz (Sararma) Uyarısı: Eğer yapraklar damarlar yeşil kalacak şekilde sararıyorsa, toprak fazla kireçlidir veya demir eksikliği vardır. Demir takviyesiyle bitkiyi hızla eski formuna döndürebilirsiniz.
Kokulu Komşular: Yanına lavanta veya biberiye dikerek bahçenizde tam bir "aromaterapi köşesi" oluşturabilirsiniz.
Editörün Notu
Choisya ternata, bir bahçenin "gizli kahramanıdır". Yılın büyük bölümünde sessizce parlak yeşil yapraklarıyla fon oluşturur, ama bahar geldiğinde o kokuyla tüm ilgiyi üzerine çeker. Özellikle akşamüstü saatlerinde verandada otururken Choisya'dan gelen o portakal çiçeği kokusu, neden bahçıvan olduğunuzu size bir kez daha hatırlatacaktır.
Yorumlar