Mersin Yapraklı Süt Otu (Polygala myrtifolia): Mor Kelebek Çiçekli Akdeniz Çalısı
- gardenathena
- 24 Ağu
- 4 dakikada okunur
Güney Afrika’nın (Cape Bölgesi) kurak, kumlu kayalıklarından ve fynbos çalı alanlarından dünyaya yayılan Polygala myrtifolia; yılın neredeyse tamamına yayılan kelebek/orkide benzeri canlı eflatun-mor çiçekleri, mersin ağacını andıran derimsi yeşil yaprakları, deniz rüzgarlarına ve kuraklığa sergilediği sarsılmaz direnciyle Akdeniz peyzajının en sevilen, en uzun süre çiçekli kalan odunsu çalılarından biridir.
Alternatif İsimler: Myrtle-leaf Milkwort, September Bush, Poligala, Mersin Yapraklı Süt Otu / Kelebek Çalısı / Mor Akdeniz Çalısı (Türkçe)
Giriş
Botanik Adı: Polygala myrtifolia (Polygalaceae / Sütotugiller familyası) — bahçe poligaları ve otsu süt otları ile yakın akrabadır. (Cins adı "Polygala", Antik Yunanca'da "çok süt" anlamına gelir; geçmişte bu bitkiyi yiyen otçul hayvanların daha çok süt verdiğine inanılırdı).
Doğal Yaşam Alanı: Güney Afrika’nın kıyı kumulları, kayalık tepe yamaçları ve çalı vejetasyon alanları (fynbos). Doğal olarak fakir, kireçli, süzek ve tuzlu kıyı topraklarına harika adapte olmuştur.
Genel Özellikleri: Hızlı gelişen, dik büyüyen, yaşlandıkça kavisli dallanan, her dem yeşil (evergreen) odunsu bir çalıdır. Doğal formunda 1.5 ila 2.5 metre boya ve 1.5 ila 2 metre genişliğe ulaşır. Yaprakları mersin bitkisini (Myrtus communis) andıran oval, derimsi ve parlak koyu yeşildir. Erken ilkbahardan sonbahar sonuna kadar (ılıman kışlarda yıl boyu) dalların uçlarında salkımlar halinde tatlı fasulye veya orkideyi andıran canlı eflatun, mor ve pembe nüanslı kelebek biçimli çiçekler açar.
Artıları ve Eksileri
Artıları
Neredeyse Yıl Boyu Süren Çiçeklenme: Erken ilkbahardan başlayıp kış ortasına kadar kesintisiz olarak mor kelebek çiçekler açmaya devam eder.
Deniz Tuzuna ve Kıyı Rüzgarlarına Tam Uyum: Tuzlu serpintilere ve sert deniz rüzgarlarına dayanıklı olduğu için sahil bahçelerinde mükemmel performans gösterir.
Kuraklığa ve Sıcağa Yüksek Tolerans: Yerleştikten sonra uzun süreli yaz sıcaklarına ve susuzluğa karşı oldukça dirençlidir.
Form Verilmeye Yatkınlık: Budamaya çok iyi yanıt verir; çit, yuvarlak çalı veya minyatür ağaç (süs formu) olarak kolayca şekillendirilebilir.
Eksileri
Ağır Sert Donlara Hassasiyet: -5°C / -7°C altındaki derin kış donlarında toprak üstü aksamı zarar görebilir veya kuruyabilir.
Sürekli Islak ve Su Biriken Topraklarda Kök Çürüklüğü: Drenajı olmayan çamurlu ve ıslak topraklarda fungal kök felci yaşayabilir.
Kontrolsüz Yayılım (Bazı İklimlerde): Çok uygun kıyı şartlarında döktüğü tohumlarla kendiliğinden çimlenerek aşırı yayılma eğilimi gösterebilir.
Polygala myrtifolia https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz
Saha Performansı ve Bakım Profili
Işık İhtiyacı: Tam Güneş veya Hafif Yarı Gölge (Günde en az 5-6 saat doğrudan güneş ister). Güneş ne kadar bol olursa çiçeklenme yoğunluğu o kadar artar.
Soğuk Dayanımı: Orta (USDA 9a – 11b). Kökleri -5°C’ye kadar olan kısa süreli donlara dayanır. Sert kışların yaşandığı karasal bölgelerde kışın korunaklı alanlara alınmalı veya üzeri örtülmelidir.
Sıcaklık ve Kuraklık Toleransı: Yüksek. Akdeniz yaz sıcaklarına ve kurak periyotlara çok rahat uyum sağlar.
Toprak İhtiyacı: Kesinlikle süzek (mükemmel drene edilmiş) toprak şarttır. Kireçli, kumlu, killi-kumlu veya fakir topraklara (pH 6.0 - 8.0) tam uyum sağlar.
Kök Yapısı: Derine inen kazık kök ve yanlara yayılan kılcal kök ağına sahiptir.
Boy ve Yayılım: 1.5 - 2.5 metre boy, 1.5 - 2 metre genişlik yapar.
Sulama: Düşük - Orta. Dikimden sonraki ilk yıl kök oturana kadar düzenli sulanmalı; yerleştikten sonra toprak kurudukça sulanması yeterlidir.
Bölgesel Uyum:
Türkiye: Ege, Akdeniz ve Marmara sahil şeritlerinde (İzmir, Muğla, Antalya, İstanbul'un ılıman kıyıları) bahçede çok yıllık olarak harika yetişir. İç Anadolu'da saksıda teras/balkon bitkisi olarak yetiştirilir.
Küresel: Akdeniz havzası, California, Güney Afrika ve Avustralya’da peyzajın en popüler süs çalılarındandır.
Ömür: Çok yıllık odunsu her dem yeşil çalı (20+ yıl).
Çiçek Renkleri: Canlı eflatun, mor, eflatun-pembe veya krem-mavi nüanslar.
Çiçeklenme Dönemi: Erken İlkbahar - Geç Sonbahar (Ilıman bölgelerde 12 ay).
Zorluk Derecesi: Çok Kolay (Güneş ve süzek toprak sağlandığında neredeyse sıfır bakımla büyür).
Popüler Kültür Çeşitleri (Cultivars)
Polygala myrtifolia 'Grandiflora': Klasik türe göre daha iri, daha koyu mor çiçekler açan ve peyzajda en çok tercih edilen gösterişli seleksiyondur.
Polygala myrtifolia 'Bibi Pink' (veya 'Little Bibi'): Saksı yetiştiriciliği ve küçük bahçeler için ıslah edilmiş, 80-100 cm boyunda kalan bodur/cüce pembe-mor varyetedir.
Polygala myrtifolia 'White Feathers': Nadir bulunan, sürgün uçlarında karlı beyaz kelebek çiçekler açan özel bir kültür formudur.
Çoğaltma Yöntemleri
Yarı Odunsu Çelikle Çoğaltma (En Başarılı Yöntem): Yaz ortasında veya sonbahar başında (Temmuz - Eylül) taze ama sertleşmiş sürgünlerden 8-10 cm'lik çelikler alın. Alt yaprakları temizleyip köklendirme hormonu uygulayın. %70 perlit ve %30 torf karışımında köklendirin.
Tohumla Çoğaltma: İlkbaharda toplanan olgun siyah tohumlar ılık suda 1 gece bekletilerek süzek yüzeye ekilir; 2-3 haftada çimlenir.
Uzman Bakım İpuçları ve Sırları
Çiçeklenme Sonrası Hafif Form Budaması Yapın: İlkbahar sonu veya yaz ortasında yoğun çiçeklenme dalgası hafiflediğinde dalların uç kısımlarını 10-15 cm kırpın. Bu işlem bitkinin dipten daha sık dallanmasını ve taze sürgünlerden daha gür mor çiçekler vermesini sağlar.
Sarı ve Gümüşi Çalılarla Mükemmel Kontrast Kurun: Polygala myrtifolia’nın mor çiçeklerini; Sarı Çalı Papatyası (Euryops pectinatus), Gümüş Çalı (Convolvulus cneorum), Biberiye (Salvia rosmarinus) veya Lavanta (Lavandula) ile yan yana dikerek bahçenizde çarpıcı bir Akdeniz renk paleti yakalayın.
Rüzgarlı Teraslarda Saksı Bitkisi Olarak Kullanın: Sert rüzgarlara ve kuraklığa dayanıklı olduğu için derin ve geniş saksılara dikerek teras ve balkonlarda uzun ömürlü bir mor odak noktası oluşturabilirsiniz.
Etiketler: Çalı | Her Dem Yeşil | Polygala myrtifolia | Akdeniz Bahçesi | Kuraklığa Dayanıklı | Mor Çiçekli | Sahil Bitkisi | Kolay Bakım
Yorumlar