Orman Sarmaşığı (Hedera Helix) Bakımı ve Özellikleri
- Athena
- 17 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 24 Şub
Duvarların Yeşil Ruhu: Orman Sarmaşığı
Botanik dünyasında Hedera helix olarak anılan bu bitki, Avrupa ve Batı Asya'nın nemli ormanlarından dünyaya yayılmıştır. Koyu yeşil, parçalı ve damarlı yapraklarıyla tanınır; ancak günümüzde alacalı (variegated), sarı veya beyaz lekeli pek çok kültürü mevcuttur. En karakteristik özelliği, gövdesinden çıkardığı "vantuz benzeri" küçük kökler sayesinde dikey yüzeylere zahmetsizce tırmanabilmesidir.
Peyzajda Kullanımı: Orman sarmaşığı tam bir çok yönlü oyuncudur. Çirkin görünen duvarları gizlemek, çitleri yeşil bir perdeye dönüştürmek veya ağaç altlarında çim yetişmeyen gölgelik alanları kapatmak (yer örtücü olarak) için rakipsizdir. Ayrıca saksılardan aşağı sarkan formuyla balkonlarda ve iç mekan kitaplıklarında şık bir duruş sergiler.
Orman Sarmaşığı Bakım Rehberi
Işık İsteği
Gölgeye en dayanıklı bitkilerden biridir. Yarı gölge veya dolaylı parlak ışıkta çok mutlu olur. Tam güneş altında yaprakları yanabilir; özellikle alacalı yapraklı türler, renklerini korumak için aydınlık ama direkt güneş almayan yerleri tercih eder.
Soğuğa Dayanıklılık
Oldukça dirençlidir. Türüne göre -20°C dereceye kadar olan donlara dayanabilir. Kar örtüsü altında bile canlılığını korur.
Sıcağa Dayanıklılık
Sıcağa dayanıklıdır ancak 30°C üzerindeki kuru sıcaklarda bitki bitlenmeye (kırmızı örümcek) meyilli hale gelebilir. Bu dönemlerde yapraklarını fısfısla nemlendirmek hayat kurtarır.
Toprak İsteği
Toprak konusunda çok seçici değildir. Ancak ideal gelişimi için organik maddece zengin, nem tutma kapasitesi yüksek ve iyi drenajlı toprakları sever. Hafif kireçli toprakları tolere edebilir.
Kök Yapısı
Hem toprak altında yayılan saçak kök sistemine hem de tırmanmasını sağlayan hava köklerine sahiptir. Duvarlara tutunan bu hava kökleri bitkiye destek sağlar ancak besini toprak altındaki ana köklerden alır.
Boy - En
Tırmanıcı bir bitki olduğu için dikeyde 20-30 metreye kadar boylanabilir. Yer örtücü olarak kullanıldığında ise ucu bucağı olmayan bir yayılım gösterebilir.
Sulama
Toprağının üst yüzeyi kurudukça sulanmalıdır. Sürekli vıcık vıcık toprak kök çürüğüne yol açabilir, ancak tamamen kuruması da bitkiyi strese sokar. Kışın sulama miktarı azaltılmalıdır.
Bölge Uyumu (Türkiye)
Türkiye’nin tüm bölgelerine uyum sağlar. Karadeniz ve Marmara’da doğal olarak yayılış gösterir. İç Anadolu’nun en sert kışlarından bile sağ çıkar.
Ömrü
Çok yıllık bir bitkidir. Onlarca yıl, hatta uygun şartlarda asırlarca yaşayabilir.
Çiçek Rengi
Çiçekleri gösterişli değildir; küçük, yeşilimsi-sarı toplar halindedir. Genellikle bitki iyice yaşlanıp (erişkin forma geçip) tırmanacak yer bulamadığında çiçek açar.
Çiçeklenme Dönemi
Sonbahar başı (Eylül - Ekim). Arılar için geç mevsimde önemli bir polen kaynağıdır.
Yaprak Durumu
Her dem yeşildir. Kışın yaprak dökmez, bahçenizin her zaman canlı görünmesini sağlar.
Zorluk Derecesi
Kolay. Yeni başlayanlar için "öldürmesi en zor" bitkilerden biridir.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Karadeniz Bölgesi: Onun evi burasıdır. Nem ve gölge sayesinde devasa boyutlara ulaşabilir. Ekstra bakım gerektirmez.
Marmara ve Ege: Nemli yerleri sever. Yaz kuraklığında özellikle şehir içindeki beton duvarlarda asılı duran sarmaşıkların akşam saatlerinde sulanması (fıskiye ile yapraklara) gelişimi hızlandırır.
İç ve Doğu Anadolu: Kış soğuklarına karşı en dayanıklı sarmaşık türüdür. Ancak çok kuru rüzgarlardan korunması için kuytu köşelere dikilmesi önerilir.
Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu: Çok yoğun öğle güneşinden kaçınılmalıdır. Kuzey cepheler veya ağaç altları dikim için en uygun yerlerdir.
Çoğaltma Yöntemleri
Suda Köklendirme (En Kolay): Sağlıklı bir daldan 10-15 cm kesin, alt yaprakları temizleyip suya koyun. Birkaç hafta içinde köklenecektir.
Çelikleme: Doğrudan nemli toprağa dikilen çelikler de yüksek başarı oranıyla tutar.
Daldırma: Toprağa yakın bir dalı hafifçe yaralayıp üzerine toprak atın. O nokta köklendiğinde ana bitkiden kesip yeni yerini belirleyebilirsiniz.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Evcil Hayvan Dostu Değil: Yaprakları ve meyveleri kedi-köpekler (ve insanlar) için zehirli olabilir, tüketilmesi durumunda mide bulantısı yapabilir. Dikkatli olunmalıdır.
Hava Temizleyici: NASA araştırmalarına göre iç mekanda havayı en iyi temizleyen (benzen ve formaldehit gideren) bitkilerden biridir.
Budama: Kontrolden çıkmasını istemiyorsanız bahar aylarında sert budama yapmaktan çekinmeyin. Budandıkça daha gürleşecektir.
Editörün Notu: Orman sarmaşığı için bir İngiliz atasözü der ki: "İlk yıl uyur, ikinci yıl sürünür, üçüncü yıl koşar." Eğer diktiğinizde hemen büyümezse sabırlı olun; köklerini saldığında onu durdurmakta zorlanacaksınız!
Yorumlar