Petunya Bakımı Ve Yetiştirmesi
Güncelleme tarihi: 25 Şub
Baharın Enerjik Habercisi
Bahçelerin ve balkonların vazgeçilmezi olan Petunya (Petunia × hybrida), aslında Solanaceae (Patlıcangiller) ailesinin en süslü üyesidir. Anavatanı Güney Amerika’nın sıcak toprakları, özellikle de Arjantin ve Brezilya olan bu bitki, 1800’lü yıllardan bu yana ıslah edilerek bugünkü formuna kavuşmuştur.
Karakteristik olarak boru veya huni biçimindeki çiçekleriyle tanınır. Renk yelpazesi o kadar geniştir ki; saf beyazdan derin siyaha, çizgili desenlerden (Star-pattern) kenarları fırfırlı çift renkli türlere kadar her zevke hitap eder.
Peyzajda kullanımı ise tam bir joker eleman gibidir: Sarkıcı türleri (Surfinia) dikey bahçelerde ve askılı saksılarda bir çiçek şelalesi yaratırken, bodur türleri yer örtücü olarak bahçe bordürlerinde renkli bir halı etkisi yaratır.
Petunya Bakım Rehberi
Işık İsteği Petunyalar tam bir güneş aşığıdır. Günde en az 6-8 saat doğrudan güneş ışığı isterler. Yarı gölgede de yaşayabilirler ancak çiçek verimi düşer ve bitki boya kaçarak formunu kaybeder.
Soğuğa Dayanıklılık Hassas bir yapısı vardır. Genellikle 2°C ile 5°C derecenin altına düştüğünde bitki strese girer. Don olaylarına karşı tamamen savunmasızdır; 0°C ve altı petunyanız için vedalaşma vaktidir.
Sıcağa Dayanıklılık Sıcağı çok sever ancak 35°C - 40°C üzerindeki aşırı nemli veya aşırı kuru sıcaklarda çiçek dökebilir. Bu dönemlerde düzenli sulama ve hafif bir öğle gölgesi hayat kurtarır.
Toprak İsteği Drenajı yüksek, organik maddece zengin ve hafif asidik (pH 6.0 - 7.0) toprakları sever. Torf bazlı, geçirgen saksı toprakları gelişimini hızlandırır.
Kök Yapısı Genellikle saçak kök yapısına sahiptir. Bu yüzden saksıda yetiştirilmeye çok uygundur ancak köklerin saksı içinde boğulmaması için saksı altının delikli olması kritiktir.
Boy - En Türüne göre değişmekle birlikte boyu 20 cm - 40 cm, yayılımı (eni) ise 60 cm - 90 cm’ye kadar ulaşabilir.
Sulama Toprağın üst yüzeyi kurudukça sulama yapılmalıdır. Yaz sıcaklarında saksı petunyaları her gün sulama isteyebilir. Püf Noktası: Suyu yapraklara ve çiçeklere değil, doğrudan toprağa verin; aksi halde mantar hastalıkları kaçınılmaz olur.
Bölge Uyumu Türkiye’nin kıyı şeridinde (Ege, Akdeniz) çok rahat yetişir. İç kesimlerde ise mevsimlik olarak harika performans gösterir.
Ömür Anavatanında çok yıllık olsa da Türkiye iklim koşullarında genellikle tek yıllık (mevsimlik) olarak muamele görür. Kışı çok ılıman geçen yerlerde korunarak ikinci yıla taşınabilir.
Çiçek Rengi Beyaz, pembe, kırmızı, mor, mavi, sarı, turuncu ve çok renkli (hibrit) varyasyonlar.
Çiçeklenme Dönemi İlkbaharın sonundan başlar, sonbaharın ilk donlarına kadar (Mayıs - Ekim sonu) aralıksız sürer.
Yaprak Durumu Mevsimlik olduğu için genellikle kışın ölür. Yetişme döneminde ise tüylü ve hafif yapışkan yeşil yapraklarını korur.
Zorluk Derecesi Bakımı Kolay. Yeni başlayanlar için en ödüllendirici bitkilerden biridir.
Türkiye Coğrafyası ve Petunya
Ege ve Akdeniz: Bu bölgeler petunyanın cennetidir. Ancak Temmuz-Ağustos sıcağında bitkiyi susuz bırakmamalı, mümkünse saksıları öğle güneşinden bir tık korumalısınız.
Marmara Bölgesi: Nemli hava petunyayı sever ancak aşırı yağışlarda çiçeklerin bozulmaması için korunaklı alanlar tercih edilmelidir.
İç Anadolu: Gece-gündüz sıcaklık farkı bitkiyi diri tutar. Ancak Mayıs ayı ortasına kadar don riski geçmeden dışarıya ekilmemelidir.
Karadeniz: Yağışlı havalarda küllenme hastalığına dikkat edilmeli, bitki sık dikilmemelidir ki hava sirkülasyonu sağlansın.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Güneydoğu'nun kuru sıcağında malçlama ve akşam sulaması şarttır. Doğu'da ise sezon kısa olduğu için fide olarak dikilmesi önerilir.
Çoğaltma Yöntemleri
Tohum ile Çoğaltma: Tohumlar çok küçüktür (toz gibi). Bahar başında iç mekanda torf üzerine serpilerek (üstü örtülmeden, ışık alarak) çimlendirilir. 10-14 günde filizlenirler.
Çelikleme: Sağlıklı bir daldan alınan 10 cm'lik bir parça, alt yaprakları temizlenerek doğrudan suya veya nemli toprağa dikilebilir. Köklendirme hormonu kullanımı başarıyı artırır.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
"Deadheading" (Ölü Çiçek Temizliği): Solan çiçekleri sapıyla birlikte koparıp atın. Bu, bitkinin tohum üretmek yerine yeni çiçekler açmasını sağlar.
Budama: Bitki çok uzayıp formu bozulduğunda çekinmeden boyunun yarısından budayın. İki hafta içinde daha gür ve bol çiçekli bir şekilde geri dönecektir.
Besleme: Çiçeklenme döneminde 15 günde bir sıvı potasyum ağırlıklı gübre vermek çiçek boyutunu ve rengini canlandırır.
Hatırlatıcı Not: Petunyalar yapışkan yaprakları sayesinde bazı zararlıları üzerinde tutabilir; haftalık kontrol yapmayı ve bitkiyi dipten sulamayı unutma!
Yorumlar