Yeşim Ağacı Özellikleri (Portulacaria afra)
- Athena
- 10 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 22 saat önce
Bereketin ve Dayanıklılığın Simgesi
Peyzaj dünyasında "Yeşim Ağacı" (Jade Plant) ile sıkça karıştırılsa da, Portulacaria afra (yaygın adıyla Fil Azığı veya Cüce Yeşim), ondan çok daha hızlı büyüyen ve şekil alabilen bir karakterdir. Latince ismiyle anılan bu türün anavatanı Güney Afrika'nın kurak çalılıklarıdır.
Doğasında fillerin en sevdiği besinlerden biri olduğu için "Elephant Bush" olarak da bilinir. Karakteristik olarak, kırmızımsı kahverengi gövdesiyle minik, etli ve parlak yeşil yaprakları harika bir kontrast oluşturur. Sadece yeşil değil, kremsi beyaz alacalı (Variegata) ve sarkan (Prostrata) formları da mevcuttur.
Peyzajda Kullanımı:
Bu bitki tam bir çok yönlülük ustasıdır! Akdeniz tarzı bahçelerde kaya bahçelerinin vazgeçilmezidir. Erozyon kontrolü için yer örtücü olarak kullanılabileceği gibi, budamaya olan inanılmaz toleransı sayesinde harika çitler veya topiary (formlu budama) çalışmaları yapılabilir. Ayrıca, gövdesinin hızla kalınlaşması nedeniyle dünyada Bonsai sanatına en uygun türlerden biri kabul edilir.
Bakım Kılavuzu
Işık İsteği
Güneş aşığıdır! En az 6 saat doğrudan güneş ışığı almayı sever. Yetersiz ışıkta yaprak araları açılır ve o formda duruşunu kaybeder. İç mekanda bakılacaksa mutlaka güneye bakan, bol ışıklı bir pencere önü seçilmelidir.
Soğuğa Dayanıklılık
Hafif donlara karşı dirençli olsa da -1°C ile -2°C derecenin altındaki uzun süreli soğuklar bitki dokusunda hasar bırakabilir. Don riski olan bölgelerde koruma altına alınmalıdır.
Sıcağa Dayanıklılık
Gerçek bir çöl savaşçısıdır. 45°C - 50°C derecelere kadar olan aşırı sıcaklara, nem oranı düşük olsa dahi mükemmel uyum sağlar.
Toprak İsteği
En hassas olduğu nokta budur. Suyu tutmayan, drenajı çok yüksek topraklar ister. Kaktüs ve sukulent karışımları idealdir; pomza, kum ve torf karışımı kök sağlığını korur.
Kök Yapısı
Gençken saçak köklüdür ancak bitki yaşlandıkça ve gövde odunsulaştıkça daha güçlü, yayılıcı bir kök sistemi geliştirir. Saksı değişimlerinde kök budamasına uygundur.
Boy-En
Doğal ortamında boyu 3-4 metreye kadar ulaşabilir. Bahçe kullanımında ise genellikle 1.5 - 2 metre civarında tutulur.
Sulama
"Az ama öz" kuralı geçerlidir. Toprak tamamen (ama tamamen!) kurumadan su verilmemelidir. Yazın haftada bir, kışın ise ayda bir sulama genellikle yeterlidir. Yapraklarının büzüştüğünü görürseniz bilin ki susamıştır.
Bölge Uyumu
Türkiye'de Ege ve Akdeniz kıyı şeridinde dış mekanda rakipsizdir. Marmara'da korunaklı alanlarda yetişebilir. İç ve Doğu Anadolu'da ise kışın mutlaka iç mekana alınmalıdır.
Ömrü
Çok yıllık bir bitkidir. Doğru bakımla nesiller boyu yaşayabilir, aile yadigarı bir ağaca dönüşebilir.
Çiçek Rengi
Nadir de olsa, çok güneş alan ve olgunlaşmış bitkilerde küçük, yıldız şeklinde pembe veya lila renkli çiçekler açar.
Çiçeklenme Dönemi
Genellikle bahar sonu veya yaz başında çiçeklenir, ancak iç mekanlarda çiçeklenmesi oldukça nadirdir.
Yaprak Durumu
Her dem yeşildir. Kışın yaprak dökmez, yıl boyu o canlı ve etli görüntüsünü korur.
Zorluk
Kolay. Unutulmaya ve ihmale karşı en toleranslı bitkilerden biridir. Tek düşmanı aşırı sulamadır.
Türkiye Coğrafyası İçin Özel Notlar
Ege ve Akdeniz: Sizin için zahmetsiz bir bitki. Bahçede güneşin tam altına dikin ve unutun. Yazın aşırı kuraklarda akşam saatlerinde fısfısla yapraklarını serinletmek gelişimi hızlandırır.
Marmara: Nemli havayı sevse de kış yağışlarında saksının su altında kalmamasına dikkat edin. İstanbul gibi illerde kışın balkondan içeri, rüzgar almayan bir köşeye çekmek güvenlidir.
İç Anadolu ve Karadeniz: Karadeniz'in aşırı yağışından korunmalı (drenaj çok kritik), İç Anadolu'nun ise sert donlarından sakınılmalıdır. Kışın mutlaka don görmeyen, ışıklı bir kapalı ortamda (kış bahçesi veya antre) uykuya yatırılmalıdır.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Güneydoğu'nun kuru sıcağına bayılır ancak kış soğukları ölümcüldür. Bu bölgelerde "saksı bitkisi" olarak yetiştirilip mevsim geçişlerinde taşınması en doğrusudur.
Çoğaltma Yöntemleri
Portulacaria afra'yı çoğaltmak neredeyse çocuk oyuncağıdır:
Çelikleme (En Garanti Yöntem): İlkbahar veya yaz aylarında sağlıklı bir daldan 10-15 cm'lik bir parça kesin. Kestiğiniz parçayı 2-3 gün gölgede bekletip yarasının kurumasını (nasır bağlamasını) sağlayın. Ardından nemli kumlu bir toprağa dikin. 2-3 hafta içinde köklenecektir.
Yaprak ile Üretim: Tek bir yaprağı koparıp toprak yüzeyine bırakmanız bile yeterli olabilir, ancak çelikleme kadar hızlı sonuç vermez.
Ayırma: Kökten gelen sürgünleri ayırarak da yeni bitkiler elde edebilirsiniz.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Budama: Bitkinizin daha gür görünmesini istiyorsanız uç alma yapın. Kestiğiniz her uçtan iki yeni sürgün verecektir.
Hava Akışı: Kapalı mekanda bakıyorsanız bulunduğu odanın mutlaka havalandırılması gerekir; havasız ortamda "unlu bit" zararlısına davetiye çıkarabilir.
Gübreleme: Bahar ve yaz aylarında ayda bir kez yarı dozajlı sukulent gübresi vermek, yaprakların daha parlak olmasını sağlar.
Editörün Hatırlatıcı Notu: Bu bitki, doğada karbondioksiti hapsetme kapasitesi en yüksek bitkilerden biridir. Sadece estetik değil, aynı zamanda çevreci bir kahramanı büyüttüğünüzü unutmayın!
Yorumlar