Rex Begonya (Begonia rex / Begonia Rex-Culturum): Alacalı Yapraklarıyla Büyüleyici Tropikal İç Mekan Mücevheri
- gardenathena
- 31 Ağu
- 3 dakikada okunur
Hindistan’ın (Assam bölgesi) ve Güneydoğu Asya’nın nemli, gölgeli dağlık orman altlarından dünyaya yayılan Begonia rex (ve bu türden türetilen Begonia Rex-Culturum melezleri); spiral biçimli, gümüşi, mor, bordo, pembe ve zümrüt yeşili desenlere sahip kadifemsi yaprakları, dökümlü dolgun formu ve iç mekanlara kattığı tropikal zarafetle evlerin, salonların ve aydınlık ofis köşelerinin en popüler süs bitkilerinden biridir.
Alternatif İsimler: King Begonia, Painted-Leaf Begonia, Rex Begonya / Kral Begonyası / Alacalı Yaprak Begonyası (Türkçe)
Giriş
Botanik Adı: Begonia rex veya Begonia Rex-Culturum Group (Begoniaceae / Begonyagiller familyası) — yumrulu begonya (Begonia × tuberhybrida) ve çil begonya (Begonia maculata) ile yakın akrabadır.
Doğal Yaşam Alanı: Kuzeydoğu Hindistan (Assam), Doğu Himalayalar ve Güneydoğu Asya'nın tropikal orman altları. Doğal ortamında kayalık, süzek ve yüksek nemli orman tabanlarında lifli toprak üzerinde yetişir.
Genel Özellikleri: Dik ve yayılıcı gelişen, etli rizomlu (kök saplı), her dem yeşil (evergreen) odunsu/otsu bir iç mekan bitkisidir. Yüksekliği 30 ila 45 cm, genişliği ise 30 ila 50 cm arasında değişir. Yaprakları asimetrik (kalp veya böbrek biçiminde), dalgalı, kenarları dişli, hafif tüylü veya pürüzsüzdür. Yaprak yüzeyinde metalik gümüş, koyu bordo, pembe, fuşya ve yeşil renklerde büyüleyici halkalar veya mozaik desenler bulunur. Çiçekleri küçük, pembe veya beyaz renktedir ancak süs değeri esas olarak yapraklarındadır.
Artıları ve Eksileri
Artıları
Benzersiz Metalik ve Alacalı Yaprak Desenleri: Gümüşi, mor ve kiremit tonlarındaki kadifemsi yapraklarıyla iç mekanda canlı bir renk ve doku odağı oluşturur.
Kuzey Cephe ve Yarı Gölge Uyum Yüksekliği: Doğrudan güneş almayan, filtrelenmiş veya kuzey cepheli aydınlık iç mekanlarda mükemmel performans gösterir.
Yapraktan Çok Kolay Çoğaltılabilme: Tek bir sağlıklı yaprağın damarlarından veya yaprak sapından kısa sürede taze yeni fideler üretilebilir.
Kompakt Form: Çok devasa boyutlara ulaşmadığı için masa üstü, pencere önü ve teraryum aranjmanları için idealdir.
Eksileri
Aşırı Sulamaya ve Kök Çürüklüğüne Karşı Hassasiyet: Rizomlu kök yapısı ıslak, çamurlu ve drenajsız topraklarda hızla çürür.
Düşük Nemde Yaprak Ucu Kuruması: Kuru ev havasında yaprak kenarlarında kahverengileşme ve kıvrılma görülür.
Soğuğa ve Hava Akımlarına Karşı Duyarlılık: 13°C-15°C altındaki soğuk hava akımlarına (cereyan) maruz kaldığında yapraklarını hızla döker.
Saha Performansı ve Bakım Profili
Işık İhtiyacı: Parlak Dolaylı Işık veya Yarı Gölge (Doğrudan yakıcı güneşten kesinlikle korunmalıdır; ancak desenlerin canlı kalması için bol filtrelenmiş ışık ister). Yetersiz ışıkta renkler soluklaşır.
Soğuk Dayanımı: Düşük (Sadece İç Mekan / USDA 10b – 12). Optimum gelişme sıcaklığı 18°C – 24°C arasıdır. 13°C altındaki sıcaklıklarda zararlanır.
Sıcaklık ve Nem Toleransı: Yüksek nem sever (%50-70 nem). Sıcak ortamlara uyumludur; ancak kuru ortamda nemlendirici cihaz veya çakıllı su tepsisi kullanılmalıdır.
Toprak İhtiyacı: Havadar, gözenekli, lifli ve mükemmel süzek toprak şarttır. Turba torfu, perlit, pumis ve orkide kabuğu/hindistan cevizi lifi (coco coir) karışımları (pH 5.5 - 6.5) idealdir.
Kök Yapısı: Toprak yüzeyine yakın seyreden etli rizomlar ve hassas lifli kök ağına sahiptir.
Boy ve Yayılım: 30 - 45 cm boy, 30 - 50 cm genişlik yapar.
Sulama: Düşük - Orta. Toprağın üst 2-3 cm'lik kısmı kurumadan sulama yapılmamalıdır ("Islat ve Kurut" taktiği). Kışın sulama sıklığı azaltılmalıdır.
Bölgesel Uyum:
Türkiye: Tüm coğrafi bölgelerde ev, salon, ofis, kapalı balkon ve teraryumlarda iç mekan süs bitkisi olarak mükemmel yetişir. Yazın Ege ve Akdeniz'de rüzgarsız, tam gölge balkonlarda tutulabilir.
Çiçek Renkleri: Küçük, soluk pembe veya krem-beyaz.
Çiçeklenme Dönemi: İlkbahar - Yaz Başı (İç mekanda seyrek açar, açtığında yaprak gelişimini desteklemek için çiçek sapları budanabilir).
Zorluk Derecesi: Orta (Işık, nem ve süzek toprak dengesi oturtulduğunda son derece sağlıklı gelişir).
Begonia (Rex-hybrid) 'Merry Christmas' https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Begonia_(Rex-hybrid)_%27Merry_Christmas%27_01.jpg
Populer Kültür Çeşitleri (Cultivars)
Begonia rex 'Escargot': Yaprakları salyangoz kabuğu gibi kendi etrafında spiral çizerek kıvrılan, gümüşi ve yeşil halkalı son derece popüler bir çeşittir.
Begonia rex 'Salsa': Koyu bordo merkezli, gümüşi ve fuşya-pembe kenarlı gösterişli bir kültür formudur.
Begonia rex 'Vine Leaf': Meşe veya asma yaprağını andıran derin loblu, mor-gümüş desenli özel bir varyetedir.
Begonia rex 'Fireworks': Gümüşi yaprak zemininde koyu mor damarları ve pembe kenar tonlarıyla fırtına etkisi yaratan albenili bir çeşittir.
Çoğaltma Yöntemleri
Yaprak Çeliği İle Çoğaltma (En Başarılı ve Büyüleyici Yöntem): Sağlıklı bir yaprak seçilir. Yaprağın altındaki ana damarlara keskin bir bıçakla 1-2 cm aralıklarla çentikler atılır ve yaprak nemli perlit-torf yüzeyine düzgünce yatırılıp sabitlenir. Nemli ortamda birkaç hafta içinde her çentik noktasından minik yeni fideler fışkırır.
Yaprak Sapı Çeliği: Yaprak sapı 3-4 cm uzunluğunda kesilerek su içinde veya nemli torfta köklendirilir.
Rizom Bölme: İlkbahar başında saksı değişimi yapılırken etli rizomlar keskin bir bıçakla bölünerek ayrı saksılara dikilir.
Uzman Bakım İpuçları ve Sırları
Sularken Yaprakların Üzerine Su Püskürtmeyin: Rex begonyanın kadifemsi tüylü yaprakları üzerinde su damlacıkları kalırsa mantar mantarı (külleme/botrytis) ve lekelenmeler oluşabilir. Sulamayı doğrudan saksı toprağına veya alttan tabakla yapın.
Saksıyı Çok Büyütmeyin: Rex begonyalar sığ ve yayvan saksıları sever. Derin saksılarda fazla toprak su tutacağı için kök çürüklüğü riski artar.
Çiçek Saplarını Erken Budayın: Çiçek açmaya başladığında çiçek saplarını alttan budarsanız, bitki tüm enerjisini o büyüleyici renkli yapraklarını büyütmeye harcayacaktır.
Etiketler: Çalı | Her Dem Yeşil | İç Mekan Bitkisi | Alacalı Yapraklı | Renkli Yapraklı | Tropikal Bitki | Kolay Bakım
Yorumlar