Reyhan Yetiştirme (Ocimum basilicum)

http://www.starrenvironmental.com/

Sarayların ve Sofraların Kokulu Sultanı

​ Bahçenizde sadece göze değil, burnunuza ve damak tadınıza da hitap edecek bir bitki arıyorsanız, Reyhan listenin en başında yer almalı. Latince adı Ocimum basilicum olan bu bitki, Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesindendir ve anavatanı Hindistan ile Güneydoğu Asya’nın tropikal bölgeleridir. Binlerce yıldır hem mutfakta hem de tıbbi alanlarda kullanılan Reyhan, Anadolu kültüründe de saksıların ve pencere önlerinin vazgeçilmezidir.

​ Reyhan, özellikle mor ve yeşil tonlarındaki geniş veya ince yapraklarıyla tanınır. Peyzajda kullanımı ise hem estetik hem de fonksiyoneldir: Sebze bahçelerinde domateslerin yanına dikildiğinde doğal bir koruyucu görevi görür; saksılarda ise dokunulduğunda etrafa yaydığı o mest eden kokusuyla balkonların havasını değiştirir.

​Bitki Bakım Detayları

​Işık İsteği Tam bir güneş aşığıdır. Günde en az 6-8 saat doğrudan güneş ışığı almalıdır. Işığın az olduğu yerlerde yapraklar kokusunu ve rengini kaybeder, bitki boyuna cılızlaşır.

​Soğuğa Dayanıklılık Soğuğa karşı son derece hassastır. 0°C ve altındaki sıcaklıklarda bitki saniyeler içinde kararır ve ölür.

​Sıcağa Dayanıklılık Sıcağı ve nemi çok sever. 35-40°C üzerindeki sıcaklıklarda, toprağı nemli tutulduğu sürece gelişimini hızlandırır.

​Toprak İsteği Geçirgenliği yüksek, organik maddece zengin (bol kompostlu) ve nem tutma kapasitesi olan toprakları sever. pH dengesinin 6.0 - 7.5 arası olması idealdir.

​Kök Yapısı Saçak kök yapısına sahiptir. Kökleri çok derinlere inmez, bu yüzden sığ saksılarda bile başarıyla yetiştirilebilir.

​Boy-En (Maksimum) Boyu türüne göre 30-60 cm, genişliği ise 30-40 cm civarına ulaşabilir.

​Sulama Suyu seven bir bitkidir. Toprağı her zaman nemli olmalı ancak balçık gibi ıslak bırakılmamalıdır. Sulama sabah erken saatlerde, yapraklara su değdirmeden doğrudan köke yapılmalıdır.

​Bölge Uyumu Türkiye’nin her bölgesinde yaz aylarında yetişir. Ege ve Akdeniz'de Mart sonu, iç kesimlerde ise Mayıs ortası itibarıyla dış mekana dikilebilir.

​Ömrü Tropikal bölgelerde çok yıllık olsa da, Türkiye şartlarında kışın donlardan dolayı tek yıllık olarak yetiştirilir.

​Çiçek Rengi Beyaz veya çok açık lila rengi küçük çiçekleri vardır. Ancak mutfak kullanımı için genellikle çiçek açması istenmez.

​Çiçeklenme Dönemi Temmuz sonu başlar, donlara kadar devam eder. (Tohum almak istenmiyorsa çiçek sapları koparılmalıdır).

​Yaprak Durumu Geniş, parlak, pürüzsüz yapraklara sahiptir. Türüne göre koyu mor veya canlı yeşildir. Kışın bitkiyle birlikte kurur.

​Zorluk Derecesi Kolay. Doğru güneş ve su dengesiyle herkesin kolayca yetiştirebileceği bir bitkidir.

Photo by Rasbak

​

Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar

• ​Ege ve Akdeniz: Mart ayından itibaren coşar. Aşırı güneş alan yerlerde yapraklarının yanmaması için öğle saatlerinde hafif gölge koruması faydalı olabilir.

• ​Marmara ve Karadeniz: Nemli havayı çok sever. Ancak aşırı yağışlı dönemlerde drenaja dikkat edilmeli, yapraklarda mantar oluşmaması için bitkiler çok sık dikilmemelidir.

• ​İç ve Doğu Anadolu: Gece donları tamamen geçmeden toprakla buluşturulmamalıdır. Saksıda yetiştirip hava aniden soğuduğunda içeri almak en güvenli yöntemdir.

​Çoğaltma Yöntemleri

1. ​Tohumla Çoğaltma: En yaygın yöntemdir. Bahar başında sığ kaplara ekilen tohumlar hızla çimlenir. Tohumların üzerine çok az toprak serpilmelidir.

2. ​Suda Köklendirme (Çelik): Sağlıklı bir sürgünü kesip bir bardak suya koyarsanız, bir hafta içinde köklendiğini göreceksiniz. Bu yöntemle bitkinizi sonsuza kadar çoğaltabilirsiniz.

Photo by Mokkie

​Bitkinin Bakımı İle İLGİLİ TÜYOLAR

• ​Uç Alma (Hasat): Reyhanı en üstteki iki yaprağın hemen altından makasla kesin. Bu işlem bitkinin yanlara doğru dallanmasını ve çalı formunda gürleşmesini sağlar.

• ​Çiçekleri Koparın: Bitki çiçek açmaya başladığında yapraklarındaki aromatik yağlar azalır ve tadı acılaşır. Tohum almayacaksanız çiçek saplarını çıkar çıkmaz koparın.

• ​Domates Arkadaşlığı: Bahçede domateslerin yanına dikildiğinde hem domateslerin tadını güzelleştirir hem de beyaz sinekleri uzak tutar.

  
  

​Hatırlatıcı Not: Reyhan yapraklarını kurutmak yerine taze tüketmeyi veya zeytinyağı ile püre yapıp buz kalıplarında dondurmayı deneyin; kokusunu ve lezzetini bu şekilde çok daha iyi muhafaza eder!