Salkım Ortanca (Hydrangea) Bakımı
- Athena
- 13 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 2 gün önce
Güneşin Altındaki Beyaz Bulutlar: Hydrangea paniculata
Hydrangea paniculata, Latince ismindeki "paniculata" kelimesinden de anlaşılacağı üzere, çiçeklerini salkım (panikül) şeklinde açan bir ortanca türüdür. Anavatanı Çin, Japonya ve Sakhalin adalarıdır.
Bahçıvanların bu türe hayran olmasının sebebi, klasik geniş yapraklı ortancaların aksine, çok daha dayanıklı olması ve doğrudan güneş ışığına göğüs gerebilmesidir. Çiçekleri önce beyaz veya krem açar, mevsim ilerledikçe birçoğu büyüleyici pembe ve bakır tonlarına bürünür.
Peyzajda Kullanımı: Boylu yapısı sayesinde bahçelerde "arka fon" bitkisi olarak mükemmeldir. Tek başına bir ağaççık (standard form) olarak yetiştirilebilir veya çit şeklinde dikilerek mahremiyet sağlar. Kesme çiçekçilikte ve kurutulmuş çiçek tasarımlarında vazgeçilmez bir türdür.
Hydrangea paniculata Bakım Detayları
Işık İsteği
Tam güneş veya yarı gölgeyi sever. Klasik ortancaların aksine günde 6 saat ve üzeri güneş alması, çiçek salkımlarının daha büyük ve sağlam olmasını sağlar. Çok sıcak bölgelerde öğleden sonra hafif gölge tercih edilir.
Soğuğa Dayanıklılık
Son derece dirençlidir. -30°C / -35°C derecelere kadar olan aşırı soğuklara dayanabilir. Bu özelliğiyle Türkiye'nin en sert iklimli illerinde bile güvenle yetişir.
Sıcağa Dayanıklılık
Yüksek sıcaklıklara dayanıklıdır (35°C+). Ancak toprağının nemli tutulması ve kök bölgesinin serin kalması bitkinin sağlığı için önemlidir.
Toprak İsteği
Zengin, nemli ve iyi direnajlı toprakları sever. Diğer ortancaların aksine toprak pH'ına karşı daha toleranslıdır; çiçek rengi toprak asitliğine göre (maviye dönmek gibi) değişmez, genelde beyazdan pembeye döner.
Kök Yapısı
Genişleyen ve su ihtiyacını karşılamak üzere yayılan güçlü bir saçak kök yapısına sahiptir.
Boy-En (En Fazla)
Varyetesine göre 1.5 metreden 4-5 metreye kadar boylanabilir. Enine yayılımı da boyuyla orantılıdır.
Sulama
İsmi "Hydra" (su) kökünden gelir; bu yüzden suyu sever. Toprağın sürekli nemli kalması gerekir. Ancak suyun göllenmemesi, direnajın sağlanması kök sağlığı için kritiktir.
Bölge Uyumu
Tüm Türkiye genelinde yetişir. Hem sahil şeridinde hem de en yüksek yaylalarda hayatta kalabilen nadir süs bitkilerindendir.
Ömrü
Çok yıllık odunsu bir çalıdır. Doğru bakımla on yıllarca yaşar.
Çiçek Rengi
Başlangıçta beyaz, krem veya kireç yeşili (Lime); mevsim sonuna doğru pembe, gül kurusu veya koyu kırmızıya döner.
Çiçeklenme Dönemi
Yaz ortasından başlar, sonbaharın sonuna kadar (Temmuz - Ekim) devam eder.
Yaprak Durumu
Kışın yaprak döker. Sonbaharda yaprakları dökülmeden önce sarımsı tonlar alabilir.
Zorluk Derecesi
Kolay. Hastalıklara ve budama hatalarına karşı klasik ortancalardan çok daha bağışlayıcıdır.
Türkiye Coğrafyası ve Hydrangea paniculata
Ege ve Akdeniz: Sahil kesimlerinde mutlaka sabah güneşi alan, öğleden sonra ise gölge olan yerlere dikilmelidir. Yazın her gün sulama ve kök bölgesine kalın malçlama yapılması şarttır.
Marmara: Salkım ortancalar için ideal iklimdir. Hem güneşin tadını çıkarır hem de bölgenin neminden faydalanır.
İç Anadolu: Sert kış soğuklarından hiç etkilenmez. Yazın kuru sıcağında ise düzenli derin sulama ile bahçenin en gösterişli bitkisi olur.
Karadeniz: Doğal nem ve yağışla birlikte en coşkulu gelişimini bu bölgede gösterir. Çiçek salkımları devasa boyutlara ulaşabilir.
Doğu Anadolu: Ağır kış şartlarına en dayanıklı ortanca türüdür. Geç donlardan etkilenmez çünkü yeni çıkan dallar üzerinden çiçek açar.
Çoğaltma Yöntemleri
Yumuşak Odun Çeliği: Bahar sonu veya yaz başında alınan taze sürgünler nemli ortamda kolayca köklenir.
Sert Odun Çeliği: Kışın bitki uykudayken alınan olgun dallar doğrudan toprağa veya saksıya dikilerek çoğaltılabilir.
Daldırma: Alt dallardan birini toprağa gömüp köklenmesini bekleyerek yeni bir fide elde edebilirsiniz.
Hydrangea paniculata Bakımı İçin Altın Tüyolar
Budama Sırrı: Bu bitki "yeni odun" (o yıl çıkan dallar) üzerinden çiçek açar. Bu yüzden kış sonunda veya erken baharda bitkiyi sertçe budayabilirsiniz. Budama ne kadar düzenli yapılırsa çiçek salkımları o kadar büyük olur.
Renk Dönüşümü: Çiçeklerin beyazdan pembeye dönmesi için gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farkının artması (sonbahar serinliği) gerekir.
Standard Form: Alt dalları sürekli temizleyerek bitkiyi tek gövdeli minik bir ağaç formuna getirebilirsiniz; bu, dar alanlarda çok şık durur.
Hatırlatıcı Not: Salkım ortanca, ortancaların "dayanıklı şövalyesi"dir. Diğerleri güneşte boynunu bükerken o, başını göğe kaldırıp beyazdan pembeye dönen masalını anlatmaya devam eder
Yorumlar