Samanyolu (Cosmos bipinnatus)
- Athena
- 11 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 1 gün önce
Evrenin Zarif Dengesi
Latince ismiyle Cosmos bipinnatus, adını Yunanca "düzen, uyum ve evren" anlamına gelen kosmos kelimesinden alır. Bu isim, bitkinin taç yapraklarının kusursuz simetrisinden gelir. Anavatanı Meksika’nın güneşli topraklarıdır. Dereotuna benzeyen incecik, tüysüz yaprakları ve uzun sapları üzerindeki neşeli çiçekleriyle bahçelere eforsuz bir güzellik ve hareket katar.
Peyzajda Kullanımı:
Cosmos, peyzajda "hareket" demektir. En hafif rüzgarda bile dans eden yapısı sayesinde bahçelere canlılık getirir. Bordürlerin orta ve arka kısımlarında, boşlukları doldurmak için mükemmel bir seçenektir. Ayrıca "kes-tekrar açsın" (cut-and-come-again) özelliğiyle vazoları tüm yaz boyunca süsleyen en bereketli kesme çiçeklerden biridir.
Bakım Kılavuzu
Işık İsteği: Tam güneş. Güneşe aşık bir bitkidir; gölge alanlarda boyu gereksiz uzar, cılızlaşır ve çiçek açmayı bırakır.
Soğuğa Dayanıklılık: Düşük (0°C ile -5°C). Don olayına karşı hassastır; ilk sert donlarla birlikte ömrünü tamamlar.
Sıcağa Dayanıklılık: Çok yüksek. Meksika kökenli olduğu için kavurucu sıcaklara ve kuraklığa karşı inanılmaz dirençlidir.
Toprak İsteği: Fakir ve orta verimlilikteki toprakları sever. Önemli Not: Çok zengin veya aşırı gübreli topraklarda sadece devasa yapraklar geliştirir ama çiçek açmayı ihmal eder.
Kök Yapısı: İnce ve yaygın bir saçak kök yapısına sahiptir.
Boy - En: Türüne göre boyu 60 - 150 cm; eni 30 - 60 cm aralığındadır.
Sulama: Düşük - Orta. Yeni ekildiğinde nem ister, ancak yerleştikten sonra sadece toprak tamamen kuruduğunda sulanmalıdır.
Bölge Uyumu: Türkiye'nin tüm bölgelerinde yazlık bitki olarak yetişir.
Ömrü: Tek yıllık (annual). Ancak döktüğü tohumlarla her yıl aynı yerden sürpriz yaparak çıkar.
Çiçek Rengi: Pembe, beyaz, bordo, eflatun; ayrıca Cosmos sulphureus türünde turuncu ve sarı tonları.
Çiçeklenme Dönemi: Yaz başından sonbaharın ilk donlarına kadar (Haziran - Kasım).
Yaprak Durumu: Döker. Sezon sonunda bitki tamamen kurur.
Zorluk: Bakımı Çok Kolay. "Dik ve unut" bitkisidir.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Ege ve Akdeniz: Yazın en sıcak günlerinde bile çiçek açmaya devam eder. Bu bölgelerde çok erken (Mart sonu) ekilebilir.
Marmara Bölgesi: Nemli yaz akşamlarını sever. Rüzgarlı alanlarda uzun boylu türlerin desteklenmesi gerekebilir.
İç Anadolu: Gündüz güneşini ve gece serinliğini sevdiği için çok kaliteli çiçekler verir. İlk donlar gelene kadar bahçenin yıldızıdır.
Karadeniz: Çok yoğun ve sürekli yağış alan yerlerde drenajı iyi olmayan topraklarda kök çürümesi yapabilir. Güneş alan en yüksek noktaya dikilmelidir.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Güneydoğu'nun kuru sıcağına en dayanıklı çiçeklerden biridir. Doğu'da ise don tehlikesi geçtikten sonra (Mayıs sonu) ekilmelidir.
Çoğaltma Yöntemleri
Tohum ile Çoğaltma: Cosmos çoğaltmanın en kolay ve garantili yoludur.
Nasıl Yapılır? Tohumlar büyük ve iğneye benzer şekildedir, ekimi çok kolaydır. Baharda toprak ısındığında doğrudan bahçeye serpilebilir. Çimlenmesi için üzerine çok az toprak (yarım cm kadar) serpilmesi yeterlidir. 7-10 gün içinde filizlenir.
Kendi Kendine Tohumlama: Eğer sezon sonunda çiçek başlarını toplamazsanız, tohumlar toprağa düşer ve gelecek baharda kendiliğinden "merhaba" derler.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Deadheading (Kafa Koparma): Solan çiçekleri düzenli olarak keserseniz bitkiyi şaşırtırsınız; "eyvah, tohum yapamadım" diyerek daha fazla çiçek açmaya başlar.
Uç Alma (Pinching): Bitki yaklaşık 30 cm boya ulaştığında en üstteki büyüme ucunu koparırsanız, bitki yana doğru dallanır ve daha bodur, daha çok çiçekli bir form kazanır.
Gübrelemeden Kaçının: Cosmos'a iyilik yapmak istiyorsanız onu "aç" bırakın. Fazla azotlu gübre çiçek sayısını dramatik şekilde düşürür.
Hatırlatıcı Not: Cosmos, kelebeklerin ve arıların en sevdiği "yakıt istasyonudur". Bahçenizde biyoçeşitlilik yaratmak istiyorsanız bir köşeyi mutlaka onlara ayırın. Ayrıca tohumlarını sonbaharda toplayıp kağıt bir zarfta saklayarak dostlarınıza harika bir "bahçe hediyesi" verebilirsiniz.
Yorumlar