Sarı Çiçekli Ekşi Yonca (Oxalis corniculata)
- Athena
- 23 Mar
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 27 Mar
Kızıl Bir İstilacı: Sarı Çiçekli Ekşi Yonca
Botanik dünyasında estetik ve hızı birleştiren nadir bitkilerden biri olan bu varyete, koyu bordo/kızıl yaprakları ve parlak sarı çiçekleri arasındaki zıtlıkla bilinir. Anavatanı tam olarak kestirilemese de bugün tüm dünyada kozmopolit bir tür haline gelmiştir. Onu asıl meşhur (ve bazen korkutucu) yapan özelliği ise ballistik tohum dağılımı sistemidir; meyve kapsülleri kuruduğunda en ufak bir dokunuşla patlayarak tohumlarını 4 metre uzağa fırlatabilir.
Peyzajda, özellikle saksı diplerinde veya taş aralarında kendiliğinden bitmesiyle tanınır. Ancak kontrollü bir şekilde "kaya bahçelerinde" veya "kızıl yer örtücü" olarak kullanıldığında, bakıma ihtiyaç duymadan alanı hızla kaplayan bir görsel şölen sunar.
A’dan Z’ye Bakım Rehberi
Işık İsteği Tam güneş veya yarı gölge. Yapraklarının o derin kızıl rengini tam olarak alabilmesi için günde en az 4-6 saat doğrudan güneş ışığına ihtiyaç duyar. Gölgede yaprak rengi yeşile dönebilir.
Soğuğa Dayanıklılık -10°C dereceye kadar dayanabilir. Don olaylarında üst kısım ölse bile, toprağın altındaki düğümlü kök yapısından baharla birlikte hızla fışkırır.
Sıcağa Dayanıklılık 40°C üzerindeki sıcaklıklarda bile gelişimini durdurmaz. Kuraklığa ve kavurucu güneşe karşı inanılmaz dirençlidir.
Toprak İsteği Toprak seçmez; en fakir, taşlı ve kumlu topraklarda bile yetişir. Ancak süzek (drenajı iyi) toprakları daha çok sever.
Kök Yapısı Sürünücü gövde ve saçak kök yapısına sahiptir. Gövde toprakla temas ettiği her boğumdan (nod) yeni kökler çıkararak zemine sıkıca tutunur ve hızla yayılır.
Boy ve En Boyu genellikle 5-15 cm arasında kalır ancak bir kök çevresine 50 cm'den fazla yayılabilir.
Sulama Son derece kanaatkardır. Doğal yağışlar genellikle yeterli olur. Saksıda bakılıyorsa toprak tamamen kurudukça sulanmalıdır.
Bölge Uyumu Türkiye'nin tüm bölgelerine (en sıcak Akdeniz kıyısından en sert İç Anadolu kışına kadar) tam uyum sağlar.
Ömrü Çok yıllık bir bitkidir. Bir kez bahçenize girdiğinde muhtemelen sizinle ömür boyu kalacaktır.
Çiçek Rengi Canlı, parlak sarı.
Çiçeklenme Dönemi Baharın ilk günlerinden sonbaharın sonuna kadar (Mart-Ekim) aralıksız çiçek açabilir.
Yaprak Durumu Herdem kızıl. Ilıman bölgelerde kışın da yapraklarını dökmez.
Zorluk Seviyesi Bakımı Çok Kolay. Asıl zorluk ona bakmakta değil, yayılmasını kontrol altına almaktadır.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Ege ve Akdeniz: Burada bitki "durdurulamaz" bir hızla büyür. Yazın en sıcak günlerinde bile sapsarı çiçekleriyle bahçenizi süsler.
Marmara ve Karadeniz: Nemli toprağı sevdiği için buralarda daha gür yapraklı bir form sergiler. Kaldırım kenarlarında ve bahçe duvarı diplerinde sıkça karşınıza çıkar.
İç ve Doğu Anadolu: Kışın donlardan etkilenip kuruyabilir ancak toprağın altındaki kök sistemi çok dirençli olduğu için Nisan ayında sanki hiç ölmemiş gibi geri döner.
Çoğaltma Yöntemleri
Onu çoğaltmak için özel bir çabaya ihtiyacınız yoktur, o kendisi için bunu zaten yapar:
Patlayan Tohumlar (Kendi Kendine): Tohum kapsülleri olgunlaştığında (sivri ve yukarı bakan yeşil kapsüller) hafifçe dokunduğunuzda patlar ve yüzlerce tohumu çevreye saçar.
Gövdeden Ayırma: Toprak üzerinde sürünen gövdeler köklendiği için bu kısımlardan bir parça koparıp başka bir yere dikmeniz yeterlidir.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
İstila Kontrolü: Eğer bahçenizin her yerine yayılmasını istemiyorsanız, çiçekleri solup kapsül bağlamadan hemen önce bitkiyi budayın.
Saksı Arkadaşlığı: Büyük boy salon bitkilerinizin veya balkon saksılarınızın dibine ekerek, saksı toprağını örten dekoratif ve kızıl bir halı oluşturabilirsiniz.
Eğlenceli Doğa Dersi: Kapsüllerin patlama mekanizması çocuklar için harika bir doğa gözlemidir. Dokunup tohumların "zıplamasını" izlemek her zaman heyecan vericidir.
Editörün Notu
"Oxalis corniculata , bitki dünyasının 'yaramaz ama zeki' çocuğudur. Eğer zahmetsiz, rengarenk ve her koşulda hayatta kalan bir bitki arıyorsanız o bir kahramandır. Ancak titiz bir bahçivan sanız, onun bu 'patlayıcı' enerjisini saksılarla sınırlamak en iyisi olabilir!"
Yorumlar