Tatlı Kutusu Çalısı (Sarcococca confusa)
- Athena
- 10 Mar
- 3 dakikada okunur
Kışın Gizli Mücevheri
Bahçenizin en karanlık ve kuytu köşelerinde, kışın en sert günlerinde aniden yayılan o baş döndürücü yasemin benzeri kokunun kaynağını merak ediyorsanız, muhtemelen bir Sarcococca confusa ile tanışmışsınızdır. Halk arasında "Tatlı Kutusu" (Sweet Box) olarak bilinen bu bitki, Batı Çin’in dağlık bölgelerine özgüdür. Her daim yeşil, parlak deri gibi yapraklarıyla yıl boyu asaletini korur.
Peyzajda ise tam bir "problem çözücü"dür. Diğer bitkilerin güneşsizlikten boyun eğdiği tam gölge alanlarda, bina kuzeylerinde veya büyük ağaç altlarında kusursuz bir zemin örtücü ya da alçak çit bitkisi olarak görev yapar. Parlak siyah meyveleri ve kışın açan beyaz, püsküllü çiçekleriyle estetik bir kontrast sunar.
Bakım Rehberi
Işık İsteği
Güneşten pek hoşlanmaz. İdeal gelişimini yarı gölge ve tam gölge alanlarda gösterir. Yaprak formunun o derin koyu yeşil tonunu koruması için doğrudan yakıcı güneşten kaçınılmalıdır.
Soğuğa Dayanıklılık
Oldukça dirençlidir. -15°C dereceye kadar olan donlara karşı dayanıklılık gösterir.
Sıcağa Dayanıklılık
35-38°C derecelere kadar dayanabilir ancak yüksek sıcaklıklarda nem oranının korunması ve toprağının tamamen kurumaması kritiktir.
Toprak İsteği
Organik maddece zengin, nemli ama drenajı iyi olan toprakları sever. Hafif asidik veya nötr topraklarda en iyi performansı sergiler.
Kök Yapısı
Yüzeysel ve saçak kök yapısına sahiptir. Bu özelliği sayesinde ağaç altlarında, diğer büyük bitkilerin kökleriyle rekabet etmeden rahatlıkla yaşayabilir.
Boy-En
Yavaş büyüyen bir çalıdır. Nihai formunda yaklaşık 1,5 metre boya ve 1,5 metre ene ulaşabilir.
Sulama
Toprağın sürekli nemli kalmasını sever. Yaz aylarında düzenli sulama isterken, kışın toprak kurudukça sulama yapılması yeterlidir. Kuraklığa bir nebze toleransı olsa da nemli kalması yaprak kalitesini artırır.
Bölge Uyumu
Türkiye genelinde Marmara, Karadeniz, Ege ve Akdeniz’in iç kesimleri ile İç Anadolu’nun korunaklı bahçeleri için uygundur.
Ömrü
Çok yıllık bir bitkidir; doğru bakımla bahçenizde on yıllarca yaşayabilir.
Çiçek Rengi
Gösterişsiz ama çok kokulu, kremsi beyaz/beyaz renkli küçük püsküllü çiçeklere sahiptir.
Çiçeklenme Dönemi
Kışın en soğuk dönemi olan Aralık - Mart ayları arasında çiçeklenerek bahçeye hayat verir.
Yaprak Durumu
Her daim yeşildir (Evergreen). Yapraklarını dökmez.
Zorluk Derecesi
Kolay. Hastalık ve zararlılara karşı dirençli, ihmale karşı oldukça toleranslı bir bitkidir.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Ege ve Akdeniz: Bu bölgelerde bitki mutlaka tam gölgeye dikilmelidir. Yaz sıcaklarında "ısı stresi" yaşamaması için akşam saatlerinde yapraklarına su püskürtmek (fısfıslama) bitkiyi ferahlatır.
Marmara ve Karadeniz: Sarcococca için en ideal bölgelerdir. Doğal nem oranı bitkinin tam istediği gibidir. Karadeniz'in aşırı yağışlı alanlarında drenajın iyi olduğundan emin olunmalıdır.
İç Anadolu: Kış donlarından ziyade, yazın kuru sıcağından etkilenir. Kışın sert rüzgarlardan korunaklı, bina kuytularına dikilmesi önerilir.
Doğu Anadolu ve Güneydoğu: Doğu Anadolu’nun -20°C altına inen ekstrem kışlarında zarar görebilir; bu yüzden saksıda yetiştirilip kışın korunaklı bir yere alınması daha sağlıklıdır. Güneydoğu'da ise yakıcı güneşten mutlak suretle korunmalıdır.
Çoğaltma Yöntemleri
1. Yarı Odunsu Çelikle Çoğaltma:
Yaz sonunda (Ağustos-Eylül) o yılki sürgünlerden alınan 10-15 cm’lik çelikler, nemli bir köklendirme ortamına dikilir. Köklendirme hormonu kullanımı başarı oranını artırır.
2. Tohum ile Çoğaltma:
Sonbaharda olgunlaşan siyah meyvelerin içindeki tohumlar temizlenerek hemen ekilebilir. Ancak tohumdan üretim oldukça yavaştır ve çimlenme için soğuk katlama gerekebilir.
3. Ayırma Yöntemi:
Gelişmiş kök yapısına sahip büyük bitkiler, erken baharda dikkatlice bölünerek yeni saksılara veya alanlara taşınabilir.
Bitki Bakımı İçin Profesyonel Tüyolar
Budama: Budama ihtiyacı çok azdır. Ancak çiçeklenme bittikten sonra (Bahar başı) şekil vermek için hafifçe budayabilirsiniz. Bu, bitkinin daha dolgun görünmesini sağlar.
Malçlama: Kökleri serin ve nemli tutmak için bitkinin etrafına çam kabuğu veya yaprak çürüğü ile malçlama yapmak, Sarcococca'nın en sevdiği bakımdır.
Koku Stratejisi: Bu bitkiyi bahçenizin uzak bir köşesine değil, kışın sık kullandığınız giriş kapısı kenarı veya pencere önü gibi noktalarına dikin ki o eşsiz kokuyu kaçırmayın.
Editörün Notu:
"Eğer bahçenizde 'burada hiçbir şey yetişmez' dediğiniz karanlık ve mahzun bir köşe varsa, orayı Sarcococca confusa'ya emanet edin. O, gösteriş peşinde koşmayan ama kışın ortasında sunduğu parfümüyle sizi kendine aşık eden bir dosttur. Minimum çabayla maksimum zarafet arayanlar için kesinlikle ilk beş listemde yer alır."
Yorumlar