Telgraf Çiçeği Özellikleri (Tradescantia)
- Athena
- 9 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 26 Şub
Saksılarda zerafetin habercisi
Göz alıcı renk geçişleri ve adeta "ben buradayım" diyen yayılıcı formuyla Tradescantia, mekanlara anında canlılık katan nadir bitkilerdendir. Onu sadece bir ev bitkisi olarak düşünmek hata olur; doğru iklimde bahçelerin en sadık yer örtücüsü, balkonların ise sarkan yıldızıdır.
Genel Özellikler ve Peyzajda Kullanımı
Latince İsmi: Tradescantia (En popüler türleri: T. zebrina, T. pallida, T. nanouk)
Anavatanı: Orta ve Güney Amerika (Meksika'dan Arjantin'e kadar uzanan geniş bir coğrafya).
Renk Çeşitleri: Metalik gümüş, derin mor, canlı pembe, krem çizgiler ve klasik yeşil tonları.
Karakteristik Özellikler: Etli (sukkulentimsi) gövde yapısı, boğumlu dalları ve ışığa göre renk değiştiren yaprakları ile bilinir. Hızlı büyüme kapasitesi sayesinde kısa sürede bulunduğu alanı doldurur.
Peyzajda Kullanımı:
Dış mekanda, özellikle Ege ve Akdeniz gibi ılıman bölgelerde harika bir yer örtücüdür. Kaya bahçelerinde boşlukları doldurmak veya yüksek saksılardan (ampel) sarkıtmak için kusursuzdur. İç mekanda ise kütüphane raflarından sarkan formları veya makrome askılardaki duruşuyla "urban jungle" (şehir ormanı) temasının vazgeçilmezidir.
Adım Adım Bakım Rehberi
Işık İsteği
Aydınlık ama direkt güneş ışığından korunmuş yerleri sever. Yapraklarındaki o meşhur renkleri koruması için bol ışığa ihtiyacı vardır. Yetersiz ışıkta dallar cılızlaşır ve o canlı renkler mat bir yeşile döner.
Soğuğa Dayanıklılık
Çoğu türü soğuğa karşı hassastır. Genellikle 10°C altındaki sıcaklıklarda gelişimi durur. Tradescantia pallida (Mor Telgraf) gibi bazı türler -5°C'ye kadar kısa süreli dayanabilir ancak toprak üstü aksamı donabilir.
Sıcağa Dayanıklılık
Sıcağı sever. 35-40°C dereceye kadar dayanıklılık gösterir; ancak bu sıcaklıklarda nem ihtiyacı artar ve doğrudan öğle güneşinden korunmalıdır.
Toprak İsteği
Hafif, geçirgen ve besin yönünden zengin toprakları tercih eder. Torf bazlı, içine biraz perlit veya kum karıştırılmış karışımlar idealdir. Drenajı kötü olan, su tutan ağır topraklarda kök çürümesi kaçınılmazdır.
Kök Yapısı
Saçak kök yapısına sahiptir. Kökler yüzeye yakındır ve çok derinlere inmez. Bu yüzden derin saksılardan ziyade yayvan saksılarda daha mutlu olur.
Boy - En (En Fazla)
Sürüngen bir bitki olduğu için boyu (yüksekliği) genellikle 30-40 cm civarında kalır. Ancak yayılım ve sarkma mesafesi uygun şartlarda 1.5 - 2 metreye kadar ulaşabilir.
Sulama
Toprağın üst yüzeyi kurudukça sulanmalıdır. Yaprakları etli olduğu için bünyesinde bir miktar su tutar, bu yüzden aşırı sulamadan kaçınılmalıdır. Kışın sulama periyodu azaltılmalıdır.
Bölge Uyumu (Türkiye)
Ilıman sahil şeridinde (Ege ve Akdeniz) dış mekanda çok yıllık olarak yaşayabilir. İç bölgelerde ise kışın mutlaka içeriye alınmalı veya korunaklı alanlarda tutulmalıdır.
Ömrü
Çok yıllık bir bitkidir. Ancak zamanla yaşlanan dallarda yaprak dökümü olabileceği için 2-3 yılda bir gençleştirme (çelikle yenileme) yapılması önerilir.
Çiçek Rengi
Türüne göre değişmekle birlikte genellikle pembe, mor veya beyaz renkli küçük, üç taç yapraklı çiçekler açar.
Çiçeklenme Dönemi
Bahar sonundan sonbahar başına kadar uygun ışık ve ısı sağlandığında çiçeklenebilir.
Yaprak Durumu
Her dem yeşildir (yaprak dökmez). Ancak aşırı soğuklarda veya kuraklıkta savunma mekanizması olarak yapraklarını bozabilir.
Zorluk Derecesi
Kolay. Bitki bakımına yeni başlayanlar için özgüven tazeleyici, hatayı tolere edebilen bir türdür.
Türkiye Coğrafyasına Özel Notlar
Ege ve Akdeniz: Bu bölgelerde yarı gölge alanlarda tüm yıl dışarıda kalabilir. Yazın aşırı sıcaklarda sulama sıklığı artırılmalı ve yapraklarına su püskürtülmelidir.
Marmara: Kışın don riskine karşı korunaklı balkonlar veya iç mekanlar tercih edilmelidir. Yazın nemli havası Tradescantia'nın bayıldığı bir ortamdır.
İç Anadolu ve Karadeniz: İç Anadolu'nun kuru sıcağından korunmak için iç mekan daha uygundur. Karadeniz'in yüksek nemi bu bitki için cennettir ancak kışın don olaylarına dikkat edilmelidir.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Karasal iklimin sert geçtiği bu bölgelerde tamamen iç mekan bitkisi olarak konumlandırılmalıdır. Kışın kalorifer peteklerinden uzak tutulmalı, nem dengesi sağlanmalıdır.
Çoğaltma Yöntemleri
Tradescantia'yı çoğaltmak dünyanın en basit işlerinden biridir:
Çelikleme (Suda): Boğum içeren bir dalı kesin ve suya koyun. Bir hafta içinde köklendiğini göreceksiniz.
Doğrudan Toprağa Dikim: Kestiğiniz çeliği doğrudan nemli toprağa gömün. %90 ihtimalle tutunacaktır.
Ayırma: Köklenmiş ve saksıyı doldurmuş anaç bitkiyi köklerinden ayırarak yeni saksılara paylaştırabilirsiniz.
Bitkinin Bakımı ile İlgili Tüyolar
Budama Şart: Bitkiniz çok uzayıp alt kısımları kelleşmeye başlarsa korkmadan budayın. Budadığınız yerlerden daha gür dallar verecektir.
Su Teması: Sulama yaparken yaprakların üzerine çok fazla su gelmemesine özen gösterin; tüylü türlerde bu durum çürümeye veya lekelenmeye yol açabilir.
Doygun Renkler: Eğer yapraklarındaki morluklar veya pembelikler soluyorsa, onu daha ışık alan bir yere taşıyın.
Hatırlatıcı Not: Bitkinin dalları oldukça kırılgandır. Yerini değiştirirken veya budama yaparken nazik davranmayı unutma; her kırılan dalın yeni bir bitki adayı olduğunu bilmek seni rahatlatacaktır
Yorumlar