Toprağın Ph derecesi nasıl belirlenir?
- Athena
- 19 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 2 gün önce
Toprağın pH derecesi, aslında toprağın "tansiyonu" gibidir. Bitkilerinizin topraktaki besinleri (azot, fosfor, potasyum vb.) alıp alamayacağını bu değer belirler. İdeal bir permakültür bahçesinde çoğu bitki 6.0 ile 7.0 pH (hafif asidik-nötr) arasını sever.
Toprak pH'ını belirlemek için profesyonel laboratuvarlardan mutfaktaki malzemelere kadar birkaç farklı yöntem var. İşte en etkili yollar:
1. Evdeki Malzemelerle "Mutfak Deneyi" (Hızlı ve Ücretsiz)
Bu yöntem size net bir rakam vermez ama toprağınızın karakterini (asidik mi, bazik mi?) anlamanızı sağlar.
Alkali (Bazik) Testi: Bir kaba bir miktar toprak koyun ve üzerine sirke dökün. Eğer toprak köpürüyor ve fışırdayarak tepki veriyorsa, toprağınız alkali (bazik) karakterlidir (pH 7'nin üzerindedir).
Asidik Testi: Başka bir kaba toprak koyun, çamur kıvamına gelene kadar suyla karıştırın ve üzerine karbonat serpin. Eğer köpürme oluyorsa, toprağınız asidiktir (pH 7'nin altındadır).
Tepki Yoksa: Eğer her iki durumda da belirgin bir hareket yoksa, şanslısınız; toprağınız muhtemelen nötr civarındadır.
2. Kırmızı Lahana Yöntemi (Doğal İndikatör)
Lahananın içindeki antosiyanin maddesi, pH'a göre renk değiştirir. Bu, evde yapabileceğiniz en eğlenceli ve nispeten daha hassas yöntemdir.
Kırmızı lahanayı doğrayıp kaynar suda haşlayın ve suyunu süzün (su koyu mor olmalı).
Bir bardağa toprak örneği koyun ve üzerine bu mor suyu ekleyin.
Renk Değişimini Gözlemleyin:
Pembe/Kırmızı: Çok asidik.
Mor/Mavi: Nötr.
Turkuaz/Yeşil/Sarı: Alkali (Bazik).
3. pH Kağıtları (Turnusol) ve Dijital Ölçerler
Daha net rakamlar istiyorsanız, eczanelerden veya tarım marketlerinden alabileceğiniz uygun fiyatlı kitleri kullanabilirsiniz.
pH Şeritleri: Toprağı saf suyla (musluk suyu yanıltabilir) karıştırıp süzün, kağıdı bu suya batırın ve kutudaki renk skalasıyla karşılaştırın.
Dijital Sondalar: Toprağa doğrudan saplanan bu cihazlar pratiktir ancak ucuz olanları bazen yanıltıcı olabilir. Kullanmadan önce ucunu iyice temizlediğinizden emin olun.
Az Bilinen Bir İpucu: "İndikatör Bitkiler"
Toprağınız size ne olduğunu aslında üzerindeki bitkilerle fısıldar. Eğer bahçenizde kendiliğinden Ortanca yetişiyorsa ve çiçekleri mavi açıyorsa toprağınız asidiktir; pembe açıyorsa alkalidir. Benzer şekilde, Eğrelti otları asidik, Yabani hardal ise genellikle alkali toprakları işaret eder.
📝 Editörün Notu: pH Ölçerken Yapılan Hatalar
Tek Noktadan Örnek Almayın: Bahçenin bir köşesi asidikken diğer köşesi (eski bir inşaat kalıntısı veya ağaç altı olması sebebiyle) alkali olabilir. En az 5 farklı noktadan, yaklaşık 15-20 cm derinlikten örnek alıp karıştırmak en doğru sonucu verir.
Saf Su Kullanın: Musluk suları genellikle kireçlidir (alkalidir). Test yaparken musluk suyu kullanırsanız, toprağınızın pH'ını olduğundan daha yüksek (bazik) ölçebilirsiniz. İmkan varsa yağmur suyu veya saf su kullanın.
pH'ı Bir Günde Değiştirmeyin: Toprağı iyileştirmek bir süreçtir. Asitliği artırmak için kükürt veya çam iğnesi, düşürmek (alkali yapmak) için tarım kireci veya odun külü kullanabilirsiniz; ancak bunu permakültür ruhuna uygun şekilde, yavaş yavaş ve toprağı yormadan yapmalısın.
Türkiye Topraklarının Ph yapısı nasıldır?
Türkiye topraklarının büyük bir çoğunluğu (yaklaşık %60-70'i) alkali (bazik) karakterlidir ve kireç içeriği yüksektir.
İşte bölgelerimize göre toprak pH haritasının özeti:
1. İç Anadolu, Ege ve Akdeniz: "Kireçli ve Alkali"
Bu bölgeler Türkiye'nin en yaygın toprak yapısına sahiptir. Az yağış alması ve ana kayanın kalkerli (kireç taşı) yapısı nedeniyle pH değerleri genellikle 7.5 ile 8.5 arasındadır.
Sorun: pH yüksek olduğu için toprakta bolca bulunan demir, çinko ve fosfor gibi elementler bitki tarafından alınamaz ("bağlanır").
Permakültür Çözümü: Bu bölgelerde hazırlayacağın çayır karışımına kükürt takviyesi yapmak veya bolca meşe yaprağı/çam iğnesi kompostu eklemek pH'ı dengelemeye yardımcı olur.
2. Karadeniz Bölgesi: "Asidik ve Organik"
Türkiye'nin istisnasıdır. Bol yağış, topraktaki kireci ve bazik mineralleri yıkayıp götürdüğü için toprak asidiktir. pH değerleri genellikle 4.5 ile 6.0 arasındadır.
Durum: Çay, fındık ve yaban mersini (likapa) gibi bitkilerin bu bölgeyi sevme sebebi tam olarak budur.
Permakültür Çözümü: Eğer pH çok düşükse (4'lerin altındaysa), toprağa biraz odun külü veya tarım kireci ekleyerek denge sağlanabilir.
3. Marmara ve Güneydoğu Anadolu
Marmara: Genellikle nötr veya hafif asidik/alkali arasında gidip gelen, tarıma en elverişli (pH 6.5 - 7.5) dengeli topraklara sahiptir.
Güneydoğu: İç Anadolu'ya benzer şekilde alkali ve çok kireçlidir. Ayrıca bu bölgede buharlaşma fazla olduğu için toprak yüzeyinde tuzlanma riski de yüksektir.
Az Bilinen Bir Bilgi: "Kireç mi, pH mı?"
Türkiye'de çiftçiler genellikle "toprağım kireçli" der. Ancak kireç ve pH aynı şey değildir. Kireç bir maddedir, pH ise bir derecedir. Toprağınızda kireç çok yüksek olsa bile, düzenli hümik asit veya kompost kullanımıyla pH'ı bitkilerin besin alabileceği seviyeye çekebilirsiniz. Yani kireç orada kalsa bile, siz onun etkisini "maskeleyebilirsiniz".
Yorumlar