Tuz Çalısı Özellikleri Ve Bakımı (Atriplex halimus)
- Athena
- 7 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 4 gün önce
Zor Koşulların Gümüş Kalkanı
Eğer toprağınızın tuzlu olmasından, denizden gelen sert rüzgarlardan veya suyun kıtlığından şikayetçiyseniz, Tuz Çalısı sizin için en sadık dosttur. Latince ismiyle Atriplex, Akdeniz havzasının ve tuzlu bataklıkların doğal sakinidir. Onu özel kılan, yapraklarının üzerindeki mikroskobik tuz kesecikleridir; bu kesecikler güneş ışığını yansıtarak bitkiye o büyüleyici metalik gümüş rengini verirken aynı zamanda su kaybını önler.
Peyzajda “canlı rüzgar kıran” olarak eşsizdir. Deniz kenarındaki bahçelerde tuzlu serpintiye göğüs gererek arkasındaki daha hassas bitkileri korur. Ayrıca gri tonlu bahçe tasarımlarında, lavanta ve teucrium ile birlikte kullanıldığında görsel bir derinlik sağlar.
Detaylı Bakım Rehberi
Işık İsteği
Tam güneş aşığıdır. Işığı ne kadar dik alırsa yapraklarındaki gümüşi parlaklık o kadar artar. Gölge alanlarda bitki hızla formunu kaybeder ve rengi matlaşır.
Soğuğa Dayanıklılık
-12 ile -15 °C derecelere kadar dayanıklıdır. Türkiye’nin kıyı şeridinde ve pek çok iç bölgesinde kışı hasarsız atlatır.
Sıcağa Dayanıklılık
45 °C üzerindeki ekstrem sıcaklıklara karşı mükemmel dirençlidir. Çöl koşullarına bile uyum sağlayabilen nadir süs bitkilerindendir.
Toprak İsteği
Toprak seçiciliği yoktur. Başka hiçbir bitkinin yetişmediği çok tuzlu, alkali (kireçli) ve fakir topraklarda bile coşkuyla büyür. Tek ihtiyacı, köklerin nefes alabileceği geçirgen bir topraktır.
Kök Yapısı
Derine inen, kazık kök yapısına sahiptir. Bu sayede yer altı sularına ulaşabilir ve en şiddetli rüzgarlarda bile toprağa sıkıca tutunur.
Boy – En
Budanmadığında 2-3 metre boya ve 2.5 metre ene ulaşabilir. Genellikle rüzgar perdesi olarak kullanıldığında bu boylarda tutulur.
Sulama
İnanılmaz derecede kurakçıldır. Dikildiği ilk yıl kök salana kadar su ister, sonrasında ise yağmur suları ona yeterli gelir. Fazla sulama bitkiyi formsuzlaştırır.
Bölge Uyumu
Ege, Akdeniz ve Marmara’nın sahil kesimleri için bir numaralı bitkidir. Tuzlu toprakların olduğu iç bölgelerde de rahatlıkla yetişir.
Ömrü
Çok yıllık, her dem yeşil ve oldukça uzun ömürlü bir çalıdır.
Çiçek Rengi
Çiçekleri gösterişsiz, küçük ve kremsi-yeşil tonlarındadır. Bitki görsel değerini çiçeklerinden değil, yaprak renginden alır.
Çiçeklenme Dönemi
Yaz sonunda (Ağustos – Eylül) çiçeklenir.
Yaprak Durumu
Her dem yeşildir. Gümüşi-gri yaprakları kışın dökülmez, bahçeye o metalik ışıltıyı yıl boyu verir.
Zorluk Derecesi
Çok Kolay. “Dik ve unut” kategorisinin en güçlü adaylarından biridir.
Türkiye Coğrafyasında Tuz Çalısı
Ege ve Akdeniz: Sahil yollarında ve denize sıfır bahçelerde en büyük kurtarıcıdır. Denizden gelen tuzlu rüzgarlar bitkiyi rahatsız etmez, aksine yaprak rengini güzelleştirir.
Marmara: Kıyı şeridinde çok başarılıdır. Kış yağışlarının toprağı balçıklaştırmadığı, drenajı iyi olan her yerde yetiştirilebilir.
İç Anadolu: Kuraklığa ve alkaliliğe dayanımı nedeniyle bozkır peyzajında kullanılabilir. Ancak kışın çok sert dondan korunmalıdır.
Güneydoğu Anadolu: Bölgenin yüksek buharlaşma ve düşük nem oranına en iyi uyum sağlayan çalı türlerinden biridir.
Çoğaltma Yöntemleri
Çelikleme: Yaz sonunda yarı odunsu dallardan alınan 15 cm’lik çelikler, kumlu bir toprakta kolayca köklenir.
Tohum: Bahar aylarında tohumla üretilebilir ancak tohumların çimlenmesi için toprağın çok ıslak olmaması gerekir.
Bitki Bakımı İle İlgili Tüyolar
Şekilli Budama: Tuz çalısı budamaya çok iyi yanıt verir. Onu kusursuz bir duvar çiti veya modern bir küre formuna sokabilirsiniz.
Mutfak Notu: Bazı Atriplex türlerinin yaprakları hafif tuzlu tadıyla salatalarda “deniz ıspanağı” olarak kullanılır; ancak peyzaj türlerinde bunu denemeden önce türden emin olmalısınız!
Rüzgar Perdesi: Bahçenizin rüzgar alan tarafına bir hat şeklinde dikerseniz, arkasındaki narin bitkiler için korunaklı bir mikro klima oluşturursunuz.
KİŞİSEL NOTLARIM
Aslında pek peyzaj bitkisi sayılmaz. Ama her dem yeşil oluşu, ve gümüşi yaprakları belki değerlendirilebilir. Bu bitkinin esasta iki özelliği var. Çöl alanların yayılmasını önlemede rüzgar perdesi olarak kullanılıyor. Birde yaprakları besleyici olduğu için hayvanlara yem bitkisi olarak kullanılması çok konuşulup dillendiriliyor. Buna yönelik uğraş verenler var bende böyle birinden edindim bitkiyi. Bahçede nasıl duracağını bekleyip göreceğiz bakalım.
Hatırlatıcı Not: Tuz çalısı hızlı büyür. Eğer dar bir alana diktiysen, bitkinin komşularını işgal etmemesi için yılda en az bir kez sert budama yapmayı ihmal etme!
Yorumlar