Yaban Mersini Yetiştirme ve Bakımı
- Athena
- 12 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 26 Şub
Bahçelerin Nazlı Meyvesi
Yaban Mersini (Vaccinium corymbosum), Fundagiller (Ericaceae) ailesinin en gözde üyesidir. Anavatanı Kuzey Amerika olsa da, günümüzde tüm dünyada kültürü yapılmaktadır. Karakteristik olarak, asidik toprakları seven, baharda çan şeklinde zarif beyaz-pembe çiçekler açan ve yaz sonunda o meşhur derin mavi meyvelerini sunan çalı formlu bir bitkidir.
Peyzajda kullanımı ise görsel bir şölen sunar. Sadece meyvesi için değil, sonbaharda yapraklarının büründüğü ateş kırmızısı ve turuncu renkler sayesinde dekoratif amaçlı da çokça tercih edilir. Bahçelerde asidik yataklar oluşturularak veya saksılarda "teras meyveciliği" konseptine uygun olarak konumlandırılabilir.
Yaban Mersini Bakım Kılavuzu
Işık İsteği: Tam güneş sever. Meyve kalitesi ve çiçek gözü oluşumu için bol güneş şarttır. Ancak çok yakıcı yaz sıcaklarının olduğu bölgelerde hafif öğle gölgesini takdir eder.
Soğuğa Dayanıklılık: Türüne (Highbush, Lowbush vb.) bağlı olarak -25°C ile -30°C dereceye kadar oldukça dayanıklıdır. Soğuklama ihtiyacı (kışın belli bir saatin altında soğuk görme isteği) meyve verimi için kritiktir.
Sıcağa Dayanıklılık: 30°C - 35°C derecelere dayanabilir ancak düşük nem ve aşırı sıcakta meyvelerini dökebilir.
Toprak İsteği: En kritik noktası budur. Mutlaka çok düşük pH'lı (4.5 - 5.2 arası), asidik, organik maddece zengin ve yüksek havalanma kapasiteli toprak ister. Kireçli topraklarda hızla sararır ve ölür.
Kök Yapısı: Çok yüzeysel ve hassas bir saçak kök yapısına sahiptir. Kökleri derine inmez, bu yüzden kuraklığa karşı direnci düşüktür.
Boy-En: Türüne göre değişmekle birlikte genellikle 1.5 - 2 metre boy ve ene ulaşabilir.
Sulama: Kireçsiz (mümkünse yağmur suyu) ile düzenli sulanmalıdır. Kök bölgesi her zaman nemli kalmalı ama asla su içinde boğulmamalıdır.
Bölge Uyumu: Türkiye'de doğal olarak Karadeniz bölgesinin yükseklerinde (Likapa adıyla) yetişir. Ancak toprak hazırlığı yapılarak Marmara ve Ege'nin serin kısımlarında da yetiştirilebilir.
Ömrü: Çok yıllık. Doğru bakımla 30-40 yıl boyunca meyve verebilir.
Çiçek Rengi: Beyaz, krem veya çok açık pembe; aşağı bakan çan formunda.
Çiçeklenme Dönemi: Nisan - Mayıs ayları.
Yaprak Durumu: Yaprak döker. Sonbaharda yaprakları dökülmeden önce muhteşem bir kırmızı renk alır.
Zorluk: Zor. Toprak pH dengesini korumak ve kireçsiz suyla sulamak gerektiği için uzmanlık ister.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Karadeniz: Yaban mersini için Türkiye'deki en ideal bölgedir. Hem toprak yapısının uygunluğu hem de düzenli yağış ve yüksek nem bitkinin tam istediği ortamı sunar.
Marmara: Özellikle Bursa, Bolu ve Kırklareli civarında başarılı sonuçlar verir. Toprak pH'ı yüksekse mutlaka saksıda veya özel asidik karışımlarla yetiştirilmelidir.
Ege ve Akdeniz: Bu bölgelerin kıyı kesimlerinde kış soğuklaması yetersiz kalabilir ve yaz sıcakları çok kurutucudur. Sadece "Low Chill" (düşük soğuklama isteyen) özel türler ve yarı gölge alanlarda denenebilir.
İç ve Doğu Anadolu: Kış soğuklarına dayanır ancak toprağın genellikle kireçli olması en büyük engeldir. Mutlaka saksı kültürü veya torf ağırlıklı özel alanlar oluşturulmalıdır.
Çoğaltma Yöntemleri
Yumuşak Odun Çelikleri: İlkbahar sonunda taze sürgünlerden alınan çeliklerle sisleme altında köklendirilebilir.
Daldırma: Bitkinin alt dalları yere eğilip üzerine toprak atılarak köklendirilmesi sağlanabilir (Böğürtlen kadar hızlı sonuç vermez).
Doku Kültürü: Ticari üretimde en yaygın ve sağlıklı yöntemdir, ancak ev bahçeciliği için zordur.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Kireçten Kaçının: Musluk suyunuz kireçliyse pH'ı düşürmek için bir miktar sirke veya özel asitlendiriciler kullanmanız gerekebilir.
Malçlama Hayat Kurtarır: Çam kabuğu veya çam iğneleriyle yapılacak 5-10 cm'lik bir malç tabakası hem toprağı asidik tutar hem de hassas kökleri korur.
Tozlaşma: Meyve verimini artırmak için aynı dönemde çiçek açan en az iki farklı tür dikilmesi (çapraz tozlaşma) şiddetle önerilir.
Küçük Bir Hatırlatma: Yaban mersini ekerken bahçe toprağını doğrudan kullanmak yerine; %50 asidik torf (peat moss), %25 çam kabuğu ve %25 perlit karışımı kullanmak başarı şansınızı %100 artırır.
Yorumlar