Çöl Gülü Yetiştirme ve Bakımı (Adenum)
Güncelleme tarihi: 26 Şub
Çölün Heykelimsi Güzeli
Botanik dünyasında Adenium obesum olarak bilinen Çöl Gülü, adının aksine bir gül türü değil; zakkum ailesine mensup, su depolayan bir sukulenttir. Anavatanı Doğu Afrika ve Arap Yarımadası'nın kurak, güneşli topraklarıdır. En karakteristik özelliği, su depolamak için şişkinleşen ve "caudex" adı verilen o muazzam gövde yapısıdır.
Peyzajda ve iç mekanda, her bitkinin kendine has bir "kişiliği" varmış gibi hissettiren o minyatür ağaç formuyla dikkat çeker. Çiçekleri ise adeta tropikal bir rüyayı andırır; canlı pembe, kırmızı, beyaz ve bazen de alacalı renklerde olabilir.
Peyzajda Kullanımı:
Türkiye'nin sadece en sıcak, don görmeyen kıyı bölgelerinde (Akdeniz sahil şeridi) kaya bahçelerinde veya odak noktası bitkisi olarak dış mekanda kullanılabilir. Ancak dünya genelinde ve ülkemizin büyük bölümünde, o heykelimsi gövdesini sergileyen şık saksılarda, teraslarda ve bol güneşli iç mekanlarda başrol oyuncusudur.
Bakım Kılavuzu
Işık İsteği
Tam bir güneş bağımlısıdır! Günde en az 6 saat doğrudan güneş ışığı almalıdır. Işık yetersiz gelirse çiçek açmaz ve o karakteristik gövdesi zayıf düşer.
Soğuğa Dayanıklılık
Soğuk en büyük düşmanıdır. 10°C derecenin altındaki sıcaklıklarda strese girer. 0°C ve altındaki dereceleri asla tolere edemez, donar.
Sıcağa Dayanıklılık
Sıcaklık konusunda sınır tanımaz. 40°C - 45°C derecelerde bile, yeterli havalandırma olduğu sürece keyfi yerindedir.
Toprak İsteği
Mükemmel drenaj şarttır. Kaktüs toprağına bolca pomza, perlit veya volkanik kayaç eklenmiş, suyun saniyeler içinde süzüldüğü karışımları sever.
Kök Yapısı
Gövdenin devamı olan kalın, etli ve su depolayan bir kök/gövde (caudex) yapısına sahiptir. Köklerin sıkışmasından hoşlanmaz, ancak saksısı çok büyük de olmamalıdır.
Boy-En
Saksıda genellikle 60-100 cm arasında tutulur ancak doğasında ve geniş bahçelerde 2-3 metre boya ulaşabilir.
Sulama
Aktif büyüme dönemi olan bahar ve yaz aylarında toprak kurudukça sulanmalıdır. Ancak kış uykusuna yattığında (yaprak döktüğünde) sulama neredeyse tamamen kesilmelidir. "Gövdeyi elle kontrol et; yumuşaksa su ver, sertse bekle" altın kuraldır.
Bölge Uyumu
Türkiye'de Güney Ege ve Akdeniz dışında dış mekanda kışlatılması imkansızdır. Diğer bölgelerde yazın balkonun en güneşli yerinde, kışın ise evin en sıcak ve ışıklı köşesinde tutulmalıdır.
Ömrü
Çok yıllık bir bitkidir. Doğru bakımla on yıllarca yaşayabilir ve yaşlandıkça gövdesi daha da güzelleşir.
Çiçek Rengi
Koyu kırmızı, canlı pembe, saf beyaz ve bu renklerin kombinasyonlarından oluşan muazzam çiçekleri vardır.
Çiçeklenme Dönemi
Esas olarak ilkbahar ve yaz aylarında çiçeklenir. Doğru budama ve besleme ile yılda birkaç kez çiçek açabilir.
Yaprak Durumu
Mevsimsel olarak yaprak döker. Kışın dinlenme dönemine girdiğinde yapraklarını tamamen dökebilir, bu normaldir; panik yapmayın!
Zorluk
Orta. Sulama dengesini (özellikle kışın) kurmak uzmanlık ister.
Türkiye Coğrafyası İçin Özel Notlar
Ege ve Akdeniz: Yaz boyunca dışarıda, tam güneş altında bırakın. Kışın ise ısı 10°C'nin altına düştüğünde içeriye veya korunaklı bir kış bahçesine alın.
Marmara: Haziran başından Eylül sonuna kadar açık havada çok mutlu olur. Ancak İstanbul gibi nemli illerde, toprağının kuruduğundan emin olmadan asla sulamayın.
İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Bu bölgelerde bitki neredeyse 8-9 ay iç mekanda kalmalıdır. Kışın kalorifer ısısından hoşlanır ama ışık yetersiz gelirse mutlaka bitki lambası desteği ister.
Karadeniz: Aşırı yağış ve nem gövde çürümesine neden olabilir. Mutlaka yağmur almayan, rüzgar alan aydınlık balkonlarda tutulmalı ve drenajı en üst seviyede tutulmalıdır.
Çoğaltma Yöntemleri
Tohum ile Üretim (En Verimli): Tohumdan yetişen bitkiler o meşhur şişkin gövdeyi (caudex) oluşturur. Taze tohumlar ılık bir ortamda çok çabuk çimlenir.
Çelikleme: Kesilen dallar köklendirilebilir. Ancak çelikle üretilen Çöl Gülleri genellikle o karakteristik şişkin gövdeyi oluşturmaz; daha düz bir gövdeyle büyür.
Bitkinin Bakımı İle İLGİLİ TÜYOLAR
Budama: İlkbahar başında yapılan budama, bitkinin daha çok dallanmasını ve dolayısıyla daha çok çiçek açmasını sağlar.
Saksı Yükseltme: Her saksı değişiminde bitkiyi 1-2 cm daha yukarıda dikerek, toprak altındaki gizemli gövde yapısını zamanla gün yüzüne çıkarabilirsiniz.
Zehirli Özsu: Bitkinin özsuyu toksiktir. Budama yaparken mutlaka eldiven kullanın ve evcil hayvanlardan uzak tutun.
Editörün Hatırlatıcı Notu: Çöl Gülü, sabrın ve dayanıklılığın bitkisidir. Kışın yaprak döktüğünde onu öldü sanıp sakın çöpe atmayın; baharda güneşle birlikte uyanışını izlemek paha biçilemez!
Yorumlar