Şebboy Çiçeği Bakımı ve Yetiştirmesi
- Athena
- 13 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 2 gün önce
Gecelerin Kokulu Sultanı: Matthiola incana
Bahçe tutkunları için Şebboy, sadece bir çiçek değil, aynı zamanda çocukluk anılarını canlandıran eşsiz bir kokudur. Latince ismi Matthiola incana olan bu bitki, Turpgiller familyasına aittir. Adını Farsça "gece kokusu" anlamına gelen "şeb-boy" kelimesinden alır; çünkü en yoğun ve büyüleyici kokusunu akşam güneş battıktan sonra etrafa yayar.
Anavatanı Akdeniz havzası olan Şebboy; dik formlu yapısı, kadifemsi yaprakları ve salkım şeklindeki çiçekleriyle bilinir. Beyaz, krem, sarı, pembe, fuşya, mor ve lila gibi geniş bir renk skalasına sahiptir. Peyzajda özellikle pencerelerin altına, yürüyüş yollarının kenarlarına veya veranda girişlerine dikilmesi önerilir; böylece rüzgar estikçe o meşhur kokusu evin içine kadar ulaşır.
Ayrıntılı Bakım Kılavuzu
Işık İsteği: Güneşi çok sever ancak "serin güneş" bitkisidir. Günde en az 6 saat doğrudan güneş almak ister. Yarı gölgede yetişebilir ama çiçek verimi düşer.
Soğuğa Dayanıklılık: Şaşırtıcı bir şekilde soğuğa dayanıklıdır. -5°C, -7°C derecelere kadar direnç gösterebilir. Hafif donlardan etkilenmez, hatta çiçeklenmek için serin havaya ihtiyaç duyar.
Sıcağa Dayanıklılık: Aşırı sıcakları (30°C ve üzeri) pek sevmez. Çok sıcak havalarda bitki strese girer ve çiçeklenmeyi durdurabilir.
Toprak İsteği: Kireçli toprakları sever. En önemli kural toprağın geçirgen (süzek) olmasıdır. Su tutan ağır topraklarda kök çürümesi kaçınılmazdır.
Kök Yapısı: Kazık kök yapısına meyillidir. Bu yüzden fideler büyüdükten sonra yerinin değiştirilmesinden (şaşırtma) hoşlanmaz.
Boy-En: Türüne göre 30 cm ile 80 cm arasında boylanabilir. Eni yaklaşık 20-30 cm civarındadır.
Sulama: Toprağın üst yüzeyi kurudukça sulanmalıdır. Kışın sulama minimumda tutulmalı, yazın ise bitki susuz bırakılmamalıdır. Yapraklara su değdirmemeye özen gösterilmelidir.
Bölge Uyumu: Kıyı bölgelerimizde (Ege, Akdeniz, Marmara) çok rahat yetişir. İç bölgelerde bahar aylarının vazgeçilmezidir.
Ömrü: Genellikle iki yıllık (biennial) veya kısa ömürlü çok yıllık bir bitkidir. İlk yıl yapraklanır, ikinci yıl çiçek açar. Ancak mevsimlik olarak da yetiştirilir.
Çiçek Rengi: Beyaz, sarı, pembe, mor, lila ve kırmızının tonları.
Çiçeklenme Dönemi: İklime bağlı olarak erken bahardan yaz başına kadar çiçekli kalır. Serin yerlerde sonbaharda tekrar çiçeklenebilir.
Yaprak Durumu: Gri-yeşil renkte, tüylü ve mızraksı yaprakları vardır. Çoğu bölgede kışın yapraklarını dökmez.
Zorluk: Orta. Toprak drenajı ve sulama dengesi sağlandığında sorunsuz büyür.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Ege ve Akdeniz: Sonbaharda dikilirse kış boyunca yeşil kalır ve Şubat-Mart gibi erkenden çiçeklenmeye başlar. Yaz sıcakları bastırmadan en ihtişamlı dönemini yaşar.
Marmara Bölgesi: Şebboy için en ideal iklimlerden biridir. Nem ve serin bahar havası çiçeklenme süresini uzatır.
İç Anadolu: Kışın çok sert donlardan korunmalıdır. Bahar dikimi için uygundur. Yazın çok kurak sıcaklarda yarı gölge alanlar tercih edilmelidir.
Karadeniz: Fazla yağış alan bölgelerde mutlaka drenajı yüksek saksılar veya yüksek tarhlar kullanılmalıdır; köklerin su içinde kalması bitkiyi hızlıca öldürür.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Güneydoğu'da sadece erken bahar döneminde verim alınır. Doğu Anadolu'da ise yazlık çiçek olarak değerlendirilir.
Çoğaltma Yöntemleri
Tohumla Çoğaltma: En yaygın yöntemdir. Yaz sonunda veya sonbahar başında ekilen tohumlar, kışı rozet yaprak halinde geçirir ve baharda çiçek açar. Tohumlar toprağın çok derinine gömülmemelidir.
Çelikle Çoğaltma: Odunsu yapısı olan türlerde nadiren tercih edilse de, köklendirme hormonu yardımıyla gövde çeliklerinden denenebilir; ancak tohum kadar başarılı değildir.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Hava Sirkülasyonu: Şebboylar sıkışık dikilmemelidir. Mantari hastalıkları önlemek için yapraklar arasında hava akımı olmalıdır.
Destekleme: Uzun boylu türler rüzgardan veya çiçek ağırlığından eğilebilir; bu yüzden ince bambu çubuklarla desteklenmesi estetik görünümü korur.
Koku Artırma: Akşam saatlerinde hafif bir sulama (sadece toprağa), çevre nemini artırarak kokunun daha yoğun hissedilmesini sağlar.
Bitki Notu: Şebboy sabır isteyen bir çiçektir; ancak o ilk çiçeği açıp bahçeye kokusunu saldığında, tüm emeğinize değdiğini anlayacaksınız.
Yorumlar