Şeflera (Schefflera arboricola)
- Athena
- 6 Mar
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 10 Mar
Yaşayan Bir Heykel: Şeflera (Schefflera)
Halk arasında "Beşparmak Otu" veya "Şemsiye Ağacı" olarak da bilinen Schefflera, salonların ve ılıman iklim bahçelerinin vazgeçilmez asalet simgesidir. Latince ismiyle Schefflera arboricola (veya daha iri yapraklı türü olan Schefflera actinophylla), anavatanı olan Tayvan ve Avustralya’nın tropikal ormanlarından evlerimize konuk olmuştur.
Karakteristik olarak bir merkezden çıkan 7-9 adet yaprakçığın oluşturduğu "şemsiye" formuyla tanınır. Doğasında devasa bir ağaca dönüşebilse de, iç mekanlarda disiplinli ve şık bir duruş sergiler. Renk varyasyonları arasında derin bir orman yeşili olan "Green" ve üzerinde krem-sarı lekeler bulunan alacalı "Variegata" türleri en popüler olanlarıdır.
Peyzajda Kullanımı:
Şeflera, peyzaj mimarisinde "vurgu bitkisi" (accent plant) olarak rakipsizdir. İç mekan tasarımlarında boş köşeleri dikey formuyla doldurmak, ofislerde doğal bölücü paneller oluşturmak için tercih edilir. Tropikal temalı bahçelerde ise yarı gölge alanlarda katman oluşturmak ve egzotik bir doku katmak için idealdir.
Şeflera Bakım Kartı
Işık İsteği: Aydınlık ama direkt güneş ışığı almayan (filtrelenmiş) ortamları sever. Direkt güneş yapraklarını yakabilir, çok karanlık ise yaprak dökmesine ve formunun bozulmasına neden olur.
Soğuğa Dayanıklılık: En düşük 10°C ile 12°C dereceye kadar tolerans gösterir. Altındaki sıcaklıklarda bitki strese girer.
Sıcağa Dayanıklılık: 30°C - 35°C derecelere kadar dayanıklıdır; ancak yüksek sıcaklıkta nem ihtiyacı artar.
Toprak İsteği: Drenajı yüksek, torf bakımından zengin, hafif asidik veya nötr karakterli (pH 6.0-7.0) toprakları tercih eder. Perlitli karışımlar kök sağlığı için idealdir.
Kök Yapısı: Saçak kök yapısına sahiptir. Saksı içinde hızla yayılabilir, bu yüzden saksı değişiminde köklerin çok sıkışmamasına dikkat edilmelidir.
Boy - En (En Fazla): İç mekanda budanmazsa 2.5-3 metre boya ulaşabilir. Eni ise yaklaşık 80-120 cm civarında yayılım gösterir.
Sulama: Toprağın üst yüzeyi (2-3 cm) kuruduğunda sulanmalıdır. Kışın sulama azaltılmalı, yazın ise toprak nemli tutulmalıdır. Saksı tabağında su bekletilmemelidir.
Bölge Uyumu: Türkiye'nin kıyı şeridinde (Ege ve Akdeniz) dış mekanda yetişebilir; diğer bölgelerde iç mekan bitkisi olarak konumlandırılmalıdır.
Ömrü: Doğru bakımla on yıllarca yaşayabilen çok yıllık (perennial) bir bitkidir.
Çiçek Rengi: İç mekanda nadiren çiçek açsa da, doğal ortamında kırmızımsı, salkım şeklinde küçük çiçekler verir.
Çiçeklenme Dönemi: Genellikle yaz sonu veya sonbahar başıdır.
Yaprak Durumu: Her dem yeşildir, yaprak dökmez. (Eğer döküyorsa bir bakım hatası var demektir!)
Zorluk: Bakımı kolaydır. Yeni başlayanlar için harika bir "ustalık öncesi" bitkisidir.
Türkiye Coğrafyasında Şeflera Yönetimi
Ege ve Akdeniz: Bu bölgelerimizde Şeflera, don riskinin olmadığı kuytu köşelerde bahçeye dikilebilir. Ancak doğrudan yaz güneşinden korunmalı, yarı gölge veya ağaç altı alanlar seçilmelidir. Nem oranı düştüğünde yapraklarına su püskürtülmelidir.
Marmara Bölgesi: İstanbul ve çevresinde kışın mutlaka iç mekana alınmalıdır. Balkonlarda yetiştiriliyorsa Kasım ayı itibarıyla korunaklı bir alana çekilmelidir. Hava akımlarına (cereyan) karşı çok hassastır, kapı ağızlarından uzak tutulmalıdır.
İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Bu bölgelerin sert karasal ikliminde Şeflera tamamen bir salon bitkisidir. Kışın kalorifer peteklerine yakın konumlandırılmamalıdır; kuru sıcak hava yaprakların kurumasına ve örümcek akarı oluşumuna neden olur.
Karadeniz: Nem oranının yüksekliği Şeflera için bir cennettir. Ancak aşırı yağış alan bölgelerde dış mekanda kök çürümesi riski vardır. Drenajı mükemmel saksılarda, bol ışıklı pencerelerin önünde harika gelişim gösterir.
Çoğaltma Yöntemleri
Şeflera’yı çoğaltmanın en keyifli yolu Çelikleme yöntemidir:
Gövde Çeliği: İlkbahar veya yaz başında, üzerinde en az 2-3 yaprak kümesi bulunan sağlıklı bir dalı yaklaşık 10-15 cm uzunluğunda kesin.
Suda Köklendirme: Kestiğiniz çeliği oda sıcaklığında bir su dolu vazoya koyun. Birkaç hafta içinde köklerin çıktığını göreceksiniz. Kökler 3-4 cm olduğunda toprağa dikebilirsiniz.
Hava Daldırma: Daha profesyonel bir yöntem arayanlar için; gövde üzerinde küçük bir kesik açıp nemli yosunla sararak o noktadan köklenmesini sağlayabilir, sonra ana gövdeden ayırabilirsiniz.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Yaprak Temizliği: Şeflera yaprakları toz tutmaya meyillidir. Ayda bir kez nemli bir bezle yapraklarını silmek, bitkinin fotosentez kapasitesini artırır ve ona inanılmaz bir parlaklık kazandırır.
Budama: Bitkinizin çok boylanıp cılız kalmasını istemiyorsanız, tepesinden budama yaparak yan dalların gelişmesini ve daha dolgun (formlu) bir görüntü almasını sağlayabilirsiniz.
Döndürme Hamlesi: Bitki ışığa doğru yönelme eğilimindedir. Yamulmaması için saksıyı haftalık olarak 90 derece döndürün.
Editörün Notu
Şeflera, sabırlı ve istikrarlı bir dosttur. Eğer ona doğru ışığı ve sevdiği nemi verirseniz, size yıllarca sürecek bir görsel şölen sunar. Unutmayın, Şeflera "fazla ilgiden" (aşırı sulama) ziyade "ihmal edilmeyi" daha kolay tolere eder. Toprağı size ne zaman su istediğini söyleyecektir; onu dinleyin!
Yorumlar