Karanfil (Dianthus caryophyllus)
- Athena
- 10 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 26 Şub
Zarafetin ve Direncin Sembolü
Bahçelerin ve balkonların vazgeçilmezi olan Karanfil, Latince ismiyle Dianthus caryophyllus, binlerce yıldır insanlığın estetik anlayışına eşlik eden bir klasik. Anavatanı Akdeniz havzası olan bu bitki, doğada yabani formda pembe ve mor tonlarında bulunsa da bugün ıslah çalışmaları sayesinde gökkuşağının neredeyse her renginde (mavi hariç) karşımıza çıkıyor.
Karanfilleri karakteristik yapan en önemli özellik, kenarları dişli taç yaprakları ve gri-yeşil, mızraksı yaprak yapısıdır. Peyzajda ise tam bir "joker" bitkidir. Alçak türleri (bodur karanfiller) kaya bahçelerinde ve yol kenarı bordürlerinde mükemmel bir halı oluştururken, uzun saplı türler kesme çiçekçiliğin ve rustik bahçe tasarımlarının başrol oyuncusudur. Bahçenize diktiğinizde sadece görsel bir şölen sunmaz, aynı zamanda o meşhur baharatlı kokusuyla çevresini mest eder.
Detaylı Bakım Rehberi
Işık İsteği: Karanfiller tam bir güneş aşığıdır. Günde en az 6 saat doğrudan güneş ışığı almak isterler. Yetersiz ışıkta saplar cılızlaşır ve çiçeklenme azalır.
Soğuğa Dayanıklılık: Türüne göre değişmekle birlikte genelde -15°C ile -20°C dereceye kadar dayanıklıdır. Donlara karşı oldukça dirençlidir.
Sıcağa Dayanıklılık: 35°C-40°C derecelere kadar dayanabilir ancak aşırı nemli ve bunaltıcı sıcaklarda çiçek kalitesi düşebilir.
Toprak İsteği: Geçirgenliği yüksek, kireçli (alkali) ve kumlu toprakları sever. Ağır, su tutan killi topraklarda kök çürüklüğü riski yüksektir.
Kök Yapısı: Genellikle saçak kök yapısına sahiptir. Bu yüzden saksı değişimlerinde kökleri zedelemeden işlem yapmak önemlidir.
Boy-En: Türüne göre boyu 20 cm'den (bodur) 80 cm'ye (kesme çiçek türleri) kadar çıkabilir. Enine ise 30-40 cm yayılım gösterir.
Sulama: Toprak yüzeyi kurudukça sulanmalıdır. "Ayağı ıslak" kalmaktan hiç hoşlanmaz. Sulama yaparken yapraklara ve çiçeklere su değdirmemeye özen gösterilmelidir (mantar riskine karşı).
Bölge Uyumu: Türkiye’nin hemen hemen tüm bölgelerinde (mikroklima alanlar dahil) yetiştirilmeye uygundur.
Ömrü: Genellikle çok yıllık (perennial) bir bitkidir. Ancak bazı hibrid türler iki yıllık olarak da yetiştirilebilir.
Çiçek Rengi: Beyaz, pembe, kırmızı, sarı, turuncu, mor ve çok renkli (çizgili/ebruli) varyasyonları mevcuttur.
Çiçeklenme Dönemi: İlkbaharın sonundan başlayarak yaz boyu çiçek açar. Uygun budama ile sonbaharda ikinci bir çiçeklenme yapabilir.
Yaprak Durumu: Kışın yapraklarını dökmez, her dem yeşildir. Gri-mavi tonlarındaki yaprakları kışın da dekoratiftir.
Zorluk: Kolay. Bitki dünyasına yeni girenler için ideal, dayanıklı bir bitkidir.
Türkiye Coğrafyasına Göre Notlar
Ege ve Akdeniz: Yaz aylarındaki aşırı kuraklıktan korumak için öğle güneşini yarı gölgede geçirmesi iyi olur. Kışın korumaya gerek duymaz.
Marmara Bölgesi: Nem oranına dikkat edilmelidir. Hava sirkülasyonu olan yerlere dikilerek mantar hastalıkları önlenmelidir.
İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Sert kış soğuklarına dayanıklıdır ancak kar örtüsü yoksa kök bölgesini saman veya kuru yaprakla mulçlamak (örtmek) bitkiyi garantiye alır.
Karadeniz Bölgesi: Aşırı yağış alan yerlerde drenaj hayati önem taşır. Toprağına mutlaka dere kumu eklenmelidir.
Çoğaltma Yöntemleri
Çelikleme: En yaygın yöntemdir. Çiçeklenmemiş genç sürgünlerden (10-15 cm) yaz sonunda veya ilkbahar başında alınan çelikler, nemli bir kum-torf karışımında kolayca köklenir.
Tohum: İlkbaharın başlarında iç mekanda tohum ekimi yapılabilir. Çimlenme sonrası fideler kalıcı yerlerine şaşırtılır.
Ayırma (Kökten Ayırma): İyice yayılmış ve yaşlanmış kök grupları ilkbaharda dikkatlice sökülerek parçalara ayrılabilir ve yeni yerlerine dikilebilir.
Bitkinin Bakımı ile İlgili Tüyolar
Ölü Baş Temizliği (Deadheading): Geçen çiçekleri sapıyla birlikte hemen kesin. Bu işlem bitkinin tohum üretmek yerine yeni çiçek tomurcukları vermesini sağlar.
Destekleme: Uzun boylu türler rüzgarda kırılabilir. İnce bambu çubuklarla destek yapmayı ihmal etmeyin.
Hava Sirkülasyonu: Bitkileri birbirine çok bitişik dikmeyin. Yaprakların arasından hava geçmesi pas hastalığını önler.
Editörün Notu: Karanfil, toprağının pH değerine karşı hassastır. Eğer yapraklar sararmaya başlıyorsa toprak çok asidiktir; bir miktar tarım kireci eklemek mucizeler yaratabilir!
Yorumlar