Şeker Tabağı (Bellis perennis) Bakımı ve Özellikleri
- Athena
- 3 Nis
- 3 dakikada okunur
Bahçelerin Gülen Yüzü: Çayır Papatyası
Doğanın bize sunduğu en mütevazı ama bir o kadar da neşeli bitkilerin başında gelir Bellis perennis. Halk arasında "Şeker Tabağı" veya "Koyungözü" olarak da bilinen bu minik dostumuz, aslında yüzyıllardır çayırlarımızı süsleyen gerçek bir Avrupa ve Akdeniz yerlisidir.
Latince İsmi: Bellis perennis Anavatanı: Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya.
Renk Çeşitleri: Doğal formu beyaz ve sarı merkezli olsa da, ıslah edilmiş türlerinde ateş kırmızısı, toz pembe ve saf beyazın en katmerli hallerini görmek mümkündür.
Peyzajda Kullanımı
Peyzaj tasarımında bu bitki tam bir "boşluk doldurucu" ve "kenar süsü" ustasıdır. Boyunun kısalığı sayesinde yürüyüş yollarının kenarlarında, kaya bahçelerinde veya saksı kompozisyonlarının ön planında harikalar yaratır. Özellikle kış sonu ve bahar başında henüz diğer bitkiler uyanmamışken bahçeye renk getirmek için idealdir. Doğal görünümlü bir çayır tasarımı istiyorsanız, çimlerin arasına serpiştirerek "yaban hayatı dostu" bir bahçe kurgulayabilirsiniz.
Adım Adım Bakım Rehberi
Işık İsteği Güneşi çok sever ama kavurucu sıcaklarda biraz gölge arar. Tam güneşli veya yarı gölge alanlar onun için en uygunudur. Eğer gölge çok yoğunsa, o meşhur çiçeklenmesini azaltabilir.
Soğuğa Dayanıklılık Soğuklara karşı oldukça dirençlidir. -15°C dereceye kadar olan kış koşullarına, kar örtüsü altında kalarak rahatlıkla dayanabilir.
Sıcağa Dayanıklılık Sıcağa karşı biraz hassastır. Dereceler 30°C ve üzerine çıktığında bitki strese girer, çiçeklenmeyi durdurur ve dinlenme moduna geçer.
Toprak İsteği Zengin, nemli ve drenajı iyi toprakları tercih eder. Ancak "kanaatkar" bir bitki olduğu için ağır killi topraklarda bile (su birikmediği sürece) hayata tutunabilir.
Kök Yapısı Kısa, lifli ve saçak kök yapısına sahiptir. Bu yüzden yüzeydeki nem değişimlerinden çabuk etkilenir.
Boy - En Bodur bir türdür. Genellikle 15-20 cm boya ve yine yaklaşık 15-20 cm genişliğe ulaşır.
Sulama Toprağının sürekli nemli kalmasını sever. Ancak sırılsıklam bir çamurdan hoşlanmaz. Toprak yüzeyi kurumaya başladığında sulama yapılmalıdır.
Bölge Uyumu Türkiye'nin hemen hemen her bölgesine uyum sağlar. Ancak iklim geçişlerine göre yaşam döngüsü farklılık gösterir.
Ömrü Teknik olarak çok yıllık (perennial) bir bitkidir. Ancak peyzaj uygulamalarında genellikle iki yıllık olarak kabul edilir; çünkü ikinci yıldan sonra çiçek kalitesi düşme eğilimi gösterir.
Çiçek Rengi Beyaz, pembe, kırmızı ve bu renklerin çeşitli tonları.
Çiçeklenme Dönemi Baharın ilk günlerinden (Şubat sonu/Mart) başlar, havalar çok ısınana kadar (Haziran başı) devam eder. Sonbaharda havalar serinleyince bazen tekrar çiçek açar.
Yaprak Durumu Herdem yeşildir. Rozet şeklinde yere yakın duran yapraklarını kışın dökmez, toprak yüzeyinde yeşil bir halı gibi kalır.
Zorluk Seviyesi Kolay. Bahçeciliğe yeni başlayanlar için özgüven tazeleyen, nazsız bir bitkidir.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Ege ve Akdeniz: Bu bölgelerde "kış çiçeği" muamelesi görür. Yaz sıcakları bastırdığında bitki genellikle solar. Bu yüzden yarı gölge alanlara dikilmesi ve yazın serin tutulması kritiktir.
Marmara ve Karadeniz: Bellis için en ideal bölgelerdir. Nemli hava ve ılıman geçişler bitkinin çiçeklenme süresini uzatır. Karadeniz'in bol yağışlı havasında drenaja dikkat edilmelidir.
İç Anadolu: İlkbahar geç donlarına dayanıklıdır. Ancak yazın kurak geçen dönemlerde düzenli sulama hayati önem taşır.
Doğu Anadolu: Ağır kış şartlarında bitkinin üzeri malç (saman veya yaprak) ile örtülürse baharda tekrar sürgün verir. Kısa ve serin yazlar çiçek kalitesini artırır.
Çoğaltma Yöntemleri
Tohumla Çoğaltma: En yaygın yöntemdir. Yaz sonunda veya sonbahar başında tohumlar doğrudan toprağa veya viyollere ekilir. Tohumlar ışığa ihtiyaç duyduğu için üzerleri çok ince bir tabaka toprakla örtülmelidir.
Ayırma (Kökten Bölme): Çok yıllık formda yetiştiriyorsanız, bitki kümelendiğinde (genellikle sonbaharda veya çiçeklenme sonrası) köklerinden dikkatlice ayırarak başka yerlere dikebilirsiniz. Bu yöntem bitkinin gençleşmesini sağlar.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Ölü Çiçek Temizliği: Geçen çiçekleri sapıyla birlikte düzenli olarak koparırsanız (deadheading), bitki tohum üretmek ye
rine enerji harcayarak yeni çiçekler açmaya devam edecektir.
Külleme Hastalığı: Yapraklar birbirine çok yakın ve hava sirkülasyonu azsa külleme olabilir. Bitkileri dikerken aralarında mesafe bırakmaya özen gösterin.
Editörün Notu
Bellis perennis, bahçenin "sabırlı dostu"dur. Siz ona sadece biraz su ve sevgi verin, o size en gri kış günlerinde bile pembe-beyaz gülümsemesiyle teşekkür edecektir. Modern bahçelerde o mükemmel, kusursuz top formları yerine, çimlerin arasında kendiliğinden çıkan doğal türlerini bırakmanızı öneririm; doğallığın verdiği huzur bambaşkadır.
Yorumlar