Katırtırnağı Bitkisi Özellikleri (Spartium junceum)
- Athena
- 7 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 4 gün önce
Doğanın Altın Saçlı Savaşçısı
Eğer bahçenizde hiçbir bitkinin yetişmediği, rüzgarın sert estiği, güneşin kavurduğu ve toprağın adeta taşlaştığı bir yer varsa, orayı Katırtırnağına emanet edin. Latince ismi Spartium, Yunanca “ip” anlamına gelen sparton kelimesinden türetilmiştir; çünkü geçmişte bu bitkinin esnek ve sağlam dalları ip ve sepet yapımında kullanılırdı.
Peyzajda, özellikle şevlerin (eğimli alanların) tutulmasında ve kurakçıl bahçe tasarımlarında kullanılır. Yaprakları o kadar küçüktür ki, bitki neredeyse sadece parlak yeşil, kamış benzeri dallardan oluşuyor gibi görünür. Baharda açan yoğun sarı çiçekleri ise sadece görsel bir şölen sunmaz, aynı zamanda çevresine hafif ama mest edici bir koku yayar.
Detaylı Bakım Rehberi
Işık İsteği
Tam bir güneş aşığıdır. Gölge alanlarda dalları cılızlaşır, çiçek verimi dramatik şekilde düşer. En az 6-8 saat doğrudan güneş görmelidir.
Soğuğa Dayanıklılık
-12 ile -15 °C derecelere kadar dayanıklıdır. Sert donlarda dalların uçları zarar görse de bitki genellikle baharda kendini yeniler.
Sıcağa Dayanıklılık
45 °C üzerindeki ekstrem sıcaklıklara karşı çok dirençlidir. En kavurucu yaz günlerinde bile yeşil gövdesiyle serin bir görüntü sunar.
Toprak İsteği
“Toprak seçmez” tanımının tam karşılığıdır. Fakir, taşlı, kumlu, kireçli ve hatta besin değeri neredeyse olmayan topraklarda bile coşkuyla büyür. Tek şartı, köklerinin su içinde kalmaması (iyi drenaj) olmasıdır.
Kök Yapısı
Derine inen, çok güçlü bir kazık kök yapısı vardır. Bu özelliği sayesinde eğimli arazilerde toprağı mükemmel tutar ve erozyonu önler.
Boy – En
Budanmadığında 2-3 metre boya ve 2 metre ene ulaşabilir. Süpürge benzeri, dikine uzanan bir form sergiler.
Sulama
Doğadaki en kurakçıl bitkilerden biridir. Dikildiği ilk yıl köklenene kadar su ister, sonrasında sulamayı neredeyse tamamen unutabilirsiniz. Fazla sulama bu bitkiyi hızla öldürebilir.
Bölge Uyumu
Türkiye’nin tüm sahil şeridinde (Akdeniz, Ege, Marmara, Karadeniz) doğal olarak yetişir. İç Anadolu’nun korunaklı kesimlerinde de oldukça başarılıdır.
Ömrü
Çok yıllık, uzun ömürlü bir çalıdır.
Çiçek Rengi
Parlak, altın sarısı.
Çiçeklenme Dönemi
Baharın ortasından yaz başına kadar (Nisan – Haziran) dalları tamamen sarı çiçeklerle kaplanır.
Yaprak Durumu
Yaprakları çok küçük ve seyrektir, kısa sürede dökülürler. Ancak bitkinin dalları her daim yeşil olduğu için “her dem yeşil” etkisi yaratır.
Zorluk Derecesi
Çok Kolay. Hatta bazen kendi kendine o kadar iyi bakabilir ki, yayılmasını kontrol altına almanız gerekebilir.
Türkiye Coğrafyasında Katırtırnağı
Ege ve Akdeniz: Sahil yollarında, yamaçlarda kendiliğinden yetiştiğini sıkça görürsünüz. Bahçe düzenlemelerinde sulamanın zor olduğu uzak köşeler için en iyi tercihtir.
Marmara: Hem sahil hem de iç kesimlerde çok rahattır. Kış yağışlarından etkilenmemesi için geçirgen bir yere dikilmelidir.
İç Anadolu: Kışın çok sert geçtiği yerlerde rüzgardan korunaklı güney cephelere dikilmesi önerilir.
Karadeniz: Fazla nemden dolayı boyu çok uzayabilir, formda tutmak için çiçeklenme sonrası budama şarttır.
Çoğaltma Yöntemleri
Tohum: En yaygın çoğalma şeklidir. Sonbaharda olgunlaşan fasulye benzeri kapsüllerden tohumları toplayıp ilkbaharda ekebilirsiniz. Tohumları ekmeden önce 24 saat ılık suda bekletmek çimlenmeyi hızlandırır.
Çelikleme: Yaz sonuna doğru yarı odunsu dallardan alınan çeliklerle çoğaltılabilir ancak başarı oranı tohuma göre daha düşüktür.
Bitki Bakımı İle İlgili Tüyolar
Gençleştirme Budaması: Katırtırnağı zamanla alt kısımlardan odunlaşır ve çıplak kalabilir. Her yıl çiçeklenme bittikten sonra hafif bir budama yapmak bitkiyi genç tutar.
Doğal Azot Fabrikası: Bir baklagil üyesi olduğu için toprağa azot bağlar; yani sadece kendi büyümez, çevresindeki toprağı da zenginleştirir.
Dikkat – İstila: Çok dayanıklı olduğu için bazı bölgelerde doğal bitki örtüsünü baskılayabilir. Bahçenizde sınırlarını korumaya dikkat edin.
KİŞİSEL NOTLARIM
İstanbul çevresinde sarı çiçeklerini görüp bayıldığım bir bitki. Kurakçıl ve dayanıklı olması mükemmel. Kuraklığa dayanmak için yapraklarından vaz geçmiş. O kadar sıra dışı. Pembe ve ebruli çiçekli olanlarını da üretmişler ama fidanları çok pahalı. Bahçede bir süs bitkisi olarak ne kadar başarılı olacağını bu sene tecrübe etmeye çalışacağım. Buralarda doğal olarak yayılmıyor benim gördüğüm. Ama yayılsa fena olmaz . Yabancı değil sonuçta Akdeniz bitkisi.
Hatırlatıcı Not: Katırtırnağının çiçekleri harika kokar ama bitkinin tohumları ve dalları bazı durumlarda toksik olabilir. Evcil hayvanların yoğun olduğu alanlarda dikim yaparken bunu aklında bulundur!
Yorumlar