Mantarların Bahçeye Faydaları

Mantarlar (özellikle mikorizal mantarlar), bitkilerle simbiyotik (ortak yaşam) bir ilişki kurar. Bu ilişkinin meyveleri şunlardır:

• ​Besin ve Su Otobanı: Mantar iplikçikleri (miselyum), bitki köklerinin ulaşamadığı mikroskobik çatlaklara girerek su ve fosfor gibi mineralleri bitkiye taşır.

• ​Doğal Geri Dönüşüm: Ölü yaprakları, dalları ve organik maddeleri parçalayarak toprağa geri kazandırırlar. Onlar olmasaydı bahçeniz ölü organizma yığınlarıyla dolardı.

• ​Toprak Yapısını İyileştirme: Miselyumlar toprağı birbirine bağlayan bir yapıştırıcı (glomalin) salgılayarak erozyonu önler ve toprağın hava almasını sağlar.

• ​Zararlılarla Mücadele: Bazı faydalı mantarlar, bitki köklerini hastalıklara ve zararlı nematodlara karşı koruyan bir kalkan görevi görür.

​

Bahçede Mantar Gelişimi Nasıl Desteklenir?

​Mantarları desteklemek için yapmanız gereken en önemli şey, onların yaşam alanını (habitatını) korumaktır.

​1. Toprağı Sürmekten Kaçının

​Mantarların yeraltındaki ağları çok hassastır. Toprağı sürekli çapa makinesiyle sürmek veya derin kazmak, bu ağları parçalar. "No-dig" (kazmasız) bahçecilik yöntemlerini tercih ederek bu yapıyı koruyabilirsiniz.

​2. Malçlama Yapın (Odunsu Malzemeler)

​Mantarlar selülozu ve lignini sever. Bahçe yataklarınızın üzerine odun yongası, kuru yaprak veya saman sermek, mantarlar için hem yiyecek hem de nemli bir sığınak sağlar.

​3. Kimyasal Gübre ve Fungusitleri Bırakın

​Sentetik gübreler bitkiyi "tembelleştirir"; bitki besini hazır bulunca mantarla iş birliği yapmayı bırakır. Fungusitler (mantar öldürücüler) ise iyi-kötü ayrımı yapmadan tüm mantar popülasyonunu yok eder.

​4. Mikorizal Takviye Kullanın

​Yeni bir fidan dikerken veya tohum ekerken, piyasada satılan mikorizal mantar sporlarını doğrudan kök bölgesine uygulayarak süreci hızlandırabilirsiniz.

​5. Nemli ve Gölgeli Alanlar Yaratın

​Eğer yenilebilir mantarlar (istiridye, aslan yelesi vb.) yetiştirmek istiyorsanız, bahçenizin kuytu, nemli ve rüzgar almayan köşelerine kütükler yerleştirerek onlara özel alanlar oluşturabilirsiniz.

​Küçük Bir Uyarı: Bahçenizde aniden çıkan her mantar dost olmayabilir. Özellikle evcil hayvanınız veya küçük çocuğunuz varsa, tanımadığınız mantarların tüketilmesine izin vermemelisiniz.

Yaşam Biçimi: Parçalayıcı vs. Ortak

• ​Sıradan Mantarlar (Saprotrof): Çürükçüldürler. Ölü yaprakları, kütükleri veya gübreyi parçalayarak beslenirler. Bitkiye ihtiyaç duymazlar, sadece atıklarla ilgilenirler.

• ​Mikorizal Mantarlar (Simbiyotik): Yaşamak için canlı bir bitki köküne ihtiyaç duyarlar. Bitkiyle bir "ticaret anlaşması" yaparlar: Bitki onlara fotosentez yoluyla ürettiği şekeri verir, mantar ise bitkiye su ve mineral sağlar.

​2. Görünmez Dev Ağ: Miselyum Yapısı

​Mikorizal mantarların çoğu toprak yüzeyinde şapka oluşturmaz, bu yüzden onları göremezsiniz. Farkları şudur:

• ​Bitkinin kök sistemini 100 ila 1000 kat genişletebilirler.

• ​Köklerin giremediği kadar küçük gözeneklere girerek bitkinin erişemediği su rezervlerine ulaşırlar.

• ​Toprak altında farklı bitkileri birbirine bağlayan bir "Wood Wide Web" (Orman İnternet Ağı) kurarlar. Bu ağ sayesinde ağaçlar birbirine besin veya tehlike sinyali gönderebilir.

​Neden Bu Kadar Önemliler?

​Mikorizal mantarların farkı, bitkiyi bağımsız bir bireyden, dirençli bir topluluğun parçasına dönüştürmeleridir.

• ​Kuraklık Direnci: Mikorizal bağı olan bir domates fidesi, bağı olmayan bir fideden çok daha uzun süre susuzluğa dayanabilir.

• ​Besin Verimliliği: Topraktaki fosforun çoğu bitkiler için "kilitli" durumdadır. Mikorizal mantarlar salgıladıkları enzimlerle bu kilidi açıp fosforu bitkiye sunar.

Küçük Bir İpucu: Eğer ormanlık bir alana yakınsanız, orman tabanından alacağınız bir miktar "gerçek orman toprağı" (üzerindeki çürümüş yapraklarla birlikte) bahçenize doğal bir mikro-mantar aşısı yapmanızı sağlar. Ancak bu yöntemle hangi türü çağırdığınızı kontrol edemezsiniz.