Mercanköşk Nasıl Yetiştirilir (Origanum majorana)
- Athena
- 7 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 3 gün önce
Akdeniz’in Şifalı Nefesi
Eğer bahçenizde veya balkonunuzda sadece bir bitki hakkınız olsaydı, bu kesinlikle Origanum majorana yani nam-ı diğer Mercanköşk olmalıydı. Antik Yunan’da afrodit tarafından mutluluğun sembolü olarak yaratıldığına inanılan bu bitki, ana vatanı olan Doğu Akdeniz ve Kuzey Afrika’nın tüm güneşini yapraklarında saklar. Kekik ile çok karıştırılsa da, Mercanköşk çok daha tatlı, narin ve narenciye notaları içeren sofistike bir aromaya sahiptir.
Peyzajda Kullanımı:
Mercanköşk, peyzajda "dokulu yer örtücü" veya "kenar bitkisi" olarak harikalar yaratır. Gri-yeşil, kadifemsi yaprakları diğer parlak yeşil bitkilerle mükemmel bir kontrast oluşturur. Özellikle "Mutfak Bahçeleri" (Herb Gardens) ve saksı kompozisyonları için vazgeçilmezdir. Patika kenarlarına dikildiğinde, yanından geçerken çarptığınız anda ortama yaydığı o huzur verici koku, bahçenizi bir terapi alanına dönüştürür.
Bitki Bakım Kartı
Işık İsteği: Bol güneş ışığına bayılır. Aromatik yağlarının zenginleşmesi için günde en az 6 saat tam güneş görmelidir.
Soğuğa Dayanıklılık: -5°C ile -8°C dereceye kadar dayanır. Ancak aşırı nemli ve soğuk kışlarda kökleri hassaslaşabilir.
Sıcağa Dayanıklılık: Çok yüksektir. Akdeniz sıcağında, 40°C ve üzeri sıcaklıklarda bile aroması daha da keskinleşerek gelişir.
Toprak İsteği: Geçirgenliği yüksek, hafif alkali veya nötr toprakları sever. Kumlu-tınlı topraklar onun için idealdir. "Ayağının ıslak kalmasından" hiç hoşlanmaz.
Kök Yapısı: Saçak kök yapısına sahiptir. Yayılıcı bir eğilimi vardır ancak istilacı değildir.
Boy-En: Genellikle 30-60 cm boylanır ve bir o kadar da enine yayılım gösterir.
Sulama: Kuraklığa dayanıklıdır. Toprak yüzeyi tamamen kurumadan sulanmamalıdır. Fazla sulama, bitkinin tadını kaçırır ve köklerini çürütür.
Bölge Uyumu: Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerine tam uyum sağlar. İç bölgelerde kışın korunmalıdır.
Ömrü: Çok yıllık bir bitkidir (ılıman iklimlerde). Sert iklimlerde tek yıllık muamelesi görür.
Çiçek Rengi: Beyaz, uçuk pembe veya lila tonlarında, küçük salkımlar halinde çiçek açar.
Çiçeklenme Dönemi: Yaz ortasından sonbahar başına kadar çiçeklidir.
Yaprak Durumu: Ilıman bölgelerde kışın yapraklarını dökmez (Her dem yeşil), sert kışlarda ise üst aksamı kuruyabilir.
Zorluk: Bakımı Çok Kolaydır.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Ege ve Akdeniz: Mercanköşk’ün doğal yaşam alanıdır. Bahçenin en güneşli yerine dikip, kendi haline bırakabilirsiniz. Kışın koruma istemez.
Marmara: Drenajın iyi olduğundan emin olunmalıdır. Kışın aşırı yağış alan bölgelerde saksıda bakılıp, saçak altına alınması bitkiyi formda tutar.
İç Anadolu: Kışın don olaylarından etkilenmemesi için bitki sonbaharda sertçe budanmalı ve kök çevresi samanla örtülmelidir. En garantisi iç mekanda veya korunaklı balkonlarda kışlatmaktır.
Karadeniz: Bölgenin yüksek nemi külleme hastalığına neden olabilir. Bitkiler arası mesafe geniş tutulmalı ki hava akımı sağlansın.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Güneydoğu'da yazın yarı gölge bir alan (öğle güneşinden kaçınmak için) bitkiyi daha canlı tutar. Doğu Anadolu'da ise kışın dışarıda hayatta kalması zordur, saksı bitkisi olarak yetiştirilmelidir.
Çoğaltma Yöntemleri
Tohum ile Çoğaltma: İlkbaharda tohumlar yüzeye yakın ekilir. Tohumlar çok küçüktür, üzerine hafifçe bastırmak yeterlidir. Işık çimlenmeyi hızlandırır.
Çelikleme: İlkbahar veya yaz başında alınan yumuşak dokulu çelikler suda veya doğrudan nemli toprakta çok kolay köklenir.
Kökten Ayırma: Yaşlanmış ve yayılmış bitkiler, erken baharda kökten bölünerek kolayca çoğaltılabilir.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Hasat Zamanı: En yoğun aroma, bitki çiçek açmadan hemen önceki dönemdedir. Sabahın erken saatlerinde, çiğ kalktıktan sonra hasat yapmak en iyi sonucu verir.
Gençleştirme: Bitkiniz odunsu bir hal almaya başlarsa, bahar başında yerden 10 cm yukarıdan sertçe budayarak taze sürgün vermesini sağlayabilirsiniz.
Mutfak Sırrı: Kurutulmuş Mercanköşk, tazesine göre daha güçlü bir aromaya sahiptir. Et yemeklerine ve ev yapımı pizzalara harika yakışır.
KİŞİSEL NOTLARIM
Sindirimi rahatlatır. Kadın sağlığı açısından faydaları vardır. stresi ve kaygıyı azaltıcı özelliktedir. Kalp damar sağlığı için faydalıdır. Çay olarak tüketilebileceği gibi yemeklere lezzet katmak için baharat olarak ta kullanılır.
Hatırlatıcı Not: Mercanköşk sevgiyle büyür ama ilgiyle boğulmayı sevmez. Onu biraz susuz, biraz kendi halinde bıraktığında hayatta kalma içgüdüsüyle o muazzam kokusunu daha çok salgılayacaktır. Kendi gözlemlerini buraya eklemeyi unutma!
Yorumlar