Mısır Yetiştirmesi ve Bakımı
- Athena
- 15 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 3 gün önce
Toprak Sevdalısı Bir Dev: Mısır
Latince ismi Zea mays olan mısır, kökeni binlerce yıl öncesine, Meksika ve Orta Amerika topraklarına dayanan bir bitkidir. Buğdaygiller familyasının en gösterişli üyesidir. Diğer tahılların aksine, mısırın rüzgarla tozlaşan devasa püskülleri ve yaprak koltuklarından çıkan koçanları onu botaniğin en ilginç karakterlerinden biri yapar.
Peyzajda Kullanımı: Mısır, bahçede "canlı bir paravan" oluşturmak için mükemmeldir. Yaz aylarında hızlı büyümesi sayesinde çirkin görünümleri kapatmak veya bahçede mahremiyet sağlamak amacıyla bir çit gibi dikilebilir. Ayrıca "Üç Kız Kardeş" (Mısır, Fasulye ve Kabak) geleneksel ekim yönteminin ana direğidir; mısır yukarı tırmanacak olan fasulye için doğal bir sırık görevi görür.
Mısır Bakım Detayları
Işık İsteği
Tam güneş aşığıdır. Günde en az 8-10 saat kesintisiz güneş ışığı almalıdır. Gölgelik yerlerde mısır koçanları dolmaz ve bitki zayıf kalır.
Soğuğa Dayanıklılık
Soğuğa karşı çok hassastır. Toprak sıcaklığı en az 15-16°C'ye ulaşmadan ekilmemelidir. Don olaylarına karşı direnci yoktur.
Sıcağa Dayanıklılık
Sıcağı çok sever. İdeal büyüme sıcaklığı 20°C ile 30°C arasıdır. Ancak tozlaşma döneminde 38°C üzerindeki aşırı kuru sıcaklar polenlerin kurumasına ve koçanların boş kalmasına neden olabilir.
Toprak İsteği
Mısır "obur" bir bitkidir. Besin maddelerince çok zengin, organik madde miktarı yüksek ve azotlu toprakları sever. Drenajı iyi ama su tutma kapasitesi olan derin topraklar idealdir.
Kök Yapısı
Hem toprağın derinliklerine inen ana köklere hem de gövdenin alt boğumlarından çıkan ve bitkiyi devrilmeye karşı destekleyen "payanda köklere" sahiptir.
Boy - En
Varyeteye (şekerli, cin, patlamalık) göre 150 cm'den 300 cm'ye kadar boylanabilir. Enine ise yaklaşık 40-50 cm alan kaplar.
Sulama
Suya çok ihtiyaç duyar. Özellikle püskül çıkarma ve koçan doldurma döneminde su stresi yaşamamalıdır. Toprak yüzeyi hafif kurudukça derin sulama yapılmalıdır.
Bölge Uyumu
Türkiye'nin tüm bölgelerinde (doğru zamanda ekilmek şartıyla) yetişebilir. Akdeniz ve Ege'de yılda iki kez ürün alınabilirken, İç Anadolu ve Karadeniz'de tek ürün alınır.
Ömrü
Tek yıllık. Tohumdan büyür, meyve verir ve aynı sezon sonunda kurur.
Çiçek Rengi
Bitkinin tepesinde yer alan erkek çiçekler (püsküller) sarımsı-yeşil, koçan ucundaki dişi püsküller ise beyaz, sarı veya kırmızımsı tonlardadır.
Çiçeklenme Dönemi
Ekildikten yaklaşık 60-70 gün sonra başlar.
Yaprak Durumu
Uzun, şeritsi, kenarları dalgalı ve kaba yapraklara sahiptir. Sezon sonunda bitkiyle beraber kurur.
Zorluk
Kolay. Doğru gübreleme ve sulama ile herkesin başarabileceği bir bitkidir.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Akdeniz ve Ege: En yüksek verim alınan bölgelerdir. Erken ekim (Mart-Nisan) ve ikinci ürün ekimi (Temmuz) mümkündür. Aşırı yaz sıcağında sulama hayati önem taşır.
Karadeniz: Mısırın kültürel olarak en çok sevildiği yerdir. Doğal yağışlar sulama ihtiyacını azaltır ancak çok yağışlı dönemlerde tozlaşmanın engellenmemesi için drenaja dikkat edilmelidir.
İç Anadolu: Kısa vejetasyon süresi nedeniyle hızlı yetişen çeşitler seçilmelidir. Gece serinlikleri gelişimi yavaşlatabilir; Haziran başı ekim için en güvenli zamandır.
Güneydoğu Anadolu: Sulama imkanının olduğu yerlerde (GAP bölgesi gibi) çok verimlidir. Kuru hava püskülleri kurutabileceği için nemlendirme amaçlı sulama yapılabilir.
Çoğaltma Yöntemleri
Mısır sadece tohum ile çoğaltılır:
Doğrudan Ekim: Şaşırtılmayı hiç sevmez, bu yüzden doğrudan bahçeye ekilmelidir.
Blok Dikim: En önemli püf noktasıdır! Mısır rüzgarla tozlaştığı için tek bir sıra yerine, en az 3-4 sıradan oluşan bir blok/kare şeklinde dikilmelidir. Böylece polenlerin koçanlara ulaşma şansı artar.
Derinlik: Tohumlar yaklaşık 3-5 cm derine, 20-30 cm ara ile ekilir.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Azot Desteği: Mısır büyürken çok fazla azot tüketir. Bitki diz boyuna geldiğinde azot ağırlıklı (şerbet veya gübre) bir destek verilmesi koçan büyüklüğünü artırır.
Boğaz Doldurma: Bitki 30-40 cm boya ulaştığında, payanda köklerin üzerini toprakla kapatmak (boğaz doldurmak) rüzgarda devrilmesini engeller.
Hasat Testi: Koçandaki püsküller kahverengileşip kuruduğunda hasat zamanı yaklaşmış demektir. Bir tırnağınızla mısır tanesini ezin; içinden "süt gibi" beyaz bir sıvı çıkıyorsa mısır en tatlı ve taze halindedir.
Editörün Notu: Mısır ekerken farklı türleri (örneğin patlamalık mısır ile tatlı mısırı) yan yana ekmeyin; birbirlerini tozlaştırarak tadın ve dokunun bozulmasına neden olabilirler!
Yorumlar