Ayçiçeği Bakımı, Yetiştirmesi ve Özellikleri
- Athena
- 15 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 3 gün önce
Güneşin Yeryüzündeki Yansıması: Ayçiçeği
Latince ismi Helianthus annuus olan bu bitki, adını Yunanca "helios" (güneş) ve "anthos" (çiçek) kelimelerinin birleşiminden alır. Kuzey Amerika kökenli olan Ayçiçeği, sadece tarımsal bir değer değil, aynı zamanda sadakatin ve neşenin sembolüdür. Genç bitkilerin gün boyunca başlarını doğudan batıya, güneşi takip ederek çevirmesi (heliotropizm), doğanın en hayranlık uyandırıcı olaylarından biridir.
Peyzajda Kullanımı: Ayçiçekleri, bahçelerde "dikey vurgu" yaratmak için rakipsizdir. Dev türleri bahçe sınırlarında doğal bir paravan veya çit oluşturmak için kullanılırken, bodur ve çok dallı türleri saksılarda veya çiçek tarhlarının ön kısımlarında muazzam bir renk cümbüşü sağlar. Ayrıca kesme çiçekçilikte vazoların vazgeçilmezidir.
Ayçiçeği Bakım Detayları
Işık İsteği
Adından da anlaşılacağı üzere tam güneş (full sun) bitkisidir. Günde en az 6-8 saat kesintisiz güneş almalıdır. Yeterli ışık almazsa gövdesi zayıf kalır ve çiçek tablaları küçük oluşur.
Soğuğa Dayanıklılık
Ilıman iklim bitkisidir. Hafif serinliğe dayansa da dona karşı hassastır. Genç fideler 0°C altındaki sıcaklıklarda zarar görür.
Sıcağa Dayanıklılık
Yüksek sıcaklıklara oldukça dayanıklıdır. 30°C - 35°C derecelerde en hızlı gelişimini gösterir. Kuraklığa toleransı yüksektir ancak verim için düzenli nem ister.
Toprak İsteği
Toprak seçiciliği az olsa da derin, gevşek ve besin maddelerince zengin toprakları sever. Kazık kök yapısı nedeniyle drenajı iyi olmayan, ağır killi topraklarda zorlanabilir.
Kök Yapısı
Güçlü bir kazık kök yapısına sahiptir. Bu kökler toprağın derinliklerine (bazı türlerde 1-2 metre) inerek hem bitkiyi rüzgara karşı sabitler hem de derindeki suyu çeker.
Boy - En
Varyeteye göre çok değişkendir. Bodur türler 30-40 cm iken, dev türler 3-4 metre boya ve 50-60 cm genişliğe ulaşabilir.
Sulama
Çimlenme ve çiçeklenme döneminde bol su ister. Bitki boylandıkça kökleri derine indiği için kuraklığa direnci artar. Toprağın üst yüzeyi kurudukça derinlemesine sulama yapılmalıdır.
Bölge Uyumu
Türkiye'nin tüm bölgelerine mükemmel uyum sağlar. Trakya, İç Anadolu ve Ege'de geniş çaplı tarımı yapılır.
Ömrü
Genellikle tek yıllık (annual) bir bitkidir. Tohumdan büyür, çiçek açar, tohum verir ve mevsim sonunda kurur.
Çiçek Rengi
Klasik parlak sarının yanı sıra; turuncu, kiremit rengi, limon sarısı, koyu kırmızı (chianti) ve alacalı renkleri mevcuttur.
Çiçeklenme Dönemi
Ekildiği döneme bağlı olarak genellikle Temmuz - Eylül ayları arasında çiçeklenir.
Yaprak Durumu
Geniş, kalp şeklinde, kenarları dişli ve sert tüylü yaprakları vardır. Mevsim sonunda bitkiyle birlikte kurur.
Zorluk
Kolay. Yeni başlayanlar ve çocuklar için yetiştirmesi en zevkli ve garantili bitkilerden biridir.
Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar
Marmara ve Trakya: Ayçiçeğinin ana vatanı gibidir. Nemli ve güneşli hava gelişimi destekler. Rüzgarlı alanlarda uzun boylu türler mutlaka desteklenmelidir.
İç Anadolu ve Doğu Anadolu: Gece-gündüz sıcaklık farkı bitkinin yağ oranını ve tohum kalitesini artırır. Geç gelen donlara dikkat edilerek ekim yapılmalıdır.
Ege ve Akdeniz: Çok erken ekim imkanı sunar. Ancak aşırı yaz kuraklığında çiçek tablalarının yanmaması için sulama ihmal edilmemelidir.
Karadeniz: Fazla yağış alan bölgelerde mantari hastalıklara (mildiyö) karşı dikkatli olunmalı ve bitkiler arası mesafe geniş tutularak hava sirkülasyonu sağlanmalıdır.
Çoğaltma Yöntemleri
Ayçiçeği neredeyse sadece tohum ile çoğaltılır:
Doğrudan Ekim: Şaşırtılmayı pek sevmediği için tohumların doğrudan kalıcı yerlerine ekilmesi önerilir.
Zamanlama: Toprak sıcaklığı en az 10-12°C olduğunda ekim yapılır.
Derinlik ve Mesafe: Tohumlar 2-3 cm derine gömülür. Dev türler arasında 40-50 cm, bodurlar arasında 15-20 cm mesafe bırakılmalıdır.
Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar
Kuşlarla Mücadele: Tohumlar olgunlaşmaya başladığında kuşların akınına uğrayabilir. Tohum hasadı yapacaksanız çiçek tablasını ince bir tülbentle sarabilirsiniz.
Gübreleme: Ayçiçeği topraktaki potasyumu hızla tüketir. Çiçeklenme öncesi potasyum ağırlıklı gübreleme yapmak gövdeyi güçlendirir.
Destekleme: Özellikle dev türler ağır kafalarını taşımakta zorlanabilir veya fırtınada devrilebilir; mutlaka sağlam bir sırığa bağlanmalıdır.
Editörün Notu: Ayçiçeği toprakta bulunan ağır metalleri temizleme özelliğine (fitoremediasyon) sahiptir. Toprağınızı iyileştirmek için harika bir doğal işçidir!
Yorumlar