Salvia Microphylla (Küçük Yapraklı Adaçayı)

Doğanın Bitmeyen Enerjisi

​Bahçenizde hem vahşi bir doğallık hem de aristokrat bir zarafet arıyorsanız, Salvia microphylla ile tanışma vaktiniz gelmiş demektir. Halk arasında “Küçük Yapraklı Adaçayı” veya “Graham’ın Adaçayı” olarak bilinen bu bitki, ana vatanı olan Meksika ve Arizona’nın dağlık bölgelerinden bize bir hediye. Onu diğer adaçaylarından ayıran en belirgin özelliği, yapraklarına dokunduğunuzda yayılan o hafif mayhoş, meyvemsi (özellikle frenk üzümünü andıran) taze kokusudur.

​Peyzaj tasarımında bu bitki gerçek bir “kurtarıcıdır”. İster modern bir kaya bahçesinde odak noktası, ister yazlık bir bahçenin sınır hattında (bordür) çit bitkisi olarak kullanın; her koşulda dinamik bir görüntü sergiler. Özellikle kelebekleri ve arıları bahçenize davet eden “tozlaştırıcı dostu” yapısı, ekolojik bahçe tasarımları için onu bir yıldız yapar.

​Teknik Bakım Rehberi

​Işık İsteği: Tam güneş aşığıdır. Günde en az 6-8 saat doğrudan güneş ışığı aldığında çiçek verimi maksimuma çıkar. Yarı gölgeye toleransı vardır ancak bu durumda gövde yapısı biraz daha “gevşek” olabilir.

​Soğuğa Dayanıklılık: Yaklaşık -10°C / -12°C derecelere kadar dayanıklıdır. Çok sert donlarda toprak üstü aksamı zarar görse de, kök sistemi genellikle hayatta kalır ve baharda yeniden sürgün verir.

​Toprak İsteği: “Ayağı ıslak kalmasın yeter” diyebileceğimiz bir bitkidir. Drenajı yüksek, kumlu veya çakıllı toprakları sever. Ağır killi topraklarda kök çürümesi riski olduğundan toprak ıslahı şarttır. Killi Toprak Nasıl İyileştirilir?

​Boy (En Fazla): Uygun koşullarda 100 – 120 cm boya ve bir o kadar genişliğe ulaşabilir. Formu genellikle küresel ve sık dallıdır.

​Sulama: Yerleştikten sonra kuraklığa oldukça dayanıklıdır. Ancak ilk yılında ve yaz sıcaklarında toprağı kurudukça derinlemesine sulama ister. Saksı yetiştiriciliğinde ise toprak tamamen kurumadan su verilmelidir.

​Bölge Uyumu: Türkiye’nin sahil şeridi (Ege, Akdeniz, Marmara) için mükemmeldir. İç bölgelerde ise korunaklı alanlarda kışı rahat geçirebilir.

​Ömrü: Çok yıllık (Perennial) bir çalı formundadır.

​Çiçek Rengi: Genellikle ateş kırmızısı, fuşya ve pembe tonlarındadır. “Hot Lips” gibi meşhur varyetelerinde beyaz-kırmızı çift renk görülür.

​Çiçeklenme Dönemi: Bahar sonundan başlar, ilk donlara kadar (Mayıs – Kasım) aralıksız çiçek açar.

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz

​Türkiye Coğrafyasına Özel Notlar

​Ege ve Akdeniz: Bu bölgeler onun cennetidir. Ancak yazın aşırı öğle güneşinde bitkinin hafifçe boyun bükmemesi için akşamüstü sulaması ihmal edilmemelidir.

​Marmara: Nemli havaya uyum sağlar. Ancak kışın çok yağış alan bölgelerde, bitkinin kök bölgesinde su birikmemesi için drenaj kanalları açık olmalıdır.

​İç Anadolu: Kışın bitkinin tabanına malç (kuru yaprak, ağaç kabuğu) serilmesi kökleri dondan korur. Sert budama kış başında değil, don tehlikesi geçtikten sonra (Mart sonu) yapılmalıdır.

​Karadeniz: Yüksek nemden dolayı mantari hastalıklara karşı bitkiler arası mesafe geniş tutulmalı, hava sirkülasyonu sağlanmalıdır.

​Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Güneydoğu’da kurak rüzgarlardan korunmalı; Doğu’da ise genellikle saksıda yetiştirilip kışın korunaklı bir yere alınması önerilir.

​Çoğaltma Yöntemleri

​Çelikleme: En etkili yöntemdir. İlkbahar veya erken sonbaharda alınan yaklaşık 10 cm’lik yarı odunsu çelikler, nemli bir üretim torfunda kolayca köklenir. Bitkileri Çelikle Çoğaltma

​Tohum: İlkbahar başında iç mekanda ekilip, don riski bittiğinde dışarı şaşırtılabilir. Ancak kültivarlar (özel renkli türler) tohumdan her zaman ana bitkiyle aynı renkte çıkmayabilir.

​Ayırma: Yaşlanmış bitkilerde, kök topu dikkatlice bölünerek yeni bireyler elde edilebilir.

Photo by Dguendel

​Bitki Bakımı İle İlgili Tüyolar

​Sert Budama Şart: Her bahar başında, bitkiyi boyunun 1/3’ü kadar sertçe budayın. Bu, bitkinin odunlaşmasını engeller ve aşağıdan taze, çiçekli sürgünler gelmesini sağlar.

​Solan Çiçekleri Budama (Deadheading): Geçen çiçekli sapları kesmek, bitkinin enerjisini tohum yapmaya değil, yeni çiçekler açmaya yönlendirir.

​Hava Alması: Bitkinin iç kısımlarının kurumaması için çok sıkışık dikimden kaçının.

​KİŞİSEL NOTLARIM

En narin, en kibar bahçe çiçeklerindendir. Çok yıllık olduğu için sizi yormaz. Her yıl yeniden güzelliğini sergiler. İklimi Çok sert yerlerde soğuktan korunmalıdır. Eğer yaşadığınız yerde kışlar soğuksa çelikler alarak ve bunları evinizde köklendirerek baharda yeniden bu güzelliğin tadını çıkarabilirsiniz.

Salvia’nızın yaprak kokusunun mevsime ve gün ışığına göre değiştiğini fark ettiniz mi?