Sosyete Sarımsağı Özellikleri (Tulbaghia violacea)
- Athena
- 7 Şub
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 4 gün önce
Bahçelerin Modern Asili
Adı her ne kadar “sarımsak” olsa da, o aslında zarafetiyle bahçelerin en seçkin üyelerinden biridir. Güney Afrika kökenli bu bitki, ince uzun yaprakları ve uzun sapların ucunda adeta havada asılı duran lila çiçek toplarıyla tanınır. “Sosyete” lakabını ise, bildiğimiz sarımsak gibi keskin bir koku yaymamasına, ancak yaprakları ezildiğinde hafif ve sofistike bir sarımsak aroması vermesine borçludur.
Peyzajda “çizgisel estetik” yaratmak için kullanılır. Yol kenarlarında, kaya bahçelerinde veya modern saksı gruplarında dikey bir hareketlilik sağlar. Ayrıca sadece güzel değil, aynı zamanda işlevseldir; kokusu sayesinde köstebek, yılan ve bazı istenmeyen böcekleri bahçenizden uzak tutma özelliğine sahiptir.
Detaylı Bakım Rehberi
Işık İsteği
Tam bir güneş aşığıdır. Çiçeklerinin bol ve dik durması için günde en az 6 saat güneş almalıdır. Yarı gölgeye uyum sağlar ancak çiçeklenme süresi kısalabilir.
Soğuğa Dayanıklılık
-7 ile -10 °C derecelere kadar dayanıklıdır. Çok sert donlarda yapraklar zarar görse de, toprak altındaki soğanlı yapısı sayesinde baharda hızla yeniden sürgün verir.
Sıcağa Dayanıklılık
40 °C ve üzerindeki sıcaklıklara karşı son derece dirençlidir. Yazın en kavurucu günlerinde bile neşesinden bir şey kaybetmez.
Toprak İsteği
Toprak ayırt etmez ancak en mutlu olduğu yerler iyi drenajlı, hafif kumlu ve organik maddece zengin topraklardır. Ağır killi topraklarda bile yetişebilen ender soğanlı bitkilerdendir.
Kök Yapısı
Rizomlu (yeraltı gövdeli) ve yumru kök yapısına sahiptir. Bu sayede suyu bünyesinde tutar ve zor zamanlarda hayatta kalır.
Boy – En
Yaprak boyu genellikle 30-40 cm iken, çiçek sapları 60 cm yüksekliğe kadar uzanabilir. Zamanla yanlara doğru genişleyerek bir küme oluşturur.
Sulama
Kuraklığa inanılmaz dayanıklıdır. Yerleşmiş bitkiler için haftada bir sulama yeterlidir. Fazla sulama kök çürüklüğüne neden olabilir, “az ama düzenli” sulama idealdir.
Bölge Uyumu
Ege ve Akdeniz sahil şeridinde yıl boyu yeşil kalır. Marmara’da çok başarılıdır. İç Anadolu’da kışın toprak üstü ölse de baharda kökten tekrar canlanır.
Ömrü
Çok yıllık (Perennial). Her yıl güçlenerek büyümeye devam eder.
Çiçek Rengi
Uçuk lila, menekşe moru veya bazen beyaz.
Çiçeklenme Dönemi
Baharın ortasından başlar ve sonbaharın sonuna kadar (neredeyse 7-8 ay) aralıklarla çiçek açmaya devam eder.
Yaprak Durumu
Ilıman bölgelerde her dem yeşildir. Kışın yaprak dökmez. Alacalı yapraklı (Variegata) türleri gümüşi-yeşil çizgileriyle çiçek açmasa da çok estetiktir.
Zorluk Derecesi
Çok Kolay. Hatalı sulamaya ve ihmale karşı en toleranslı bitkilerden biridir.
Türkiye Coğrafyasında Sosyete Sarımsağı
Ege ve Akdeniz: Bitki için “cennet” burasıdır. Otellerin girişlerinde, havuz kenarlarında sıklıkla görebilirsiniz. Deniz tuzu ve rüzgarına karşı tam dirençlidir.
Marmara: Kışın aşırı don olmadığı sürece yapraklarını korur. Don olduğunda kuruyan yapraklar bahar başında temizlenirse bitki hemen tazelenir.
İç Anadolu: Kışın toprak donmadan önce kök bölgesine malçlama (kuru yaprak veya ağaç kabuğu sermek) yapılması tavsiye edilir. Saksıdakiler içeri alınmalıdır.
Karadeniz: Yağışlı havayı sever ancak saksıda yetiştirilecekse mutlaka drenaj delikleri açık tutulmalı ve altına su biriken tabak konmamalıdır.
Çoğaltma Yöntemleri
Kökten Ayırma: En garantili yöntemdir. İlkbahar veya sonbaharda, iyice genişlemiş bir kök kümesini topraktan çıkarıp rizomlarından ayırarak yeni alanlara dikebilirsiniz.
Tohum: Çiçek sonrası oluşan küçük tohum kapsüllerinden tohumlar toplanıp ekilebilir; ancak bu yöntem kökten ayırmaya göre çok daha yavaştır.
Bitki Bakımı İle İlgili Tüyolar
Çiçek Saplarını Temizleyin: Geçmiş çiçek saplarını en alttan kesmek, bitkinin yeni çiçekler üretmesini teşvik eder ve görüntünün derli toplu kalmasını sağlar.
Grup Dikimi: Tek bir Sosyete Sarımsağı cılız görünebilir; ancak 5-10 adetlik gruplar halinde dikildiğinde görsel etkisi on kat artar.
Mutfak Notu: Yaprakları ve çiçekleri yenilebilir! Salatalara hafif bir sarımsak aroması katmak için kullanılabilir; ancak bahçe ilaçlaması yapılmadığından emin olunmalıdır.
KİŞİSEL NOTLARIM
Bahçenizde soğanlı bitkileri seviyorsanız ama senede bir kez çiçeklenmelerinden memnun değilseniz tam size göre bir bitkidir. Son derece dayanıklı ve yaz boyu çiçekli bu bitki bahçenizin en dikkat çeken çiçeklerinden biri olacaktır. Su ihtiyacı az olduğu için tembel bahçıvanların favorilerindendir.
Hatırlatıcı Not: Eğer bahçende salyangoz veya köstebek sorunu varsa, bu bitkiyi sınır hattına dikerek doğal bir engel oluşturabileceğini unutma!
Yorumlar