Arama Yap

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz Zarafetin ve Renklerin Habercisi: Açelya (Rhododendron) ​ Bahçelerin ve balkonların nazlı prensesi açelya, botanik dünyasında Rhododendron  cinsinin bir alt grubu olarak kabul edilir. Anavatanı ağırlıklı olarak Asya’nın (Çin, Japonya) serin ve nemli dağ yamaçları ile Kuzey Amerika’dır. Doğasında orman altı bitkisi olduğu için yarı gölge alanlara aşıktır. Beyazdan pembeye, ateş kırmızısından eflatuna kadar uzanan geniş bir renk yelpazesine sahiptir. ​ Peyzajda Kullanımı: Açelyalar, peyzaj tasarımında "vurgu bitkisi" olarak benzersizdir. Özellikle orman temalı bahçelerde, büyük ağaçların (çam, meşe gibi) yarı gölge alt kısımlarında muazzam dururlar. Grup halinde dikildiklerinde çiçeklenme döneminde adeta bir renk bulutu oluştururlar. Bodur türleri saksı yetiştiriciliğine ve kaya bahçelerine çok uygundur; yüksek boylu türler ise canlı çit veya sınır bitkisi olarak kullanılabilir. Photo by Evariste ​ Açelya Bakım Detayları ​ Işık İsteği Açelyalar doğrudan yakıcı güneşten hoşlanmazlar. "Filtrelenmiş ışık" dedikleri, ağaç dallarının arasından süzülen veya sabah güneşini alıp öğle sıcağından korunan yerleri severler. Tam gölgede çiçek verimi düşer, tam güneşte ise yaprakları yanar. ​ Soğuğa Dayanıklılık Türüne göre değişmekle birlikte, bahçe tipi açelyalar genellikle -15°C ile -20°C  derecelere kadar dayanıklıdır. Ancak saksı açelyaları (Indica çeşitleri) soğuğa daha hassastır ve don olaylarından korunmalıdır. ​ Sıcağa Dayanıklılık Yüksek sıcaklıklardan ziyade düşük nemden rahatsız olurlar. 30°C-35°C  üzerindeki sıcaklıklarda, eğer ortam nemi düşükse bitki strese girer. Bu durumda yaprak dökümü görülebilir. ​ Toprak İsteği Açelyanın en kırmızı çizgisidir. Asidik (pH 4.5 - 6.0) , humusça zengin, süzek ve havadar toprakları severler. Kireçli topraklarda demir eksikliği yaşayıp sararırlar. Funda toprağı veya kestane toprağı onlar için idealdir. ​ Kök Yapısı Saçak köklü  bir yapısı vardır. Kökleri yüzeye çok yakındır; bu yüzden kök çevresindeki toprağın çok derin çapalanmasından hoşlanmazlar. ​ Boy - En Türüne bağlı olarak boyları 30 cm ’den (bodur türler) başlar, uygun iklimde 2-3 metre ye kadar boylanabilir. En yayılımı da genellikle boyuyla orantılı şekilde genişler. ​ Sulama Toprağı daima nemli ama asla çamur gibi ıslak olmamalıdır. Kireçli musluk suları bitkinin toprağının pH dengesini bozacağı için mümkünse yağmur suyu veya dinlenmiş su kullanılmalıdır. Çiçeklenme döneminde su ihtiyacı artar. ​ Bölge Uyumu Türkiye'de en mutlu olduğu yer Karadeniz Bölgesi 'dir. Nemli hava ve asidik toprak yapısı tam ona göredir. Marmara ve Ege’nin yüksek nemli kıyı şeritlerinde de doğru konumlandırmayla harika sonuçlar verir. ​ Ömrü Doğru bakıldığında onlarca yıl yaşayan çok yıllık (perennial)  odunsu bir çalıdır. ​ Çiçek Rengi Beyaz, pembe, fuşya, kırmızı, turuncu, mor ve bu renklerin alacalı kombinasyonları. ​ Çiçeklenme Dönemi Genellikle ilkbahar başı ile yaz başı  arasındadır. Bazı özel türler sonbaharda tekrar çiçeklenebilir. ​ Yaprak Durumu Türüne göre değişir. Bazı türler her dem yeşil  (yaprak dökmez), bazı yabani ve hibrit türler ise kışın yaprak döken  formdadır. ​ Zorluk Derecesi Orta - Zor.  Toprak pH'ı ve nem dengesi konusunda seçici olduğu için başlangıç seviyesindeki bahçıvanları biraz uğraştırabilir. Photo by Rasbak ​ Türkiye Coğrafyasına Özel Notlar ​ Karadeniz Bölgesi:  Açelyanın cennetidir. Toprak zaten asidiktir, ekstra çabaya gerek kalmaz. Sadece drenaja dikkat edilmelidir. ​ Ege ve Akdeniz:  En büyük düşmanı kuru sıcak (lodos/poyraz) ve kireçli sudur. Bitkiyi mutlaka gölge ve kuytu bir yere dikmeli, yazın yapraklarına su püskürterek nem desteği vermelisiniz. ​ Marmara:  Nem oranı uygun ancak kışın sert poyrazlardan korunmalıdır. Toprak hazırlığında bolca torf ve çam kabuğu kullanılmalıdır. ​ İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu:  Bu bölgelerde dış mekanda yetişmesi zordur. Düşük nem ve aşırı kireçli toprak bitkiyi yorar. Ancak saksıda, kontrollü iç mekan veya kış bahçesi şartlarında yetiştirilebilir. ​ Çoğaltma Yöntemleri ​ Çelikleme:  En yaygın yöntemdir. Yaz başında (Haziran-Temmuz), o yılın yarı odunlaşmış sürgünlerinden 10-15 cm kesilerek yapılır. Alt yapraklar temizlenir, köklendirme hormonu kullanılırsa başarı şansı artar. Nemli, perlitli bir toprak karışımında köklendirilir. ​ Daldırma:  Uzun bir dalın, bitkiden koparılmadan toprağa gömülüp ucunun dışarıda bırakılması işlemidir. Birkaç ay içinde gömülü kısımdan köklenir, sonra ana bitkiden ayrılır. ​ Tohum:  Çok uzun ve sabır isteyen bir süreçtir. Genellikle yeni türler geliştirmek isteyen profesyoneller tarafından tercih edilir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Estormiz ​ Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​ Malçlama Şart:  Kökleri yüzeyde olduğu için üzerini çam kabuğu veya çam iğneleriyle kapatmak, hem toprağın asitliğini korur hem de köklerin serin kalmasını sağlar. ​ Budama:  Çiçekler geçtikten hemen sonra budama yapmalısınız. Geç kalırsanız, bir sonraki yılın çiçek tomurcuklarını kesmiş olursunuz. ​ Sararan Yapraklar:  Eğer yaprak damarları yeşil kalıp araları sararıyorsa bu "demir klorozu"dur. Acilen demir takviyesi ve toprak asitlendirici (kükürt vb.) kullanmanız gerekir. ​ ​ Editörün Notu:  Açelya, sabrın karşılığını muazzam bir görsel şölenle veren bir bitkidir. Onu sadece sulamak yetmez, ruhunu anlamak gerekir. Toprağının asidini, havasının nemini sevdiğinde size bahçenizdeki en güzel gülümsemesini sunacaktır.

https://www.flickr.com/people/49997183@N08 Kışın Asil Kraliçesi: (Camellia japonica) ​Bahçenize adım attığınızda, dondurucu soğukların ortasında gül kadar zarif, mumsu ve kusursuz çiçeklerle karşılaşmak istiyorsanız, doğru bitkiyi seçtiniz demektir. Camellia japonica , yani bildiğimiz adıyla Kamelya, çaygiller familyasının en gösterişli üyesidir. Anavatanı Japonya, Kore ve Çin’in nemli ormanları olan bu bitki, yüzyıllardır Doğu kültüründe uzun ömrün ve sadakatin sembolü olmuştur. ​Renk paleti saf beyazdan başlayıp, şeker pembesine, ateş kırmızısına ve hatta bazen alacalı (variegata) desenlere kadar uzanır. Yaprakları ise her mevsim koyu yeşil, derimsi ve parlaktır; bu da onu çiçek açmadığı dönemlerde bile harika bir fon bitkisi yapar. ​ Peyzajda Kullanımı ​Kamelya, peyzajda tam bir "odak noktası" (soliter) bitkisidir. Ancak şu kullanım alanlarında da harikalar yaratır: ​ Gölge Bahçeleri:  Yüksek ağaçların altında, diğer bitkilerin güneşsizlikten yakındığı yerlerde parlar. ​ Saksı Tasarımları:  Yavaş büyümesi sayesinde büyük, şık saksılarda girişleri süslemek için idealdir. ​ Çit ve Ayırıcı:  Doğru budama ile kış boyu yeşil kalan, mahremiyet sağlayan asil bir çit oluşturulabilir. https://www.flickr.com/people/91314344@N00 ​ Detaylı Bakım Kılavuzu ​ Işık İsteği Kamelyalar doğrudan öğle güneşinden nefret eder. Yarı gölge veya sabah güneşi alan alanlar onlar için idealdir. "Filtrelenmiş ışık" (yüksek ağaç altları gibi) gelişimlerini hızlandırır. ​ Soğuğa Dayanıklılık Türüne göre değişmekle birlikte genellikle -12°C  dereceye kadar dayanıklıdır. Ancak ani don olayları ve rüzgarlı soğuklar çiçek tomurcuklarına zarar verebilir. ​ Sıcağa Dayanıklılık 35°C  dereceye kadar tolere edebilir; fakat yüksek sıcaklıkta mutlak nem ve gölge ister. Kuru sıcaklarda yaprak yanıklığı yaşayabilir. ​ Toprak İsteği Asidik toprak aşığıdır (pH \ 5.5 - 6.5). Kireçli topraklardan nefret eder. Bol humuslu, geçirgen ve orman altı toprağını andıran zengin karışımları sever. ​ Kök Yapısı Yüzlek ve hassas bir saçak kök  yapısına sahiptir. Bu yüzden kök bölgesinin çapa ile rahatsız edilmesini sevmez; kökleri korumak için malçlama hayati önem taşır. ​ Boy - En (En Fazla) Doğru şartlarda boyu 4-6 metreyi , eni ise 2-3 metreyi  bulabilir. Ancak bahçelerde genellikle budama ile 2-3 metre bandında tutulur. ​ Sulama Toprağı daima nemli kalmalı ama asla çamur olmamalıdır. Özellikle yaz aylarında düzenli sulama ister. Kireçsiz (mümkünse yağmur suyu) ile sulanması yaprak kalitesini artırır. ​ Bölge Uyumu (Türkiye) En mutlu olduğu yerler Karadeniz ve Marmara’nın nemli bölgeleridir. Ege ve Akdeniz’in iç kısımlarında aşırı kireç ve kuraklık nedeniyle özel bakım ister. ​ Ömrü Çok yıllık, uzun ömürlü bir çalıdır. Doğru bakımla nesiller boyu yaşayabilir. ​ Çiçek Rengi Beyaz, pembe, kırmızı ve bu renklerin karışımları (alacalı). ​ Çiçeklenme Dönemi Türüne bağlı olarak Kasım sonundan Nisan sonuna kadar  kış ve erken bahar döneminde çiçek açar. ​ Yaprak Durumu Yaprak dökmez.  Yılın 12 ayı parlak yeşil formunu korur. ​ Zorluk Derecesi Orta.  Toprak pH dengesi ve doğru ışık ayarlandığında aslında oldukça zahmetsizdir. Photo by Dr. Bernd Gross ​ Türkiye Coğrafyası ve Kamelya ​ Ege ve Akdeniz:  Bu bölgelerde en büyük düşman kireçli su ve kavurucu yaz güneşidir. Mutlaka kuzey cephelere, gölge alanlara dikilmeli ve toprak düzenli olarak asidik gübrelerle desteklenmelidir. ​ Marmara:  Kamelya için oldukça uygundur. Özellikle İstanbul’un eski bahçelerindeki devasa kamelyalar bunun kanıtıdır. Rüzgardan korunaklı kuytu köşeler tercih edilmelidir. ​ İç Anadolu:  Sert donlar bitkiyi zorlayabilir. Kışın kök bölgesi kalın bir malç tabakasıyla korunmalı, rüzgar almayan kuytular seçilmelidir. ​ Karadeniz:  Kamelyanın Türkiye’deki cennetidir. Doğal nem ve asidik toprak yapısı sayesinde ek bir çaba sarf etmeden en yüksek verim burada alınır. ​ Doğu ve Güneydoğu Anadolu:  Karasal iklim ve düşük nem nedeniyle dış mekanda bakımı çok zordur; ancak kontrollü kış bahçelerinde yetiştirilebilir. ​ Çoğaltma Yöntemleri ​ Yarı Odunsu Çelikleme:  Yaz sonunda (Temmuz-Ağustos) o yılın taze ama hafifçe sertleşmiş dallarından 10-15 cm'lik çelikler alınır. Hormon kullanarak nemli perlit veya torf karışımında köklendirilir. ​ Hava Daldırma:  Daha büyük bir fidanı hızlıca elde etmek için bahar aylarında dallardan birinin kabuğu hafifçe sıyrılarak nemli yosunla sarılır ve köklenmesi beklenir. ​ Tohum:  Çok uzun sürer ve ana bitkiyle aynı özellikleri taşımayabilir, genellikle ıslah çalışmaları için tercih edilir. Photo by Dr. Bernd Gross ​ Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​ Tomurcuk Dökülmesi:  Eğer bitkiniz çiçek açmadan tomurcuk döküyorsa, ya çok fazla sulanıyordur ya da kışın aşırı kuru bir rüzgara maruz kalıyordur. ​ Sararan Yapraklar:  Yaprak damarları yeşil kalıp kendisi sararıyorsa bu "demir eksikliği" (kloroz) işaretidir; toprağın asiditesini kontrol edin. ​ Budama Zamanı:  Kamelyayı asla kışın budamayın! En doğru zaman çiçekleri solduktan hemen sonradır. ​ Editörün Notu:  Kamelya sabrın bitkisidir. Dikildiği ilk yıl yerini yadırgayabilir ancak bir kez kök saldığında, kışın en gri günlerinde size baharı müjdeleyen en sadık dostunuz olacaktır. Unutmayın, o bir "orman altı" bitkisidir; onu serin ve nemli tutun.

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:SAplants Zamanın Durduğu Zarafet: (Hoya Carnosa) ​ Bitki dünyasının en nostaljik ve bir o kadar da modern figürlerinden biriyle tanışın. Latince adıyla Hoya carnosa , yaygın bilinen adıyla Mum Çiçeği , Apocynaceae familyasının en nadide üyelerinden biridir. Anavatanı Doğu Asya ve Avustralya’nın tropikal ormanları olan bu bitki, doğada ağaç gövdelerine tutunarak yükselen epifit bir tırmanıcıdır. ​ Karakteristik Özellikleri ve Peyzaj Kullanımı Mum çiçeği denince akla gelen ilk şey, porseleni andıran kusursuz çiçek kümeleridir. Yıldız şeklindeki bu çiçekler, sanki elden çıkmış bir sanat eseri gibi muma benzer bir dokuya sahiptir. Yaprakları etli (sukkulent benzeri), parlak ve koyu yeşildir; bazen üzerinde gümüşi lekeler (splash) barındırır. ​ Peyzajda , özellikle iç mekan tasarımlarında "dikey vurgu" veya "sarkıcı form" olarak rakipsizdir. Makrome askılarla tavandan sarkıtıldığında veya şık bir destek çubuğuna sardırıldığında mekana tropikal bir hava katar. Ofislerde, kış bahçelerinde ve iyi ışık alan antrelerde hem yaprak formuyla hem de gece yayılan o meşhur parfüm kokusuyla vazgeçilmez bir odak noktasıdır. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Dandarmkd ​ Detaylı Bakım Rehberi ​ Işık İsteği Mum çiçeği aydınlık ama doğrudan güneş almayan yerleri sever. Sabah veya akşam güneşi yapraklarına iyi gelir ancak öğle sıcağının dik ışınları yaprakları yakabilir. Yetersiz ışıkta yaprak formu bozulmaz ama bitki çiçek açmayı reddeder. ​ Soğuğa Dayanıklılık Tropikal bir kökene sahip olduğu için soğuğa karşı hassastır. 10 C altındaki sıcaklıklarda bitki gelişimi durur ve don riski başlar. İdeal kış sıcaklığı 12-15 C civarıdır. ​ Sıcağa Dayanıklılık Sıcağı sever. 30-35 C derecelere kadar yüksek nem sağlandığı sürece rahatlıkla dayanır. Ancak aşırı kuru sıcaklarda yapraklarını dökmemesi için ortamın nemlendirilmesi gerekir. ​ Toprak İsteği Hafif, geçirgen ve havadar toprakları sever. Standart saksı toprağını ponza taşı, orkide kabuğu ve perlit ile karıştırarak ideal karışımı hazırlayabilirsiniz. Köklerinin hava alması hayati önem taşır. ​ Kök Yapısı Saçak kök yapısına sahiptir. Kökleri saksıyı iyice sarmayı sever; saksısı dar geldiğinde çiçek açma eğilimi artar. ​ Boy - En Uygun destek sağlandığında boyu 3-4 metreye kadar uzayabilir. Eni ise sardırıldığı alanın genişliğine göre 50-100 cm arasında değişebilir. ​ Sulama "Az ama öz" kuralı geçerlidir. Toprak tamamen kurumadan sulama yapmayın. Kışın sulamayı iyice azaltın. Yapraklarına su püskürtülmesinden hoşlanır ama çiçek döneminde çiçeklere su değdirmemeye özen gösterin. ​ Bölge Uyumu Türkiye'de tüm bölgelerde iç mekan bitkisi olarak yetiştirilir. Ege ve Akdeniz'in don görmeyen kuytu köşelerinde yarı gölge dış mekanlarda da yaşayabilir. ​ Ömrü Çok yıllık bir bitkidir. Doğru bakımla nesiller boyu yaşayabilir; aile yadigarı olan 30-40 yıllık Mum Çiçekleri oldukça yaygındır. ​ Çiçek Rengi Genellikle beyaz veya uçuk pembe tonlarındadır. Çiçeğin merkezindeki "taç" kısmı genellikle daha koyu kırmızı veya bordo rengindedir. ​ Çiçeklenme Dönemi İlkbahar sonundan sonbahar başına kadar olan dönemdir. Çiçekler genellikle akşam saatlerinde yoğun bir koku yayar. ​ Yaprak Durumu Herdem yeşildir, yaprak dökmez. Yapraklarını döküyorsa bu genellikle bir bakım hatasına (aşırı sulama veya soğuk) işarettir. ​ Zorluk Orta.  Sabır isteyen bir bitkidir. Yeni başlayanlar için sulama dengesini kurmak başlangıçta zorlayıcı olabilir ama alışınca oldukça dayanıklıdır. https://www.flickr.com/people/52582306@N03 ​ Türkiye Coğrafyasına Özel Notlar ​ Ege ve Akdeniz:  Yazın nem oranının düşmesine dikkat edilmeli. Klima önünde bırakılmamalıdır. Dış mekanda bakılacaksa mutlaka gölge ve rüzgar almayan bir konum seçilmelidir. ​ Marmara Bölgesi:  Işık miktarının azaldığı kış aylarında bitkiyi pencereye en yakın konuma çekmek faydalı olacaktır. Kaloriferlerin havayı kurutmasına karşı nem tepsisi kullanılmalıdır. ​ İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu:  Karasal iklimin kuru havası Mum Çiçeği’nin en büyük düşmanıdır. Kışın mutlaka iç mekanda, dondan uzak tutulmalı ve oda nemlendiricileri ile desteklenmelidir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Daderot ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Mum çiçeğini çoğaltmanın en keyifli yolu Çelikleme  yöntemidir: ​ Gövde Çeliği:  En az iki yaprak boğumu (nodyum) içeren sağlıklı bir dalı kesin. Alt yaprakları temizleyin ve çeliği oda sıcaklığındaki suda veya nemli perlit/torf karışımında köklendirin. ​ Yaprak Çeliği:  Sadece bir yaprağı sapıyla birlikte toprağa dikerek de köklendirebilirsiniz ancak bu yöntemden yeni bir sürgün almak çok uzun zaman (bazen yıllar) alabilir. ​ Hava Daldırma:  Ana gövde üzerindeki bir boğumu nemli yosunla sararak köklenmesini bekleyip sonra ana bitkiden ayırabilirsiniz. ​ Bitkinin Bakımı ile İlgili Tüyolar ​ Çiçek Saplarını Kesmeyin!  Mum çiçeğinin en önemli sırrı budur. Çiçeklerin döküldüğü o küçük saplar (peduncle) her yıl aynı noktadan tekrar çiçek açar. Budama yaparken bu sapları keserseniz bitkinin çiçek verimini yok edersiniz. ​ Saksı Değişiminde Acele Etmeyin:  Kökler saksıdan taşmadığı sürece saksıyı büyütmeyin. "Mutsuz kökler, mutlu çiçekler" bu bitki için söylenmiş bir söz gibidir. ​ Toz Alma:  Büyük ve parlak yaprakları toz tutar. Nemli bir bezle ayda bir silmek bitkinin nefes almasını sağlar. ​ Editörün Notu:  Mum çiçeği bir sabır testidir. Onu yerini değiştirmeden, sevgiyle izlerseniz, bir gece ansızın tüm evi saran o büyüleyici kokusuyla size teşekkür edecektir.

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Weft Sarsılmaz Zarafet: Zamia (Zamioculcas zamiifolia) ​ Bitki bakımına yeni başlayanlar veya "ben ne eksem kuruyor" diyenler için doğanın bir hediyesiyle tanışın. Latince adıyla Zamioculcas zamiifolia , yaygın adıyla Zamia  veya ZZ Bitkisi , ana vatanı olan Doğu Afrika’nın kurak topraklarından evlerimize taşınmış bir dayanıklılık sembolüdür. Araceae familyasına ait olsa da, sukkulent benzeri yapısıyla kendine has bir kategoride yer alır. ​ Karakteristik Özellikleri ve Peyzaj Kullanımı Zamia, sanki üzerine cila sürülmüş gibi parlayan, kalın ve etli yapraklarıyla tanınır. Gövdesi aslında toprak altında saklı olan devasa patates benzeri "rizom" yapısıdır. Bu rizomlar, bitkinin en zor zamanlarda kullanması için su depolar. ​ Peyzajda , heykelimsi duruşu ve yukarı doğru dikine büyüme formuyla modern, minimalist ve endüstriyel tasarımların bir numaralı tercihidir. Işığın çok az olduğu loş köşelerde, ofis koridorlarında veya banyo gibi nemli ama karanlık alanlarda bile formunu bozmadan hayatta kalabilen nadir bitkilerdendir. "Ölümsüz bitki" lakabını sonuna kadar hak eder. https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=User%3ADbwolfe&redlink=1 ​ Detaylı Bakım Rehberi ​ Işık İsteği Işık konusunda en toleranslı bitkilerden biridir. Yüksek ışıkta daha hızlı büyür ancak tam gölgede ve yapay ofis ışığında da formunu korur. Sadece doğrudan yakıcı güneş ışığından kaçınılmalıdır; güneş yapraklarında sarı lekelere neden olabilir. ​ Soğuğa Dayanıklılık Tropikal bir bitki olduğu için soğuğu hiç sevmez. 15 C altındaki sıcaklıklar gelişimini durdurur. 10 C altı ise bitki için kritiktir. ​ Sıcağa Dayanıklılık Yüksek sıcaklıklara (35-40 C) karşı oldukça dirençlidir. Afrika kökenli olduğu için yaz sıcakları onu pek etkilemez. ​ Toprak İsteği Drenajı çok iyi olan, kumlu ve havadar toprakları sever. Kaktüs ve sukkulent karışımları idealdir. Köklerin (rizomların) su içinde kalıp çürümemesi için geçirgenlik hayati önem taşır. ​ Kök Yapısı Rizomlu (yumrulu) bir yapıya sahiptir. Toprak altında su depolayan bu yumrular, bitkinin kuraklığa dayanmasını sağlar. ​ Boy - En Yavaş büyür. Uygun koşullarda 90-120 cm boya kadar ulaşabilir. Eni ise sürgün verdikçe 60-80 cm genişliğe yayılabilir. ​ Sulama Zamia’nın en büyük düşmanı aşırı sulamadır. Toprağı %100 kurumadan su vermemelisiniz. Yazın 2-3 haftada bir, kışın ise ayda bir sulama genellikle yeterlidir. "Unutulmayı" seven bir bitkidir. ​ Bölge Uyumu Türkiye'nin tüm bölgelerinde sadece iç mekan bitkisi olarak yetiştirilir. Dış mekanda kışın yaşama şansı yoktur. ​ Ömrü Çok yıllık, uzun ömürlü bir bitkidir. Doğru bakımla onlarca yıl evinizin bir parçası olabilir. ​ Çiçek Rengi Nadir de olsa taban kısmından "pala" benzeri, krem veya kahverengimsi-yeşil çiçekler açabilir ancak bu çiçekler görsel olarak yapraklar kadar gösterişli değildir. ​ Çiçeklenme Dönemi Genellikle yaz ortasında veya sonbahar başında, çok olgun bitkilerde görülür. ​ Yaprak Durumu Herdem yeşildir. Yaprak döküyorsa bu büyük ihtimalle kök çürümesinin (aşırı sulamanın) habercisidir. ​ Zorluk Çok Kolay.  Bakımı en kolay iç mekan bitkilerinden biridir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jamshid_Nurkulov ​ Türkiye Coğrafyasına Özel Notlar ​ İç Anadolu ve Doğu Anadolu:  Kışın kaloriferli evlerin kuru havasına en dayanıklı bitkidir. Nem desteği gerektirmez, bu yönüyle bozkır iklimi evleri için mükemmeldir. ​ Ege ve Akdeniz:  Yazın aşırı nemli bölgelerde sulama aralığı daha da uzatılmalıdır. Toprağın kuruduğundan emin olmadan su verilmemelidir. ​ Marmara ve Karadeniz:  Kışın azalan ışık miktarından etkilenmez ancak soğuk hava akımlarına (cereyana) maruz bırakılmamalıdır. ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Zamia sabır isteyen ama farklı yollarla çoğaltılabilen bir bitkidir: ​ Rizom (Yumru) Ayırma:  Saksı değişimi sırasında, toprak altındaki yumruları birbirinden ayırarak yeni saksılara dikebilirsiniz. En hızlı sonuç veren yöntemdir. ​ Yaprak Çeliği:  Tek bir yaprağı koparıp toprağa dikerek köklendirebilirsiniz. Ancak bu yöntemle yeni bir sürgün görmek 6 ay ile 1 yıl sürebilir. ​ Gövde Çeliği:  Bir dalı kesip suda köklendirdikten sonra toprağa alabilirsiniz. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Salicyna ​ Bitkinin Bakımı ile İlgili Tüyolar ​ Yaprak Parlatıcı Kullanmayın:  Zamia’nın yaprakları doğal olarak parlaktır. Kimyasal parlatıcılar gözeneklerini tıkar. Nemli yumuşak bir bezle tozunu almanız yeterlidir. ​ Dar Saksı Sevgisi:  Kökleri saksıyı sıkıştırmayı sever. Çok büyük saksıya geçerseniz bitki tüm enerjisini kök büyümesine harcar ve yeni yaprak vermeyi durdurur. ​ Sarı Yaprak Uyarısı:  Eğer yapraklar sararıyorsa sulamayı hemen kesin; bu, bitkinin "boğuluyorum" deme şeklidir. ​ ​ Editörün Notu:  Zamia, modern yaşamın koşturmacasında bitki bakımına vakit ayıramayan ama yeşilin huzurundan da vazgeçmek istemeyenler için adeta bir kurtarıcıdır. Onu kendi haline bırakın ve dayanıklılığına tanıklık edin.

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Uoaei1 Zarafetin Sembolü: Orkide (Phalaenopsis) ​ Bitki dünyasının asalet timsali olan Phalaenopsis , Yunanca "Phalaina" (gece kelebeği) ve "Opsis" (görünüm) kelimelerinin birleşimiyle adlandırılmıştır. Kelebeği andıran çiçekleri nedeniyle "Güve Orkidesi" veya "Gelin Orkidesi" olarak da bilinir. Anavatanı Güneydoğu Asya’nın tropikal yağmur ormanları olan bu bitki, doğada toprakta değil, ağaç gövdelerine tutunarak (epifit) havadan nem ve besin alarak yaşar. ​ Karakteristik Özellikleri ve Peyzaj Kullanımı Orkideler, diğer bitkilerden farklı olarak ışık fotosentezini sadece yapraklarıyla değil, kökleriyle de yapabilen büyüleyici bir mekanizmaya sahiptir. Geniş, etli ve koyu yeşil yapraklarının arasından yükselen uzun çiçek sapları, aylarca dökülmeyen canlı çiçekler taşır. ​ Peyzajda , iç mekan tasarımlarının "premium" dokunuşudur. Minimalist dekorasyonlarda, çalışma masalarında veya sehpa üzerlerinde tek başına bir sanat eseri gibi durur. Cam vazolarda sergilenen kök yapısı, modern mekanlara organik ve lüks bir hava katar. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Juan_Carlos_Fonseca_Mata ​ Detaylı Bakım Rehberi ​ Işık İsteği Parlak ama süzülmüş ışığı sever. Doğrudan güneş ışığı yapraklarını anında yakabilir. Kuzey veya doğu cepheli pencereler onun için idealdir. Işığın az olduğu yerlerde çiçek açmaz. ​ Soğuğa Dayanıklılık Tam bir salon bitkisidir. 15 C altındaki sıcaklıklara uzun süre dayanamaz. İdeal oda sıcaklığı 18-24 C arasıdır. ​ Sıcağa Dayanıklılık 30 C dereceye kadar dayanır ancak yüksek sıcaklıkta nem oranının artırılması gerekir. Aşırı sıcak ve kuru hava çiçek ömrünü kısaltır. ​ Toprak İsteği Geleneksel anlamda "toprak" istemez. Çam kabuğu, sphagnum yosunu ve perlit karışımından oluşan özel orkide harcı  kullanılmalıdır. Hava almayan sıkışık toprakta kökleri hızla çürür. ​ Kök Yapısı Etli, gümüşi renkli hava köklerine sahiptir. Kökler yeşil olduğunda bitki suya doymuş, gri-gümüş olduğunda ise susamış demektir. ​ Boy - En Türüne göre çiçek sapı 30 cm ile 80 cm arasında uzayabilir. Eni ise yaprak açıklığına bağlı olarak 30-40 cm civarındadır. ​ Sulama En yaygın yöntem saksıyı oda sıcaklığındaki su dolu bir kapta 10-15 dakika bekletip (daldırma yöntemi) ardından suyun tamamen süzülmesini sağlamaktır. Ortalama haftada bir sulanır. Yaprakların birleştiği orta kısma (göbek) su kaçırılmamalıdır. ​ Bölge Uyumu Türkiye'nin tüm bölgelerinde sadece iç mekan bitkisi olarak yetiştirilir. Dış mekan koşullarına uygun değildir. ​ Ömrü Çok yıllık bir bitkidir. Doğru bakım ve periyodik dinlenme süreleriyle onlarca yıl yaşayabilir. ​ Çiçek Rengi Beyaz, pembe, mor, sarı, turuncu, benekli ve çizgili formlarda sınırsız renk varyasyonu mevcuttur. ​ Çiçeklenme Dönemi Genellikle yılda iki kez, bazen tek bir çiçeklenme 3-4 ay sürebilir. Çiçek dökümünden sonra budama ile tekrar çiçeklenmesi tetiklenebilir. ​ Yaprak Durumu Herdem yeşildir. Yapraklar sert ve diri olmalıdır. Yumuşamış yapraklar sulama hatasına işarettir. ​ Zorluk Orta.  Sulama ve ışık dengesi bir kez öğrenildiğinde bakımı oldukça ritmik ve kolaydır. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:JyotiPN ​ Türkiye Coğrafyasına Özel Notlar ​ Marmara ve Karadeniz:  Bu bölgelerdeki yüksek nem oranı orkidelerin yaprak sağlığı için harikadır. Ancak kışın ışık azlığı nedeniyle pencere kenarına yaklaştırılmalıdır. ​ İç ve Doğu Anadolu:  Kuru hava orkidelerin en büyük düşmanıdır. Kaloriferli evlerde mutlaka "nem tepsisi" (çakıl taşı ve su dolu bir tepsi üzerine saksıyı koymak) kullanılmalıdır. ​ Ege ve Akdeniz:  Yazın klima çarpmasından ve öğle güneşinden kesinlikle korunmalıdır. Yüksek sıcaklıklarda akşamları yapraklarına su püskürtülebilir (çiçeklere gelmemek kaydıyla). ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Orkideleri ev ortamında çoğaltmak sabır ister: ​ Keiki (Yavru) Yöntemi:  Çiçek sapı üzerinde zamanla küçük yapraklı bir bitki (Keiki) oluşabilir. Bu yavrunun kökleri 2-3 cm boyuna ulaştığında ana bitkiden ayrılıp küçük bir saksıya dikilir. ​ Ayırma:  Çok büyümüş ve birden fazla gövdesi oluşmuş bitkiler saksı değişimi sırasında dikkatlice ayrılarak çoğaltılabilir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Shuvaev ​ Bitkinin Bakımı ile İlgili Tüyolar ​ Şeffaf Saksı Kullanın:  Köklerin ışık alması fotosentez için kritiktir. Ayrıca kök rengini takip ederek sulama zamanını hatasız belirlemenizi sağlar. ​ Isı Farkı Mucizesi:  Orkideniz çiçek açmıyorsa, sonbaharda gece ve gündüz sıcaklığı arasında 4-5 derecelik bir fark olan (örneğin daha serin bir oda) bir yere koyun. Bu "termal şok" çiçek sapı vermesini tetikler. ​ Budama:  Çiçekler tamamen döküldüğünde, sapın alttan 3. boğumun (gözün) 1 cm üzerinden kesin. ​ Editörün Notu:  Orkide bakmak bir bitkiyle arkadaşlık kurmak gibidir; o size ihtiyacını köklerinin rengiyle fısıldar.

https://en.wikipedia.org/wiki/User:Chhe Doğanın Ritmine Ayak Uyduran Estetik: Dua Çiçeği ​ Bitki dünyasının en "hareketli" ve büyüleyici üyelerinden biriyle tanışmaya hazır olun. Latince ismiyle Calathea  (veya güncel sınıflandırmasıyla Goeppertia ), ana vatanı olan Brezilya ve Orta Amerika'nın  yağmur ormanlarından evlerimize konuk oluyor. ​Onu diğerlerinden ayıran en karakteristik özelliği, "Nyctinasty"  adı verilen bir mekanizmaya sahip olmasıdır. Akşam hava karardığında yapraklarını bir elin dua etmesi gibi yukarı doğru kapatır, sabah ışığıyla birlikte tekrar yana doğru açar. Bu ritmik hareket, ona dünya genelinde "Prayer Plant" (Dua Çiçeği) ismini kazandırmıştır. Derin yeşil üzerine adeta bir ressamın fırçasından çıkmışçasına işlenen pembe, gümüş ve beyaz desenler, alt kısımlardaki bordo-mor tonlarıyla birleşince ortaya yaşayan bir sanat eseri çıkar. ​ Peyzajda Kullanımı:  Dış mekanda Türkiye şartlarında ancak Akdeniz/Ege gibi don riskinin olmadığı bölgelerde, doğrudan güneş almayan nemli ve gölge ağaç altı alanlarda egzotik bir yer örtücü veya grup bitkisi olarak kullanılabilir. İç mekanda ise dikey formu ve geniş yapraklarıyla odak noktası yaratmak, tropikal bir köşe oluşturmak için eşsizdir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz ​ Bakım Detayları ​ Işık İsteği:  Doğrudan güneş ışığından nefret eder. Yarı gölge veya filtrelenmiş parlak ışık idealdir. Direkt güneş yapraklarındaki o muazzam desenlerin solmasına ve yanıklara neden olur. ​ Soğuğa Dayanıklılık:  Soğuğa karşı oldukça hassastır. 15°C 'nin altındaki sıcaklıklarda bitki strese girer, 10°C  ve altında ise hayati risk başlar. ​ Sıcağa Dayanıklılık:  Nem yüksek olduğu sürece 28-30°C  derecelere kadar dayanabilir. Ancak kuru sıcaklar yaprak uçlarının hızla kurumasına sebep olur. ​ Toprak İsteği:  Nem tutma kapasitesi yüksek, aynı zamanda havadar ve drenajı iyi toprakları sever. Torf bazlı, perlit ve çam kabuğu ile zenginleştirilmiş karışımlar idealdir. ​ Kök Yapısı:  Genellikle rizomlu (rizomatöz)  ve saçak kök yapısına sahiptir. Yayılımcı bir eğilim gösterir ancak saksı içerisinde kontrollüdür. ​ Boy-En:  Türüne göre değişmekle birlikte iç mekanda maksimum 60-90 cm  boya ve bir o kadar genişliğe ulaşabilir. ​ Sulama:  Toprağının hiçbir zaman tamamen kurumasına izin vermeyin. Toprak yüzeyi hafif nemini kaybettiğinde sulama yapılmalıdır. En kritik nokta: Kireçsiz ve oda sıcaklığında su  kullanmaktır. Musluk suyundaki florür ve klor, yaprak kenarlarını kahverengileştirir. ​ Bölge Uyumu:  Türkiye'de genel olarak iç mekan bitkisi  olarak yetiştirilmeye uygundur. Dış mekanda sadece nem oranı yüksek ve don olayının görülmediği mikro klimalarda (Rize'nin korunaklı alanları veya Akdeniz sahil şeridinde gölge alanlar) denenebilir. ​ Ömrü:  Çok yıllıktır. Doğru bakımla nesiller boyu size eşlik edebilir. ​ Çiçek Rengi:  İç mekanda nadir çiçek açar. Türüne göre beyaz, krem veya turuncu (Calathea crocata) küçük çiçekler verebilir. ​ Çiçeklenme Dönemi:  Genellikle bahar ve yaz aylarında. ​ Yaprak Durumu:  Her dem yeşildir, yaprak dökmez. ​ Zorluk:   Orta - Zor.  Nemi seven bir "tropikal prenses" olduğu için biraz ilgi ve dikkat bekler. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Th%C3%A9r%C3%A8se_Gaig%C3%A9 ​ Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​ Ege ve Akdeniz:  Bu bölgelerde en büyük düşman düşük nemdir. Yazın klima kullanımına bağlı kuruyan havadan korunmalı, mutlaka nem tepsisi veya nem cihazı kullanılmalıdır. ​ Marmara:  Kışın kaloriferlerin havayı kurutmasına dikkat edilmelidir. Işık seviyesi kışın çok düştüğü için bitkiyi pencereye biraz daha yaklaştırmak gerekebilir. ​ İç Anadolu:  Kuru karasal iklim Dua Çiçeği için en zorlayıcı ortamdır. Bitkinin etrafında bir mikro-nem alanı oluşturmak için diğer bitkilerle gruplandırılması hayati önem taşır. ​ Karadeniz:  Doğal nem oranı en yüksek bölge olduğu için bu bitkinin en mutlu olacağı yerdir. Sadece kışın Doğu Karadeniz'in yüksek kesimlerindeki sert soğuklardan korunmalıdır. ​ Doğu ve Güneydoğu Anadolu:  Aşırı sıcak ve aşırı soğuk farklarından dolayı sadece kontrollü iç mekanlarda yetiştirilmelidir. Yazın yapraklarına su püskürtmek (fısfıslama) ferahlatıcı olacaktır. https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=User%3AMokkie&redlink=1 ​ Çoğaltma Yöntemleri ​Dua Çiçeği'ni çoğaltmanın en güvenli ve profesyonel yolu Kökten Ayırma (Bölme)  yöntemidir: ​ Zamanlama:  En uygun zaman büyüme döneminin başladığı ilkbahar aylarıdır. ​ Uygulama:  Bitkiyi saksısından nazikçe çıkarın. Rizomları (toprak altı gövdeleri) inceleyin. ​ Ayırma:  Her bir parçada en az 2-3 yaprak ve sağlıklı bir kök sistemi olduğundan emin olarak rizomları steril bir bıçakla ayırın. ​ Dikim:  Ayırdığınız parçaları küçük saksılara, uygun toprak karışımıyla dikin. ​ Sonrası:  Yeni bitkileri yüksek nemli ve loş bir ortamda, adaptasyon sürecini tamamlayana kadar muhafaza edin. ​ Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​ Banyo Terapisi:  Haftalık sulama ritüelinize banyoyu dahil edin. Bitkinizi banyoya götürüp yapraklarına ılık su tutmak hem tozları temizler hem de ihtiyacı olan nemi sağlar. ​ Grup Terapisi:  Bitkileri birbirine yakın koymak, kendi aralarında bir terleme (transpirasyon) döngüsü oluşturarak nemi %10-15 oranında artırır. ​ Kahverengi Uçlar:  Eğer yaprak uçları kağıt gibi kuruyorsa ya hava çok kurudur ya da kullandığınız su çok serttir. İçme suyu kullanmaya başlayın. ​ Editörün Notu:  Dua Çiçeği, sadece bir ev bitkisi değil, evinize huzur ve ritim getiren yaşayan bir varlıktır. Akşamları yapraklarının kapanırken çıkardığı o çok hafif hışırtıyı duymak, doğanın sesini evinize taşımak demektir. Sabırlı olun; o size her yeni yaprağıyla minnettarlığını gösterecektir.

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Vaccinium_macrocarpon_5445082.jpg Kuzeyin Kırmızı İncisi: Turna Yemişi ​Turna yemişi, botanik dünyasında Vaccinium macrocarpon  olarak bilinir. Anavatanı Kuzey Amerika’nın soğuk, asidik ve sulak alanlarıdır. Fundagiller (Ericaceae) ailesinin bu asil üyesi, yer örtücü formu ve parlak kırmızı meyveleriyle karakterize edilir. İlkbaharda pembe-beyaz zarif çiçekler açarken, sonbaharda yaprakları bronz ve kırmızı tonlara bürünerek görsel bir şölen sunar. ​ Peyzajda Kullanımı:  Turna yemişi, peyzajda sadece bir meyve bitkisi değil, mükemmel bir yer örtücüdür . Kaya bahçelerinde, asidik toprak gruplarının ön planında veya saksılarda sarkıcı formda harikalar yaratır. Özellikle su kenarı düzenlemelerinde veya nemli kalabilen alanlarda "canlı bir halı" oluşturmak için idealdir. https://www.forestryimages.org/browse/subject/16810?tab=view-images ​ Turna Yemişi Bakım Rehberi ​ Işık İsteği Turna yemişi tam güneş ışığını sever. Meyve veriminin yüksek olması ve meyvelerin o meşhur kırmızı rengini alabilmesi için günde en az 6-8 saat doğrudan güneş görmelidir. Yarı gölge alanlarda yetişebilir ancak meyve performansı düşer. ​ Soğuğa Dayanıklılık Tam bir soğuk iklim bitkisidir. Kışın -40°C  dereceye kadar olan ekstrem soğuklara dayanabilir. Hatta meyve gözlerinin uyanması için kışın belirli bir "soğuklama süresine" ihtiyaç duyar. ​ Sıcağa Dayanıklılık Yüksek sıcaklıklardan ziyade, aşırı kuraklıktan hoşlanmaz. 30-35°C  üzerindeki sıcaklıklarda mutlaka toprağının nemli tutulması ve gerekirse öğle güneşinden korunması gerekir. ​ Toprak İsteği Belki de en kritik noktası burasıdır. Turna yemişi, pH değeri 4.0 ile 5.5  arasında olan, asidik, organik maddece zengin ve drenajı iyi toprakları sever. Turba yosunu (torf) ve kum karışımı onun için mükemmeldir. ​ Kök Yapısı Yüzeysel ve saçak kök  yapısına sahiptir. Kökleri derine gitmez, bu yüzden yabancı ot temizliği yaparken çok dikkatli olunmalı, kökler zedelenmemelidir. ​ Boy - En Bitki boyu genellikle 15-25 cm  arasında kalır ancak sürgünleri yanlara doğru 1.5 - 2 metre  kadar yayılabilir. ​ Sulama Suyu çok sever. Toprağı asla tamamen kurumamalıdır. "Ayakları ıslak, başı güneşli" tabiri bu bitki için uygundur. Ancak saksıda bakıyorsanız suyun durgunlaşıp kökleri çürütmemesi için saksı altının açık olduğundan emin olun. ​ Bölge Uyumu (Türkiye) En iyi performansı Karadeniz’in yüksek kesimlerinde ve Marmara’nın serin bölgelerinde verir. İç Anadolu'da kış sertliğine dayanır ancak yaz kuraklığına karşı desteklenmelidir. ​ Ömrü Doğru bakıldığında çok yıllık  bir bitkidir. Ticari tarlalarda 60-100 yıl yaşayan örnekleri mevcuttur. ​ Çiçek Rengi Açık pembe ile beyaz arasında, aşağı doğru sarkan zarif çiçekleri vardır. ​ Çiçeklenme Dönemi Genellikle Haziran ve Temmuz  aylarında çiçeklenir. Meyveler ise Eylül sonu ile Ekim aylarında olgunlaşır. ​ Yaprak Durumu Her dem yeşildir.  Kışın yaprak dökmez ancak havalar soğuduğunda yeşil yapraklar koyu mor veya kırmızımsı bir renk alır; baharda tekrar yeşile döner. ​ Zorluk Derecesi Orta.  Toprak pH'ını doğru ayarladığınız ve susuz bırakmadığınız sürece sizi üzmez. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Sten ​ Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​ Karadeniz Bölgesi:  Turna yemişi için Türkiye'deki en ideal bölgedir. Doğal yağışlar ve yüksek nem bitkinin istediği ortamı sağlar. Sadece toprağın kireçli olmadığına emin olmalısınız. ​ Marmara Bölgesi:  Özellikle Bursa, Bolu ve Kırklareli civarında çok rahat yetişir. Yaz aylarında aşırı poyrazın bitkiyi kurutmamasına dikkat edilmelidir. ​ Ege ve Akdeniz:  Bu bölgelerin kıyı kesimleri Turna yemişi için fazla sıcaktır. Ancak yaylalarda, gölge ve serin alanlarda, toprak asitliği sağlanarak yetiştirilebilir. Yazın mutlaka malçlama yapılmalıdır. ​ İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu:  Kış soğukları sorun teşkil etmez. Ancak bu bölgelerdeki topraklar genellikle alkali (kireçli) olduğu için özel saksı karışımları veya toprak değişimi şarttır. Yazın düşük nem oranı nedeniyle fıskiye sulama önerilir. ​ Çoğaltma Yöntemleri ​ Çelikleme (En Yaygın Yöntem):  İlkbahar sonunda bitkiden alınan 10-15 cm'lik gövde çelikleri, doğrudan nemli ve kumlu torfa dikilir. Çabuk köklenirler. ​ Sürgün Ayırma:  Bitki toprak üzerinde sürünerek ilerlerken temas ettiği noktalarda kök salar. Bu köklü kısımları ana bitkiden ayırarak yeni bir saksıya alabilirsiniz. ​ Tohum:  Meyvelerin içindeki küçük tohumlar kullanılabilir ancak bu yöntem çok sabır ister ve meyve verme süresi uzundur. Tohumların ekilmeden önce 3 ay buzdolabında (soğuk katlama) beklemesi gerekir. ​ Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​ Malçlama Hayat Kurtarır:  Bitkinin etrafını çam iğneleri veya ağaç kabukları ile kaplayın. Bu hem toprağı asidik tutar hem de nemi korur. ​ Kireçli Sudan Kaçının:  Musluk suyunuz çok kireçliyse bitkinin yaprakları sararabilir. Mümkünse yağmur suyu veya dinlenmiş su kullanın. ​ Budama:  İlk 2-3 yıl budama yapmayın. Sonrasında sadece aşırı uzayan ve verimi düşen yaşlı dalları bahar başında hafifçe seyreltebilirsiniz. ​ Editörün Notu:  Turna yemişi, sabırlı bahçıvanların ödülüdür. İlk yıl meyve beklemek yerine bitkinin yayılmasına izin verin. Unutmayın, o ne kadar çok yere temas ederse, size o kadar çok "süper gıda" niteliğinde meyve verecektir. Sağlık dolu bir hasat dilerim!

https://en.wikipedia.org/wiki/User:Ram-Man Duvarların Yeşil Ruhu: Orman Sarmaşığı ​ Botanik dünyasında Hedera helix  olarak anılan bu bitki, Avrupa ve Batı Asya'nın nemli ormanlarından dünyaya yayılmıştır. Koyu yeşil, parçalı ve damarlı yapraklarıyla tanınır; ancak günümüzde alacalı (variegated), sarı veya beyaz lekeli pek çok kültürü mevcuttur. En karakteristik özelliği, gövdesinden çıkardığı "vantuz benzeri" küçük kökler sayesinde dikey yüzeylere zahmetsizce tırmanabilmesidir. ​ Peyzajda Kullanımı:  Orman sarmaşığı tam bir çok yönlü oyuncudur. Çirkin görünen duvarları gizlemek, çitleri yeşil bir perdeye dönüştürmek veya ağaç altlarında çim yetişmeyen gölgelik alanları kapatmak (yer örtücü olarak) için rakipsizdir. Ayrıca saksılardan aşağı sarkan formuyla balkonlarda ve iç mekan kitaplıklarında şık bir duruş sergiler. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Chery ​ Orman Sarmaşığı Bakım Rehberi ​ Işık İsteği Gölgeye en dayanıklı bitkilerden biridir. Yarı gölge veya dolaylı parlak ışıkta çok mutlu olur. Tam güneş altında yaprakları yanabilir; özellikle alacalı yapraklı türler, renklerini korumak için aydınlık ama direkt güneş almayan yerleri tercih eder. ​ Soğuğa Dayanıklılık Oldukça dirençlidir. Türüne göre -20°C  dereceye kadar olan donlara dayanabilir. Kar örtüsü altında bile canlılığını korur. ​ Sıcağa Dayanıklılık Sıcağa dayanıklıdır ancak 30°C  üzerindeki kuru sıcaklarda bitki bitlenmeye (kırmızı örümcek) meyilli hale gelebilir. Bu dönemlerde yapraklarını fısfısla nemlendirmek hayat kurtarır. ​ Toprak İsteği Toprak konusunda çok seçici değildir. Ancak ideal gelişimi için organik maddece zengin, nem tutma kapasitesi yüksek ve iyi drenajlı toprakları sever. Hafif kireçli toprakları tolere edebilir. ​ Kök Yapısı Hem toprak altında yayılan saçak kök  sistemine hem de tırmanmasını sağlayan hava köklerine  sahiptir. Duvarlara tutunan bu hava kökleri bitkiye destek sağlar ancak besini toprak altındaki ana köklerden alır. ​ Boy - En Tırmanıcı bir bitki olduğu için dikeyde 20-30 metreye  kadar boylanabilir. Yer örtücü olarak kullanıldığında ise ucu bucağı olmayan bir yayılım gösterebilir. ​ Sulama Toprağının üst yüzeyi kurudukça sulanmalıdır. Sürekli vıcık vıcık toprak kök çürüğüne yol açabilir, ancak tamamen kuruması da bitkiyi strese sokar. Kışın sulama miktarı azaltılmalıdır. ​ Bölge Uyumu (Türkiye) Türkiye’nin tüm bölgelerine uyum sağlar. Karadeniz ve Marmara’da doğal olarak yayılış gösterir. İç Anadolu’nun en sert kışlarından bile sağ çıkar. ​ Ömrü Çok yıllık  bir bitkidir. Onlarca yıl, hatta uygun şartlarda asırlarca yaşayabilir. ​ Çiçek Rengi Çiçekleri gösterişli değildir; küçük, yeşilimsi-sarı  toplar halindedir. Genellikle bitki iyice yaşlanıp (erişkin forma geçip) tırmanacak yer bulamadığında çiçek açar. ​ Çiçeklenme Dönemi Sonbahar başı ( Eylül - Ekim ). Arılar için geç mevsimde önemli bir polen kaynağıdır. ​ Yaprak Durumu Her dem yeşildir.  Kışın yaprak dökmez, bahçenizin her zaman canlı görünmesini sağlar. ​ Zorluk Derecesi Kolay.  Yeni başlayanlar için "öldürmesi en zor" bitkilerden biridir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Dandy1022 ​ Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​ Karadeniz Bölgesi:  Onun evi burasıdır. Nem ve gölge sayesinde devasa boyutlara ulaşabilir. Ekstra bakım gerektirmez. ​ Marmara ve Ege:  Nemli yerleri sever. Yaz kuraklığında özellikle şehir içindeki beton duvarlarda asılı duran sarmaşıkların akşam saatlerinde sulanması (fıskiye ile yapraklara) gelişimi hızlandırır. ​ İç ve Doğu Anadolu:  Kış soğuklarına karşı en dayanıklı sarmaşık türüdür. Ancak çok kuru rüzgarlardan korunması için kuytu köşelere dikilmesi önerilir. ​ Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu:  Çok yoğun öğle güneşinden kaçınılmalıdır. Kuzey cepheler veya ağaç altları dikim için en uygun yerlerdir. ​ Çoğaltma Yöntemleri ​ Suda Köklendirme (En Kolay):  Sağlıklı bir daldan 10-15 cm kesin, alt yaprakları temizleyip suya koyun. Birkaç hafta içinde köklenecektir. ​ Çelikleme:  Doğrudan nemli toprağa dikilen çelikler de yüksek başarı oranıyla tutar. ​ Daldırma:  Toprağa yakın bir dalı hafifçe yaralayıp üzerine toprak atın. O nokta köklendiğinde ana bitkiden kesip yeni yerini belirleyebilirsiniz. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz ​ Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​ Evcil Hayvan Dostu Değil:  Yaprakları ve meyveleri kedi-köpekler (ve insanlar) için zehirli olabilir, tüketilmesi durumunda mide bulantısı yapabilir. Dikkatli olunmalıdır. ​ Hava Temizleyici:  NASA araştırmalarına göre iç mekanda havayı en iyi temizleyen (benzen ve formaldehit gideren) bitkilerden biridir. ​ Budama:  Kontrolden çıkmasını istemiyorsanız bahar aylarında sert budama yapmaktan çekinmeyin. Budandıkça daha gürleşecektir. ​ Editörün Notu:  Orman sarmaşığı için bir İngiliz atasözü der ki: "İlk yıl uyur, ikinci yıl sürünür, üçüncü yıl koşar."  Eğer diktiğinizde hemen büyümezse sabırlı olun; köklerini saldığında onu durdurmakta zorlanacaksınız!

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Llez Anadolu'nun Yabani Mücevheri: Koca Yemiş ​ Botanik dünyasında Arbutus unedo  olarak bilinen Koca Yemiş, Fundagiller (Ericaceae) ailesinin en özel üyelerinden biridir. Latince ismindeki "unedo"  kelimesi "sadece bir tane yerim" anlamına gelir; bu da meyvesinin kendine has, yoğun ve fazla tüketildiğinde hafif sersemletici etkisine (olgunlaştıkça fermente olduğu için) bir atıftır. Kırmızı pürüzlü meyveleri, bembeyaz çan çiçekleri ve yaşlandıkça tarçın rengine dönüp soyulan gövdesiyle gerçek bir tabiat sanatıdır. ​ Peyzajda Kullanımı:  Koca yemiş, dört mevsim değişen görüntüsüyle "odak noktası" bitkisidir. Kışın meyve ve çiçeği aynı anda üzerinde taşıması onu eşsiz kılar. Çit bitkisi yapılabileceği gibi, tek başına bir ağaççık olarak dikildiğinde bahçeye Akdeniz ve Ege'nin o meşhur maki dokusunu taşır. Ayrıca sahil bölgelerinde tuzlu rüzgarlara dayanıklı olduğu için deniz kenarı peyzajlarında vazgeçilmezdir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Luis_Fern%C3%A1ndez_Garc%C3%ADa ​ Koca Yemiş Bakım Rehberi ​ Işık İsteği Tam güneş veya yarı gölge alanları sever. Ancak bol meyve ve sağlıklı bir gövde gelişimi için güneşli konumlar tercih edilmelidir. ​ Soğuğa Dayanıklılık Oldukça dirençli bir maki bitkisidir. -15°C  dereceye kadar olan soğuklara dayanabilir. Ancak genç fidanlar sert donlardan korunmalıdır. ​ Sıcağa Dayanıklılık Yüksek sıcaklıklara ve yaz kuraklığına karşı mükemmel bir adaptasyon yeteneği vardır. 40°C  üzerindeki sıcaklıklarda bile yeşilliğini korur. ​ Toprak İsteği Hafif asidik ve nötr toprakları sever. Diğer Fundagillerin aksine kirece karşı biraz daha toleranslıdır ancak drenajın çok iyi olması şarttır. Kayalık ve sığ topraklarda bile yetişebilir. ​ Kök Yapısı Derine giden güçlü bir kazık kök  sistemine sahiptir. Bu sayede kuraklığa çok dayanıklıdır. Ancak bu özelliği nedeniyle yerinin değiştirilmesinden (şaşırtma) hoşlanmaz. ​ Boy - En Yavaş büyüyen bir çalı/ağaççıktır. Genellikle 3-5 metre  boylanır, ancak çok yaşlı örneklerinin 8-9 metreye  ulaştığı görülür. ​ Sulama İlk dikildiği yıl düzenli sulama ister. Yerleştikten sonra ise oldukça kanaatkardır. Yazın aşırı kurak dönemlerde ara sıra yapılacak derin sulama meyve kalitesini artırır. ​ Bölge Uyumu (Türkiye) Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz kıyı şeridinin doğal bitkisidir. İç Anadolu'nun korunaklı bölgelerinde de yetişebilir. ​ Ömrü Çok yıllık  ve çok uzun ömürlüdür. Yüzlerce yıl yaşayabilir. ​ Çiçek Rengi İnci beyazı veya hafif pembe tonlarında, salkım şeklinde sarkan bal özlü  çiçekleri vardır. ​ Çiçeklenme Dönemi Çok ilginç bir döngüsü vardır: Ekim - Aralık  aylarında çiçek açar. Aynı anda geçen yılın çiçeklerinden olgunlaşan kırmızı meyveler de daldadır. ​ Yaprak Durumu Her dem yeşildir.  Kenarları hafif dişli, sert, parlak ve koyu yeşil yapraklarını kışın dökmez. ​ Zorluk Derecesi Kolay.  Yerini sevdikten sonra minimum müdahale ile yıllarca büyür. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Luis_Fern%C3%A1ndez_Garc%C3%ADa ​ Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​ Ege ve Akdeniz:  Doğal yayılım alanıdır. Fundalık ve makilik alanlarda kendiliğinden yetişir. Bahçelerde ekstra bakıma ihtiyaç duymaz. ​ Marmara Bölgesi:  Özellikle İstanbul'un kıyıları ve adalar için ikonik bir bitkidir. Nemli havayı sever. ​ Karadeniz Bölgesi:  Sahil şeridinde çok mutlu olur. Aşırı yağıştan etkilenmez, ancak toprağın su biriktirmeyen bir noktada olması gerekir. ​ İç Anadolu:  Sadece kuytu, rüzgar almayan ve nispeten ılıman mikro-klimalarda (mesela Sakarya vadisi geçiş noktaları) yetiştirilebilir. Sert bozkır ayazında zarar görebilir. ​ Çoğaltma Yöntemleri ​ Tohum:  Meyvelerin içindeki tohumlar kullanılabilir. Ancak tohumların çimlenmesi için 2-3 aylık soğuk katlama gerekir. ​ Yarı Odunsu Çelik:  Yaz sonunda alınan çeliklerle çoğaltılabilir ancak köklenmesi zordur ve sabır ister. ​ Havai Köklendirme:  Gövde üzerinde yapılan bu yöntemle daha kesin sonuçlar alınabilir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Flobbadob ​ Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​ Aynı Anda Çiçek ve Meyve:  Koca yemişi özel kılan, sonbaharda ağacın üzerinde hem beyaz çiçeklerin hem de sarıdan kırmızıya dönen meyvelerin aynı anda bulunmasıdır. Harika bir fotoğraf karesidir! ​ Gövde Estetiği:  Yaşlandıkça soyulan tarçın rengi gövdesi bitkinin en dekoratif kısmıdır. Bu dokuyu kapatmamak için alt dalları hafifçe budayarak ağaç formuna sokabilirsiniz. ​ Kuşları Davet Edin:  Meyveleri kuşlar için kış aylarında hayati bir besin kaynağıdır; bahçenize bolca misafir çeker. ​ Editörün Notu:  Koca yemiş, sabrın sembolüdür. Meyvesinin çiçekten olgunluğa erişmesi tam bir yıl sürer. Marketlerde pek göremezsiniz çünkü meyveleri çok narindir ve hemen bozulur; bu yüzden bu lezzete ulaşmanın tek yolu bahçenizde ona bir yer açmaktır.

​ https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Erin_Silversmith Ölümsüzlük Bitkisi: Aloe Vera ​ Botanik dünyasında Aloe barbadensis Miller  adıyla anılan bu tür, binlerce yıldır şifalı özellikleri nedeniyle "Ölümsüzlük Bitkisi" olarak adlandırılmıştır. Anavatanı Afrika'nın sıcak ve kurak bölgeleridir. Aslında bir sukulent türü olan Aloe Vera, yapraklarının içinde barındırdığı şeffaf jeli sayesinde en zorlu kuraklıklarda bile hayatta kalmayı başarır. Etli, kenarları hafif dikenli ve rozet formundaki yapraklarıyla hem modern bir dekoratif öge hem de elinizin altındaki doğal bir eczanedir. ​ Peyzajda Kullanımı:  Aloe Vera, özellikle kaya bahçelerinde, sukulent düzenlemelerinde ve modern peyzaj tasarımlarında kullanılır. Toplu dikildiğinde çok şık bir doku oluşturur. İç mekanlarda ise hava temizleme özelliği sayesinde yatak odaları ve mutfak pencereleri için favoridir. ​ Aloe Vera Bakım Rehberi ​ Işık İsteği Parlak ve dolaylı ışığı çok sever. Günde en az 4-6 saat aydınlık bir ortamda olmalıdır. Doğrudan öğle güneşi yapraklarını kahverengiye döndürebilir (güneş yanığı), bu yüzden tül arkası ışık en idealidir. ​ Soğuğa Dayanıklılık Soğuğa karşı oldukça hassastır. 5°C  derecenin altındaki sıcaklıklarda donma tehlikesi yaşar. İdeal gelişim sıcaklığı 15-25°C  arasıdır. ​ Sıcağa Dayanıklılık Sıcak havaya mükemmel uyum sağlar. 40°C  üzerindeki sıcaklıklarda bile, toprağı tamamen kurumadığı sürece canlılığını korur. ​ Toprak İsteği En kritik nokta drenajdır. Kaktüs ve sukulentler için hazırlanan, içinde bolca kum, perlit veya pomza taşı bulunan geçirgen toprakları sever. Ağır ve su tutan topraklarda kökleri hızla çürür. ​ Kök Yapısı Yüzeysel ve narin bir saçak kök  yapısına sahiptir. Bu yüzden derin saksılardan ziyade, yayvan ve geniş saksıları daha çok sever. ​ Boy - En Yetişkin bir Aloe Vera yaprak boyu olarak 60-90 cm 'ye kadar ulaşabilir. Yanlara doğru sürekli yeni yavrular vererek genişler. ​ Sulama "Az su, çok huzur" kuralı geçerlidir. Toprağı tamamen kurumadan sulanmamalıdır. Kış aylarında ayda bir, yaz aylarında ise haftada bir sulama genellikle yeterlidir. Yaprak aralarına su kaçırmamaya özen gösterilmelidir. ​ Bölge Uyumu (Türkiye) Ege ve Akdeniz sahil şeridinde yıl boyu dış mekanda kalabilir. Ancak Marmara, İç Anadolu ve diğer bölgelerde kışın mutlaka iç mekana veya korunaklı seralara alınmalıdır. ​ Ömrü Çok yıllık  bir bitkidir. Doğru bakımla on yıllarca yaşayabilir ve sürekli yeni yavrular vererek neslini devam ettirir. ​ Çiçek Rengi Uzun bir sapın ucunda salkım şeklinde sarı veya turuncu  renkli boru tipi çiçekler açar. ​ Çiçeklenme Dönemi Genellikle Bahar ve Yaz  başında çiçeklenir. Ancak iç mekanlarda bakılan bitkilerin çiçek açması için çok iyi ışık alması gerekir. ​ Yaprak Durumu Her dem yeşildir.  Etli yaprakları her mevsim dolgun ve canlı görünür. ​ Zorluk Derecesi Çok Kolay.  Fazla sulamadığınız sürece bakımı en zahmetsiz bitkilerden biridir. https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=User%3AAissaG26&redlink=1 ​ Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​ Akdeniz ve Ege:  Bu bölgeler Aloe Vera için cennettir. Kışın don görülmeyen yerlerde bahçelerde devasa boyutlara ulaşabilir. Kayalık yamaçlarda çok mutlu olur. ​ Marmara Bölgesi:  Yazın teras ve balkonlarda keyfi yerindedir ancak Kasım sonu gibi mutlaka içeriye, oda sıcaklığına alınmalıdır. ​ İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu:  Tamamen bir "iç mekan" bitkisi olarak düşünülmelidir. Çok düşük nem bitkiyi etkilemez ancak kış ayazı bitkiyi dakikalar içinde öldürebilir. ​ Çoğaltma Yöntemleri ​ Yavruları Ayırma (En Kolay):  Ana bitkinin dibinden çıkan küçük yavrular (piçler), kendi kökleri oluştuktan sonra (yaklaşık 5-10 cm boya geldiklerinde) nazikçe ayrılarak yeni saksılara dikilir. ​ Yaprak Çeliği:  Bir yaprağı kesip köklendirmek mümkündür ancak başarı oranı yavru ayırmaya göre çok daha düşüktür. Kesilen yaprağın kuruması beklenip öyle dikilmelidir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Nova ​ Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​ Jel Hasadı:  En alttaki yaşlı yaprakları keserek içindeki jeli kullanabilirsiniz. Yaprağı kestiğinizde çıkan sarı sıvıyı (aloin) akıtıp, sadece şeffaf jeli kullanmaya dikkat edin. ​ Saksı Değişimi:  Aloe Vera saksısını çok çabuk doldurur. Yavrular saksıyı çok sıkıştırdığında ayırarak ana bitkinin nefes almasını sağlayın. ​ Kahverengi Yapraklar:  Eğer yapraklar kahverengiye dönüyorsa ya çok fazla güneş alıyordur ya da çok fazla sulanmıştır. ​ ​ Editörün Notu:  Aloe Vera, sabrın ve şifanın sembolüdür. Onu sulamayı unuttuğunuzda size küsmez, aksine içindeki jeli kullanarak sizi bekler. Evinizde mutlaka bulunması gereken "canlı bir ilk yardım çantası" gibidir. Yanıklarda veya deri tahrişlerinde jeliyle tanıştığınızda, neden bu kadar sevildiğini daha iyi anlayacaksınız

https://www.geograph.org.uk/profile/118660 Duvarların Turuncu Alevi: Acem Borusu ​ Botanik dünyasında Campsis radicans  olarak bilinen bu bitki, aslında "Acem" ismine rağmen Kuzey Amerika kökenlidir. Trompet şeklindeki egzotik çiçekleri ve sülük benzeri tutunucu kökleriyle tanınır. Yaz boyunca durmaksızın açan turuncu, kırmızı ve sarı tonlarındaki çiçekleri, bahçenize sadece renk değil, aynı zamanda arıları ve kuşları çeken bir canlılık da getirir. ​ Peyzajda Kullanımı:  Acem borusu tam bir "kapatıcıdır". Çirkin duvarları, eski çitleri veya bakımsız kalmış yapıları tamamen yeşil ve turuncu bir örtüyle gizlemek için birebirdir. Çardak (pergola) bitkisi olarak kullanıldığında, tepeden sarkan çiçek salkımlarıyla muazzam bir gölgelik oluşturur. Ancak dikkat: Çok güçlü bir tırmanıcıdır, zayıf yapıları zamanla yerinden oynatabilir! https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Tangopaso ​ Acem Borusu Bakım Rehberi ​ Işık İsteği Tam güneş aşığıdır. Ne kadar çok güneş alırsa o kadar çok çiçek açar. Yarı gölgede yetişebilir ancak çiçek verimi ciddi oranda düşer ve bitki daha çok yaprağa çalışır. ​ Soğuğa Dayanıklılık Şaşırtıcı derecede dayanıklıdır. -20°C  ile -25°C  dereceye kadar olan kış soğuklarını rahatlıkla tolere eder. Toprak üstü kısımları donsa bile baharda kökten hızla yeniden sürer. ​ Sıcağa Dayanıklılık Yüksek sıcaklıklara ve kuraklığa karşı çok dirençlidir. 40°C  üzerindeki sıcaklıklarda bile, düzenli sulandığı sürece gelişimine ara vermez. ​ Toprak İsteği Toprak ayırt etmez. Fakir topraklarda bile büyür. Ancak çok hızlı ve sağlıklı bir gelişim için drenajı iyi, derin ve nemli toprakları tercih eder. Çok fazla gübreleme yapılırsa çiçekten ziyade yaprak verir, bu yüzden gübrede aşırıya kaçılmamalıdır. ​ Kök Yapısı Çok güçlü ve yayılıcı bir kök sistemine sahiptir. Ayrıca gövde üzerindeki hava kökleri  (vantuzlar) sayesinde pürüzlü yüzeylere kendi kendine tutunur. Kökleri agresiftir, su borularına veya bina temellerine çok yakın dikilmemelidir. ​ Boy - En Dikeyde 10-15 metreye  kadar tırmanabilir. Yatayda ise budanmazsa çevresindeki her şeyi saracak kadar yayılabilir. ​ Sulama Genç fidanlar düzenli sulanmalıdır. Bitki yerleşip olgunlaştıktan sonra kuraklığa oldukça dayanıklı hale gelir. Yaz aylarında haftada 1-2 kez derin sulama yapılması çiçeklenmeyi teşvik eder. ​ Bölge Uyumu (Türkiye) Türkiye'nin hemen her bölgesine uyum sağlar. Ege ve Akdeniz'de çok hızlı gelişirken, İç Anadolu ve Doğu Anadolu'nun kış sertliğine de göğüs gerebilir. ​ Ömrü Çok yıllık  ve odunsu bir sarmaşıktır. Onlarca yıl bahçenizin demirbaşı olabilir. ​ Çiçek Rengi En yaygın olanı parlak turuncudur . Ancak kırmızı ve nadiren sarı türleri de mevcuttur. ​ Çiçeklenme Dönemi Yaz başından başlar, sonbahar ortasına kadar ( Haziran - Ekim ) devam eder. ​ Yaprak Durumu Kışın yaprak döker.  Sonbaharda dökülen yaprakları temizlik gerektirse de, kış boyu çıplak ve boğumlu gövdesiyle rustik bir görüntü sunar. ​ Zorluk Derecesi Kolay.  Hatta zor olan onu yaşatmak değil, hızını kontrol altında tutmaktır! https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Paucabot ​ Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​ Ege ve Akdeniz:  Bu bölgeler onun cennetidir. Çok hızlı büyür, bu yüzden budama kontrol altında tutulmalıdır. Su ihtiyacı yazın artar. ​ Marmara Bölgesi:  Nem ve sıcaklık dengesi sayesinde çok mutlu olur. Duvarları kapatmak için en sık tercih edilen sarmaşıktır. ​ İç Anadolu ve Doğu Anadolu:  Kışın toprak üstü kısımları bazen donabilir ancak baharda köklerden gelen sürgünler birkaç ay içinde eski formuna ulaşır. İlk yıllarda kök bölgesini samanla korumak faydalı olabilir. ​ Karadeniz:  Aşırı nemli topraklarda drenaja dikkat edilmelidir. Güneş gören bir cepheye dikilmesi çiçeklenme için şarttır. ​ Çoğaltma Yöntemleri ​ Dip Sürgünleri (En Kolay):  Bitki köklerinden sürekli yeni fidanlar verir. Bunları köküyle ayırıp yeni yerine dikmek %100 sonuç verir. ​ Çelikleme:  Yaz aylarında alınan yarı odunsu çelikler kolayca köklenir. ​ Tohum:  Çiçeklenme sonrası oluşan fasulyeye benzer kapsüllerdeki tohumlarla çoğaltılabilir, ancak bu yöntem çiçek açma süresini uzatır. ​ Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​ İstilacı Karakter:  Acem borusu "bencil" bir bitkidir. Yakınındaki narin bitkileri boğabilir. Ona geniş bir alan ayırın. ​ Budama Şart:  Her bahar başında geçen yılın sürgünlerini sertçe budayın. Bu, hem bitkinin formunu korur hem de yeni sürgünlerde daha çok çiçek açmasını sağlar. ​ Arı Mıknatısı:  Eğer arı alerjiniz varsa, oturma alanlarının tam üzerine değil, biraz daha uzağa dikmeniz önerilir. ​ Editörün Notu:  Acem borusu dikmek bir bağlılıktır. İlk iki yıl "acaba büyüyecek mi?" diye düşündürür, üçüncü yıldan sonra ise "onu nasıl durduracağım?" dedirtir. Binanızın dış cephesinde çatlaklar varsa dikkatli olun; o minik vantuzlar çatlakların içine girip genişletebilir. Gücüne saygı duyun ve güzelliğinin tadını çıkarın!

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Iifar Bahçelerin Tatlı Kaçağı: Ahududu ​ Botanik ismiyle Rubus idaeus , gülgiller (Rosaceae) ailesinin en sevilen üyelerinden biridir. Anavatanı Avrupa ve Kuzey Asya olan bu bitki, dikensiz veya dikenli formları, tüylü yaprakları ve kendine has aromasıyla tanınır. Ahududu, "agregat meyve" yapısına sahiptir; yani her bir küçük tanecik aslında kendi başına bir meyvedir. ​ Peyzajda Kullanımı:  Ahududu, genellikle "yenilebilir peyzaj" (edible landscaping) tasarımlarında tercih edilir. Bahçe sınırlarında doğal bir çit  oluşturmak için mükemmeldir. Bodur türleri saksılarda, yayılıcı türleri ise arka bahçelerde geniş alanları doldurmak için kullanılır. Arıları bahçeye çekmek için de harika bir polen kaynağıdır. https://www.flickr.com/people/40948266@N04 ​ Ahududu Bakım Rehberi ​ Işık İsteği Tam güneş aşığıdır. Meyvelerin şeker oranının artması ve lezzetlenmesi için günde en az 6-8 saat direkt güneş almalıdır. Çok sıcak bölgelerde öğleden sonra hafif gölgeyi tolere edebilir. ​ Soğuğa Dayanıklılık Oldukça dirençlidir. Türüne bağlı olarak -25°C  ile -30°C  dereceye kadar olan kış soğuklarına dayanır. Soğuklama ihtiyacı yüksektir, bu yüzden kışı soğuk geçen yerlerde daha verimli olur. ​ Sıcağa Dayanıklılık 30-32°C  üzerindeki aşırı kuru ve yakıcı sıcaklardan hoşlanmaz. Bu derecelerde meyveler "güneş yanığı" olabilir ve kuruyabilir. Yazın kök bölgesinin serin tutulması şarttır. ​ Toprak İsteği Süzek (drenajı iyi), organik maddece zengin ve hafif asidik ( pH 5.5 - 6.5 ) toprakları sever. Ağır killi ve su tutan topraklarda kök çürüklüğü riski çok yüksektir. ​ Kök Yapısı Saçak kök  yapısına sahiptir ancak toprak altında "rizom" adı verilen sürgünlerle hızla yayılır. Dikildiği yerden birkaç metre ötede yeni bir ahududu fidanı görmeniz normaldir. ​ Boy - En Türüne göre boyu 1.5 - 2.5 metreye  kadar çıkabilir. Genişliği ise yayılıcı karakteri nedeniyle kontrol edilmezse sınırsızdır; ancak genellikle 60-100 cm'lik bir hat oluşturur. ​ Sulama Meyve verme döneminde suya doyurulmalıdır. Toprak nemli kalmalı ama asla çamur olmamalıdır. Damlama sulama sistemi, yapraklara su değdirmeden kökü beslediği için en idealidir. ​ Bölge Uyumu (Türkiye) Karadeniz, Marmara ve İç Anadolu'nun yüksek kesimleri için çok uygundur. Ege ve Akdeniz'in kıyı şeridinde sıcaktan dolayı zorlanabilir; buralarda rakımı yüksek serin bölgeler tercih edilmelidir. ​ Ömrü Çok yıllık  bir bitkidir. Kök sistemi uzun yıllar yaşar ancak meyve veren dallar genellikle iki yıllıktır (floricanes). ​ Çiçek Rengi Beyaz veya çok açık pembe, mütevazı çiçekleri vardır. ​ Çiçeklenme Dönemi Çeşidine göre Mayıs - Haziran  aylarında başlar. Güzlük türlerde (Yediveren) sonbahara kadar devam edebilir. ​ Yaprak Durumu Kışın yaprak döker.  Baharda taze yeşil sürgünlerle yeniden uyanır. ​ Zorluk Derecesi Orta.  Budama ve istilacı yayılımını kontrol etme konusunda biraz ilgi ister. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Cephas ​ Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar ​ Karadeniz ve Marmara:  Doğal habitatıdır. Özellikle Bolu, Bursa ve Rize gibi illerde muazzam performans sergiler. Nemli hava meyve kalitesini artırır. ​ İç Anadolu ve Doğu Anadolu:  Kış soğukları sorun olmaz. Ancak düşük nem nedeniyle yazın düzenli sulama ve malçlama hayati önem taşır. ​ Ege ve Akdeniz:  Sahil şeridinde nem yüksek olsa da sıcaklık fazladır. "Yediveren" (Primocane) türleri seçilerek, sadece kuzey cephelerde veya gölgelik file altında yetiştirilebilir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Ryan_Hodnett ​ Çoğaltma Yöntemleri ​ Dip Sürgünleri Ayırma (En Kolay):  Bitki kökünden sürekli yeni "piçler" (sürgünler) verir. Sonbahar veya erken baharda bu köklü sürgünleri ana bitkiden ayırıp dikebilirsiniz. ​ Kök Çeliği:  Kış uykusu döneminde kökten alınan parçalarla çoğaltılabilir. ​ Uç Daldırma:  Uzun dalların ucunu toprağa gömdüğünüzde oradan yeni kökler verir. ​ Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar ​ Destek Sistemi (Herek):  Ahududu dalları meyve ağırlığıyla yere yatabilir. Mutlaka tel veya çit gibi bir destek sistemine bağlanmalıdır. ​ Budama Altın Kuraldır:  Meyve veren dallar kurudukça dipten kesilmelidir. "Yediveren" türler kışın tamamen toprak hizasından kesilebilir, baharda taze sürgünlerden meyve verir. ​ Malçlama:  Ahududu kökleri yüzeye yakındır ve sıcaktan hemen etkilenir. Kök çevresine saman veya ağaç kabuğu sermek verimi %50 artırır. ​ Editörün Notu:  Ahududu sabırsızlığı sevmez. Meyveleri tam kızarmadan toplarsanız ekşi kalır; parmağınızla hafifçe dokunduğunuzda daldan kolayca kopuyorsa o an en lezzetli anıdır. Kendi bahçenizden yiyeceğiniz bir avuç ahududunun kokusu, markettekilerle asla kıyaslanamaz!