Mersin Çiçeği https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Myrtus_communis_L._subsp._communis_-_52505075873.png ​Akdeniz havzasının, Ege ve Güney Anadolu'nun güneşli kıyı maki alanlarından dünyaya yayılan Myrtus communis; antik çağlardan bu yana saflığın ve aşkın simgesi olmuş, aromatik kokulu her dem yeşil yaprakları, lezzetli beyaz/siyah meyveleri (murt/hambeles) ve kuraklığa gösterdiği yüksek dirençle Akdeniz peyzajının en klasik ve değerli odunsu çalılarından biridir. ​Alternatif İsimler: Common Myrtle, True Myrtle, Mersin, Murt, Hambeles, Mersin Ağacı, Hambelis (Türkçe) ​Giriş ​Botanik Adı: Myrtus communis (Myrtaceae / Mersingiller familyası) — okaliptüs (Eucalyptus), manuka (Leptospermum) ve guava ile yakın akrabadır. ​Doğal Yaşam Alanı: Akdeniz Havzası, Güney Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya. Doğal olarak maki ve frigana vejetasyonunda, kayalıklı tepelerde, dere yataklarına yakın sunny yamaçlarda yetişir. ​Genel Özellikleri: Yavaş ila orta hızda gelişen, sık dallanan, dik ve yuvarlatılmış form alan her dem yeşil (evergreen) odunsu bir çalıdır. Doğal halinde 1.5 ila 3 metre boya ve 1.5 ila 2.5 metre genişliğe ulaşır. Yaprakları küçük, mızraksı, ovulduğunda ferahlatıcı hoş bir aroma yayan, derimsi ve parlak koyu yeşildir. İlkbahar sonu ve yaz başında (Mayıs-Temmuz) dalların boyunca püsküllü, çok sayıda erkek organa sahip, kokulu saf beyaz çiçekler açar. Çiçekleri takiben sonbaharda olgunlaşan siyah-mor veya krem-beyaz renkli, hafif tatlı ve aromatik meyveler (murt/hambeles) oluşur. ​Artıları ve Eksileri ​Artıları ​Nefis Aroma ve Uçucu Yağlar: Yaprakları, çiçekleri ve meyveleri ezildiğinde veya rüzgarda çevreye ferahlatıcı, şifalı ve aromatik bir koku yayar. ​Yenilebilir Lezzetli Meyveler (Murt/Hambeles): Sonbaharda olgunlaşan meyveleri hem taze olarak tüketilir hem de reçel, çay ve likör yapımında kullanılır. ​Yüksek Kuraklık ve Akdeniz Sıcağı Dayanımı: Derin kök yapısı sayesinde toprağa oturduktan sonra uzun yaz kuraklıklarına ve yakıcı güneşe mükemmel direnç gösterir. ​Şekillendirmeye ve Çit Yapımına Uygunluk: Budamaya çok iyi yanıt verir; formal çit, topiary (şekilli çalı) veya küçük ağaç formuna kolayca sokulabilir. ​Eksileri ​Sert Karasal Donlara Hassasiyet: -8°C / -10°C altındaki sert kış donlarında yaprak ve genç dal zararlanması yaşayabilir. ​Aşırı Islak Topraklarda Kök Çürüklüğü: Drenajı zayıf, ağır killi ve kışın su biriken topraklarda kök felci riski taşır. ​Yavaş İlk Büyüme Hızı: Fidan döneminde büyüme hızı yavaş olduğu için yüksek bir çit oluşturması birkaç sezon alabilir. Common Myrtle https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Myrtus_communis_L._(49237784542).jpg ​Saha Performansı ve Bakım Profili ​Işık İhtiyacı: Tam Güneş veya Hafif Yarı Gölge (Günde en az 5-6 saat doğrudan güneş ister). Bol güneş altında hem çiçeklenme ve meyve verimi hem de yapraklardaki aromatik yağ oranı maksimuma ulaşır. ​Soğuk Dayanımı: Orta - Yüksek (USDA 8b – 11b). Kökleri -8°C ila -10°C'ye kadar olan kış soğuklarına dayanır. Sert karasal kışların yaşandığı iç bölgelerde korunaklı mikroklimada veya saksıda yetiştirilmelidir. ​Sıcaklık ve Kuraklık Toleransı: Yüksek (Kserik). Akdeniz yaz sıcaklarına, aşırı neme ve kuraklığa tam uyum sağlar. ​Toprak İhtiyacı: Süzek (mükemmel drene edilmiş) toprak şarttır. Hafif asidik, nötr veya kireçli, kumlu ve çakıllı topraklarda (pH 6.0 - 8.0) harika gelişir. ​Kök Yapısı: Derine inen odunsu kazık kök ve yanlara yayılan kılcal kök ağına sahiptir. ​Boy ve Yayılım: 1.5 - 3 metre boy, 1.5 - 2.5 metre genişlik yapar. ​Sulama: Düşük - Orta. Dikimden sonraki ilk yıl kökleşene kadar düzenli sulanmalı; yerleştikten sonra yalnızca aşırı yaz kuraklığında sulanması yeterlidir. ​Bölgesel Uyum: ​Türkiye: Akdeniz, Ege, Marmara ve Karadeniz sahil şeritlerinde (Antalya, Muğla, İzmir, Balıkesir, Çanakkale, İstanbul'un ılıman kıyıları) bahçede çok yıllık olarak mükemmel gelişir. ​Küresel: Tüm Akdeniz havzası, California, Güney Afrika ve Avustralya peyzajlarının en gözde yerli çalılarındandır. ​Ömür: Çok uzun ömürlü odunsu her dem yeşil çalı (50+ yıl). ​Çiçek Renkleri: Saf beyaz veya hafif krem gölgeli. ​Çiçeklenme Dönemi: İlkbahar Sonu - Yaz Başı (Mayıs – Temmuz). ​Meyve Olgunlaşma Dönemi: Sonbahar - Kış Başı (Ekim – Aralık). ​Zorluk Derecesi: Çok Kolay (Güneş ve süzek toprak sağlandığında neredeyse sıfır bakımla gelişir). ​Populer Kültür Çeşitleri (Cultivars) ​Myrtus communis 'Tarentina': Çok daha küçük, iğnemsi-sık yapraklı, küresel ve derli toplu kalan, saksı yetiştiriciliği ve düşük bordürler için ideal bodur seleksiyondur. ​Myrtus communis 'Variegata': Derimsi yeşil yapraklarının kenarları krem-beyaz alacalı olan, peyzajda yüksek görsel kontrast sağlayan albenili bir çeşittir. ​Myrtus communis 'Microphylla': Klasik türe göre daha küçük ve sık yaprak yapısına sahip, topiary (şekilli budama) sanatında sıkça tercih edilen formdur. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Myrtus_communis_L._(49237802127).jpg ​Çoğaltma Yöntemleri ​Yarı Odunsu Çelikle Çoğaltma (En Başarılı Yöntem): Yaz ortasından sonbahar başına kadar (Temmuz - Eylül) taze ama olgunlaşmış sürgünlerden 8-10 cm'lik çelikler alın. Alt yaprakları temizleyip %70 perlit ve %30 torf karışımında nemli ortamda köklendirin. ​Tohumla Çoğaltma: Sonbaharda toplanan olgun siyah murt meyvelerinin etli kısmı temizlenir, tohumlar yıkanır ve ilkbaharda süzek torf-kum yüzeyine ekilerek çimlendirilir. ​Uzman Bakım İpuçları ve Sırları ​Meyve Verimi İçin Budama Zamanına Dikkat Edin: Mersin bitkisi yeni yılın çiçek ve meyve tomurcuklarını ilkbahar sürgünlerinde taşır. Meyve almak istiyorsanız budamayı ilkbaharda değil, kış sonunda (Şubat-Mart) veya meyve hasadından hemen sonra yapın. ​Kök Boğazını Nemden Koruyun: Sulama yaparken suyu doğrudan kök boğazına değil, taç izdüşümüne uygulayın; drip/damlama sulama tercih edin. ​Aromatik Akdeniz Bahçesi Kurgulayın: Mersin çalısını; Biberiye (Salvia rosmarinus), Lavanta (Lavandula), Erguvan (Cercis siliquastrum) ve Convolvulus cneorum ile birleştirerek buram buram kokan, kurakçıl bir Akdeniz cenneti yaratabilirsiniz. ​Etiketler: Çalı | Her Dem Yeşil | Akdeniz Bahçesi | Kuraklığa Dayanıklı | Beyaz Çiçekli | Yenilebilir Meyve | Kokulu Bitki | Sahil Bitkisi | Kolay Bakım

"mesen cobrizo" o "uña de gato" https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Cherryjenn Güney Afrika’nın (Karoo ve Namaqualand bölgeleri) güneşli, kayalıklı ve aşırı kurak çölümsü alanlarından dünyaya yayılan Malephora crocea; etli (sukulent) mavi-yeşil yaprakları, bakır-turuncu ve safran sarısı renkteki ışıl ışıl çiçekleri, aşırı kuraklığa ve deniz tuzuna gösterdiği yüksek dirençle Akdeniz peyzajlarının, kaya bahçelerinin, şevlerin ve kserik (su isteği az) yer örtücü kurgularının en göz alıcı odunsu sukulent türlerinden biridir. Alternatif İsimler: Coppery Mesemb, Red Ice Plant, / Turuncu Buz Çiçeği / Bakır Rengi Acem Borusu (Türkçe) Giriş Botanik Adı: Malephora crocea (Aizoaceae / Buzçiçeğigiller familyası) — Lampranthus, Carpobrotus (Kedi tırnağı), Delosperma ve Aptenia ile yakın akrabadır. Doğal Yaşam Alanı: Güney Afrika ve Namibya'nın kurak bozkırları ve kayalıklı yamaçları. Doğal olarak fakir, kumlu, taşlı ve tuzlu topraklara harika adapte olmuştur. Genel Özellikleri: Hızlı gelişen, yayılıcı ve yer örtücü form alan, her dem yeşil (evergreen) odunsu köklü bir sukulent bitkidir. Yüksekliği 15 ila 20 cm'de kalırken, genişliği 1 ila 1.5 metreye kadar yayılabilir. Yaprakları silindirik, 3-4 cm uzunluğunda, etli, mavi-yeşil veya gri-yeşil tonlarındadır; yoğun güneş altında hafif kızılımsı nüanslar kazanır. Erken ilkbahardan sonbahar ortasına kadar (Nisan-Ekim) yaprakların arasından papatyaya benzeyen, üst yüzü bakır-turuncu veya safran sarısı, alt yüzü ise morumsu-pembe renkte çok sayıda ışıl ışıl çiçek açar. Artıları ve Eksileri Artıları Büyüleyici Çiçek Rengi ve Uzun Çiçeklenme: İlkbahardan sonbahara kadar kesintisiz açan bakır-turuncu parlak çiçekleri bahçeye yüksek enerji katar. Aşırı Kuraklık ve Sıcaklık Dayanımı: Etli yapraklarında su depoladığı için uzun yaz kuraklıklarına ve yakıcı güneşe zahmetsizce direnir. Sahil ve Tuz Dayanımı: Deniz serpintilerine, tuzlu topraklara ve sert sahil rüzgarlarına karşı son derece dayanıklıdır. Yangın Engelleyici (Fire-Resistant) Doku: Yüksek su içeriğine sahip sukulent yapısı nedeniyle yangın riski yüksek şev ve sınır alanlarında yeşil bariyer görevi görür. Eksileri Aşırı Islak Topraklarda Çürüme Hassasiyeti: Kışın su biriken, ağır killi ve drenajsız topraklarda kök ve gövde çürüklüğü yaşayabilir. Sert Karasal Donlara Hassasiyet: -5°C / -7°C altındaki derin ve uzun süreli kış donlarında yapraklarında su donması nedeniyle ezilme ve form kaybı yaşayabilir. Basılmaya Uyumsuzluk: Etli dokusu nedeniyle üzerine basılan yaya trafiğine uygun değildir. Malephora crocea https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz Saha Performansı ve Bakım Profili Işık İhtiyacı: Tam Güneş (Günde en az 6-8 saat doğrudan güneş ister). Çiçeklerin tam açılması ve yaprakların sık kalması için bol güneş şarttır; gölgede çiçekler açmaz. Soğuk Dayanımı: Orta (USDA 9a – 11b). -5°C ila -7°C'ye kadar olan kısa süreli hafif donlara dayanır. Sert karasal kışların yaşandığı iç bölgelerde saksıda veya korunaklı alanlarda yetiştirilmelidir. Sıcaklık ve Kuraklık Toleransı: Olağanüstü Yüksek (Kserik). Akdeniz yaz sıcaklarına, aşırı neme ve susuzluğa mükemmel uyum sağlar. Toprak İhtiyacı: Kesinlikle mükemmel süzek (drene edilmiş) toprak şarttır. Kumlu, çakıllı, kireçli ve besince fakir toprakları (pH 6.5 - 8.5) çok sever. Kök Yapısı: Yüzeye yakın yayılan, boğumlardan yeniden kök atan tutucu ve erozyon önleyici kök ağına sahiptir. Boy ve Yayılım: 15 - 20 cm boy, 1 - 1.5 metre yayılım yapar. Sulama: Çok Düşük. Dikimden sonraki ilk birkaç hafta kökleşene kadar az sulanmalı; yerleştikten sonra yalnızca aşırı kurak dönemlerde seyrek sulama yeterlidir. Bölgesel Uyum: Türkiye: Ege ve Akdeniz sahil şeritlerinde (İzmir, Muğla, Antalya, Mersin) ve Marmara'nın korunaklı kıyılarında bahçede yer örtücü ve şev bitkisi olarak mükemmel gelişir. Küresel: Akdeniz havzası, California, Güney Afrika ve Avustralya peyzajlarının vazgeçilmez kserik sukulentidir. Ömür: Çok yıllık odunsu sukulent (10+ yıl). Çiçek Renkleri: Bakır-turuncu, safran sarısı, alt yüzü mor-pembe gölgeli. Çiçeklenme Dönemi: Erken İlkbahar - Sonbahar Ortası (Nisan – Ekim). Zorluk Derecesi: Çok Kolay (Güneş ve süzek toprak sağlandığında neredeyse sıfır bakımla gelişir). Yellow Malephora crocea https://gardenology.org/wiki/Main_Page Populer Kültür Çeşitleri (Cultivars) Malephora crocea (Klasik Bakır Türü): Doğal formundaki turuncu-bakır renkli çiçekleri ve mavi-yeşil yapraklarıyla en yaygın kullanılan tiptir. Malephora crocea var. purpureo-crocea: Çiçeklerinin dış taç yapraklarında mor-eflatun tonlar barındıran albenili bir varyetedir. Çoğaltma Yöntemleri Çelikle Çoğaltma (En Pratik ve Başarılı Yöntem): İlkbahar veya yaz aylarında bitkiden alınan 8-10 cm'lik gövde çelikleri, 1 gün gölgede bekletilip yarası kurutulduktan sonra doğrudan süzek kuma/toprağa dikildiğinde birkaç gün içinde zahmetsizce köklenir. Dipten Köklenen Dalları Ayırma: Bitkinin toprağa değip kendiliğinden kök salan dalları kesilerek başka alana şaşırtılabilir. Uzman Bakım İpuçları ve Sırları Erozyonlu Şevlerde ve İstinat Duvarlarında Kullanın: Sürgünlerinin toprağa değdiği yerden kök atma özelliği sayesinde meyilli arazilerde toprağı tutmak ve duvardan aşağı sarkıtmak için harika bir süs bitkisidir. Mavi ve Gümüşi Kserik Bitkilerle Kombin Edin: Malephora crocea’nın canlı turuncu çiçeklerini; Convolvulus cneorum, Salvia microphylla, Biberiye (Salvia rosmarinus) ve Euphorbia türleri ile birleştirerek muhteşem bir renk zıtlığı elde edebilirsiniz. Kış Yağmurlarından Koruyun: Çok yağışlı ve soğuk kış geçiren bölgelerde kışın bitkinin üzerine su birikmesini önlemek için etrafını kırık çakıl veya mıcır ile mulçlayın. Etiketler: Çalı | Her Dem Yeşil | Akdeniz Bahçesi | Kuraklığa Dayanıklı | Turuncu Çiçekli | Sukulent | Yer Örtücü | Sahil Bitkisi | Kolay Bakım

Lythrum salicaria https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Daniel_Ballmer Avrupa, Asya ve Anadolu’nun sulak çayırlarından, nehir kenarlarından ve sazlık alanlarından dünyaya yayılan Lythrum salicaria; yaz ortasından sonbahara kadar kesintisiz açan meşale biçimli canlı mor-pembe çiçek başakları, nemli ve ıslak topraklara gösterdiği olağanüstü uyum, kelebekler ile arılar için sunduğu zengin nektar kaynağıyla su kenarı peyzajlarının, gölet kenarlarının ve nemli bahçe sınırlarının en gösterişli çok yıllık (perennial) bitkilerinden biridir. Alternatif İsimler: Purple Loosestrife, Spiked Loosestrife, Tıbbi Sülük Otu / Mor Mikado / Tıbbi Ağlayan Ot / Mermer Otu (Türkçe) Giriş Botanik Adı: Lythrum salicaria (Lythraceae / Ağlayanotgiller familyası) — nar (Punica granatum) ve krep mersini (Lagerstroemia) ile yakın akrabadır. Doğal Yaşam Alanı: Anadolu, Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika. Doğal olarak dere yataklarında, gölet kıyılarında, sulak çayırlarda, bataklık kenarlarında ve nemli taşkın ovalarında yetişir. Genel Özellikleri: Hızlı gelişen, dik büyüyen, çok gövdeli, kışın dipten kuruyup ilkbaharda yeniden güçlü sürgünler veren çok yıllık (perennial) odunsu köklü bir türdür. Yüksekliği 1 ila 1.5 metreye, genişliği ise 60 ila 90 cm'de ulaşır. Gövdeleri dört köşeli ve diktir. Yaprakları mızraksı, koyu yeşil ve söğüt yaprağını andırır. Yaz ortasından sonbahar başı sonuna kadar (Temmuz-Ekim) gövdelerin ucunda 20-40 cm uzunluğunda, meşaleyi andıran dik başak salkımları halinde canlı macenta, mor-pembe renkli çiçekler açar. Artıları ve Eksileri Artıları Uzun Çiçeklenme Süresi: Yaz ortasından kış başına kadar kesintisiz olarak devam eden yoğun mor-pembe çiçek başakları sunar. Sulak ve Islak Topraklarda Mükemmel Performans: Ağır killi, sürekli nemli veya dönemsel olarak su altında kalan gölet kenarı topraklarında zahmetsizce büyür. Tozlayıcılar İçin Büyüleyici Mıknatıs: Arılar, kelebekler ve faydalı böcekler için yaz ortasında paha biçilmez bir nektar deposudur. Aşırı Soğuk Dayanımı: Dondurucu karasal kış soğuklarına ve donlara karşı yüksek direnç gösterir. Eksileri Kuzey Amerika'da İstilacı Potansiyel (Doğal Alanında Dengeli): Yerli olduğu Anadolu ve Avrupa'da ekosistemle dengeli yaşasa da, tohumla aşırı yayılma potansiyeline sahiptir; bahçede kontrol edilmelidir. Kuraklığa Hassasiyet: Uzun süreli susuzluğa dayanaksızdır; toprağın kuruması durumunda alt yapraklarını döker ve çiçeklenme durur. Kışın Toprak Üstü Aksamının Kuruması: Kışın tüm toprak üstı dalları kurur; ilkbahar başında dipten tekrar sürer. Purple Loosestrife https://www.flickr.com/people/43272765@N04 Saha Performansı ve Bakım Profili Işık İhtiyacı: Tam Güneş veya Hafif Yarı Gölge (Günde en az 6 saat doğrudan güneş ister). Bol güneş altında çiçek başaklarının boyu ve rengi maksimuma ulaşır. Soğuk Dayanımı: Olağanüstü Yüksek (USDA 3a – 9b). -35°C'ye kadar olan dondurucu karasal kış donlarından kesinlikle etkilenmez. Sıcaklık ve Kuraklık Toleransı: Sıcaklığa dayanıklıdır ancak toprak nemi şarttır. Kuraklığa toleransı düşüktür. Toprak İhtiyacı: Nemli, ağır killi, çamurlu, organik maddece zengin veya nötr/hafif asidik toprakları (pH 6.0 - 7.5) çok sever. Kök Yapısı: Derine inen, odunsu ve toprağı sıkıca tutan güçlü yumru-kök ağına sahiptir. Boy ve Yayılım: 1 - 1.5 metre boy, 60 - 90 cm genişlik yapar. Sulama: Yüksek. Toprağın sürekli nemli tutulması gerekir; gölet kenarlarında veya sığ su içinde (0-5 cm su derinliği) doğrudan büyüyebilir. Bölgesel Uyum: Türkiye: Marmara, Karadeniz, Ege, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Akdeniz dahil tüm bölgelerde sulak veya düzenli sulanan bahçe alanlarında mükemmel yetişir. Küresel: Avrupa ve Asya'nın ılıman/karasal iklim bölgelerinde su kenarı peyzajının vazgeçilmezidir. Ömür: Çok yıllık odunsu köklü otsu/çalımsı tür (20+ yıl). Çiçek Renkleri: Canlı macenta, mor-pembe, eflatun. Çiçeklenme Dönemi: Yaz Ortası - Sonbahar Başı (Temmuz – Ekim). Zorluk Derecesi: Çok Kolay (Nemli toprak sağlandığında neredeyse sıfır bakımla gelişir). Lythrum salicaria https://www.flickr.com/people/59161444@N05 Populer Kültür Çeşitleri (Cultivars) Lythrum salicaria 'Robert': Derli toplu, en fazla 60-80 cm boylanan, koyu pembe-kırmızı çiçekli kompakt bir kültür çeşididir. Lythrum salicaria 'Blush': Açık soft pembe çiçek başakları veren zarif bir seleksiyondur. Lythrum salicaria 'Modern Pink': Canlı fuşya-pembe renkli uzun çiçek başaklarıyla bilinen gösterişli bir çeşittir. Çoğaltma Yöntemleri Kök Kümesi Ayırma (En Pratik Yöntem): Erken ilkbaharda veya sonbahar sonunda uykudaki kök kümesi bel küreği ile kesilerek kolayca bölünür ve başka alana dikilir. Yumuşak Çelikle Çoğaltma: İlkbaharda dipten çıkan taze sürgünlerden alınan 8-10 cm'lik çelikler su içinde veya nemli torfta günler içinde köklenir. Tohumla Çoğaltma: Sonbaharda toplanan tohumlar ilkbaharda nemli torf yüzeyine ekilerek kolayca çimlendirilir. Uzman Bakım İpuçları ve Sırları Tohum Dökümünü Önlemek İçin Çiçeklenme Sonrası Budayın: Bitkinin bahçede kontrolsüzce kendi kendine tohum atarak yayılmasını istemiyorsanız, sonbaharda çiçekler solup tohuma durmadan hemen önce çiçek başaklarını budayın. Kış Sonunda Dipten Kesin: Kış sonunda (Şubat-Mart) kuruyan tüm eski gövdeleri toprağa yakın kısımdan sıfırlayın. İlkbaharla birlikte dipten gür ve taze mor sürgünler fışkıracaktır. Sarı ve Beyaz Su Bitkileriyle Kombin Edin: Lythrum salicaria’nın mor başaklarını; Sarı Su İrisi (Iris pseudacorus), Typha (Saz), Mentha aquatica (Su Nanesi) ve Su Zambakları ile yan yana dikerek büyüleyici bir doğal gölet kıyısı ekosistemi yaratabilirsiniz. Etiketler: Çalı | Çok Yıllık | Karasal Bahçe | Soğuğa Dayanıklı | Mor Çiçekli | Su Kenarı Bitkisi | Nektar Bitkisi | Kolay Bakım

Populus alba leaf close up https://www.wikidata.org/wiki/Q16506987 Avrupa, Kuzey Afrika, Orta Asya ve Anadolu’nun sulak alanlarından, nehir yataklarından ve açık vadi tabanlarından dünyaya yayılan Populus alba; gümüşi-beyaz kabuklu görkemli gövdesi, alt yüzeyi kadifemsi kar beyazı tüylerle kaplı yapraklarının rüzgarda oluşturduğu büyüleyici görsel şölen, hızlı büyüme performansı ve zorlu toprak şartlarına gösterdiği dirençle peyzajda, rüzgar kıran kuşaklarında ve erozyon kontrolünde sıkça tercih edilen odunsu bir ağaç türüdür. Alternatif İsimler: White Poplar, Silver Poplar, Silverleaf Poplar, Akkavak / Gümüşi Kavak / Ak Kavak (Türkçe) Giriş Botanik Adı: Populus alba (Salicaceae / Söğütgiller familyası) — karakavak (Populus nigra), titrek kavak (Populus tremula) ve söğüt (Salix) türleri ile yakın akrabadır. Doğal Yaşam Alanı: Anadolu, Güney ve Orta Avrupa, Kuzey Afrika, Kafkasya ve Orta Asya. Doğal olarak nehir kenarlarında, dere yataklarında, sulak çayırlarda, göl kıyılarında ve taban suyu yüksek alluvial topraklarda yetişir. Genel Özellikleri: Çok hızlı gelişen, geniş ve yuvarlatılmış taç yapısı oluşturan, yaprak döken (deciduous) odunsu bir ağaçtır. Doğal halinde 15 ila 30 metre boya ve 10 ila 20 metre gövde/taç genişliğine ulaşabilir. Genç ağaçların gövde kabuğu pürüzsüz, gümüşi-beyaz veya tebeşir beyazı rengindedir; yaşlandıkça gövde tabanında koyu renkli, baklava biçimli derin çatlaklar oluşur. Yaprakları akçaağacı andıran 3-5 loblu, üst yüzeyi koyu parlak yeşil, alt yüzeyi ise yoğun keçe gibi kar beyazı tüylerle kaplıdır. Rüzgar estikçe yaprakların altındaki beyaz yüzey açığa çıkarak ağaca adeta parıldayan gümüşi bir görünüm kazandırır. Erken ilkbaharda (Mart-Nisan) yapraklanmadan önce sarkık kedicik (pusat) formunda çiçekler verir. Artıları ve Eksileri Artıları Büyüleyici Gümüşi Görsel Efekt: Rüzgarlı havalarda yaprak altındaki beyaz tüylerin dalgalanması ve pürüzsüz gümüşi gövde yapısı peyzajda yüksek görsel değer yaratır. Olağanüstü Hızlı Büyüme: Yıllık sürgün gelişimi son derece yüksektir; kısa sürede gölge, rüzgar perdesi ve yeşil alan oluşturmak için idealdir. Taban Suyu ve Su Taşkınlarına Yüksek Tolerans: Islak, dönemsel olarak su altında kalan, ağır killi ve ıslak nehir yataklarında mükemmel performans gösterir. Toprak Tutma ve Erozyon Kontrolü: Yaygın ve güçlü kök sistemi sayesinde nehir kenarlarında ve eğimli sulak alanlarda erozyonu ve toprak kaymasını önler. Eksileri Agresif Kök Sürgünleri (Dipten Pişkin Verme): Yüzeye yakın yayılan güçlü kök sistemi, ana ağaçtan onlarca metre uzakta bile dipten bol miktarda taze kök sürgünü çıkarır. Binalar ve Altyapı İçin Risk: Güçlü kökleri su arayışıyla kanalizasyon borularına, su tesisatlarına, kaldırım ve bina temellerine zarar verebilir. Kırılgan Odun Yapısı (Fırtına Hassasiyeti): Odunu hafif ve yumuşak olduğu için yaşlandıkça sert rüzgar ve fırtınalarda ana dalların kırılma riski yüksektir. İlkbahar "Pamuk" İllüzyonu (Tohum Kirliliği): Dişi ağaçlar ilkbahar sonunda tohumlarını taşımak için çevreye pamukçuk benzeri beyaz tüyler yayar (alerjen değildir ancak görsel kirlilik yapabilir). White poplar (Populus alba)https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Julesvernex2 Saha Performansı ve Bakım Profili Işık İhtiyacı: Tam Güneş (Günde en az 6 saat doğrudan güneş ister). Gölgeye toleransı düşüktür; bol güneş altında hızlı büyür. Soğuk Dayanımı: Olağanüstü Yüksek (USDA 3a – 9b). -35°C'ye kadar olan sert karasal kış donlarından ve fırtınalardan etkilenmez. Sıcaklık ve Kuraklık Toleransı: Orta - Yüksek. Taban suyu olduğu sürece yüksek yaz sıcaklarına dayanır; ancak uzun süreli kurak ve kuru topraklarda gelişi yavaşlar. Toprak İhtiyacı: Aşırı geniş toleranslıdır. Nemli, alluvial, killi, kumlu veya kireçli topraklarda (pH 6.0 - 8.5) harika gelişir. Tuzlu sahil topraklarına da orta derecede direnç gösterir. Kök Yapısı: Yüzeye yakın yayılan, agresif, toprağı sıkıca tutan ve kök sürgünü çıkaran yaygın odunsu kök ağına sahiptir. Boy ve Yayılım: 15 - 30 metre boy, 10 - 20 metre taç genişliği yapar. Sulama: Orta - Yüksek. Özellikle ilk yıllarda ve kuru dönemlerde düzenli su ister; yerleştikten sonra taban suyundan beslenir. Bölgesel Uyum: Türkiye: İç Anadolu, Doğu Anadolu, Marmara, Ege, Karadeniz, Güneydoğu ve Akdeniz dahil Türkiye'nin tüm coğrafi bölgelerinde nehir ve göl kenarlarında, tarla aralarında mükemmel yetişir. Küresel: Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'nın ılıman ve soğuk iklim bölgelerinde yaygın bir peyzaj ve ormancılık ağacıdır. Ömür: Hızlı büyüyen ağaçlara özgü olarak orta ömürlüdür (50 - 80 yıl). Çiçeklenme Dönemi: Erken İlkbahar (Mart – Nisan). Zorluk Derecesi: Çok Kolay (Doğru yere dikildiğinde neredeyse sıfır bakımla devasa boyutlara ulaşır). Populer Kültür Çeşitleri (Cultivars) Populus alba 'Pyramidalis' (syn. 'Bolleana'): Sütun biçiminde, dik büyüyen, dalları yukarı doğru uzanan ve dar alanlarda rüzgar kıran olarak kullanılan son derece estetik ve popüler bir kültür formudur. Populus alba 'Nivea': Yapraklarının altındaki kar beyazı tüylü kaplaması ve gümüşi gövde rengi en belirgin olan albenili süs variyetesidir. Populus alba 'Richardii': Yapraklarının üst yüzeyi altın sarısı, alt yüzeyi ise kar beyazı olan nadir bir alacalı çeşittir. Çoğaltma Yöntemleri Odun Çeliği İle Çoğaltma (En Kolay Yöntem): Kışın ağaç uykudayken (Ocak-Şubat) alınan 20-30 cm'lik olgun odun çelikleri doğrudan nemli toprağa dikildiğinde ilkbaharda %90'ın üzerinde başarı oranıyla kolayca köklenir. Kök Sürgünlerini Ayırma: Ana ağacın çevresinde topraktan çıkan köklü taze sürgünler ilkbahar başında sökülerek doğrudan başka alana dikilebilir. Ak Kavak Ağacı https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Nova Uzman Bakım İpuçları ve Sırları Binalardan En Az 15-20 Metre Uzağa Dikin: Agresif kök yapısı ve kırılgan dalları nedeniyle evlerin, garajların, yürüyüş yollarının ve altyapı borularının yakınına kesinlikle dikilmemelidir. Sütun Formu İcra Edin: Dar tarlalar, yol kenarları veya rüzgar perdesi kurguları için yayılıcı klasik tür yerine dar ve dik büyüyen Populus alba 'Pyramidalis' çeşidini tercih edin. Gölet ve Nehir Kenarlarında Erozyon Seti Oluşturun: Su kenarlarında erozyonu önlemek ve doğal gölge alan yaratmak için Söğüt (Salix alba) ve Akçaağaç türleri ile harika bir su kenarı ekosistemi kurgulayabilirsiniz. Etiketler: Ağaç | Yaprak Dökücü | Karasal Bahçe | Soğuğa Dayanıklı | Gümüş Yapraklı | Su Kenarı Bitkisi | Hızlı Büyüyen | Erozyon Kontrolü | Kolay Bakım

Cornus mas https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Nova Avrupa, Kafkasya, Karadeniz ve Anadolu’nun zengin orman altı alanlarından, dere yataklarından ve çalı açıklıklarından dünyaya yayılan Cornus mas; henüz kış bitmeden yapraksız dalları kaplayan altın sarısı çiçekleri, sonbaharda olgunlaşan yakut kırmızısı şifalı meyveleri, sert kış soğuklarına ve kuraklığa sergilediği sarsılmaz direnciyle Anadolu peyzajının, geleneksel mutfak kültürünün ve doğal bahçelerin en değerli odunsu bitkilerinden biridir. Alternatif İsimler: European Cornel, Cornelian Cherry, Kızılcık, Ergen, Kiren, Eğren, Zapana (Türkçe) Giriş Botanik Adı: Cornus mas (Cornaceae / Kızılcıkgiller familyası) — ak kızılcık (Cornus alba), dişi kızılcık (Cornus sanguinea) ve japon kızılcığı (Cornus kousa) ile yakın akrabadır. Doğal Yaşam Alanı: Anadolu, Güneydoğu Avrupa, Kafkasya ve Batı Asya. Doğal olarak meşe ve gürgen orman altlarında, kireçli dağ yamaçlarında, kuru dere yataklarında ve çalı açıklıklarında yetişir. Genel Özellikleri: Yavaş ila orta hızda gelişen, çok gövdeli çalı veya küçük ağaççık formunda büyüyen, yaprak döken (deciduous) odunsu bir türdür. Doğal halinde 3 ila 5 metre boya ve 2.5 ila 4 metre genişliğe ulaşır. Kış sonu veya erken ilkbaharda (Şubat-Mart), henüz yapraklar tomurcuklanmadan önce dalları tamamen kaplayan küçük, demetler halinde altın sarısı kokulu çiçekler açar. Yaprakları oval, damarları belirgin ve canlı yeşildir; sonbaharda dökülmeden önce kızıl-mor tonlara bürünür. Sonbahar başında (Ağustos-Eylül) olgunlaşan uzatılmış oval biçimli, parlak yakut kırmızısı renkli, ekşi ve büzücü lezzette şifalı meyveler verir. Artıları ve Eksileri Artıları Çok Erken Bahar Çiçeklenmesi: Kış sonunda açan altın sarısı çiçekleri, doğaya ve bahçelere yılın ilk renk şölenini sunarken uyanan arılar için hayati bir ilk nektar kaynağı olur. Yüksek Şifalı ve Geleneksel Meyveler: C vitamini ve antioksidan deposu olan meyveleri; geleneksel kızılcık tarhanası, şerbet, marmelat, reçel, komposto, sirke ve pestil yapımında yaygın olarak kullanılır. Aşırı Soğuk ve Toprak Uyum Yeteneği: -25°C / -30°C'ye varan dondurucu kış soğuklarına, kireçli ve fakir topraklara tam direnç gösterir. Uzun Ömürlü ve Sağlam Odun Yapısı: Tarih boyunca baston, araç gereç sapı ve dokuma mekiği yapımında kullanılan son derece sert ve yoğun bir odun dokusuna sahiptir. Eksileri Çiğ Yendiğinde Ekşi ve Buruk Meyve Yapısı: Tam olgunlaşmadan (yumuşamadan) toplanan meyveleri aşırı büzücü ve ekşidir; dalında iyice olgunlaşıp kendiliğinden düşmesi veya toplandıktan sonra yumuşaması beklenmelidir. Yavaş İlk Büyüme Hızı: Fidan döneminde büyüme hızı yavaş olduğu için meyve verimine ve tam ağaç formuna ulaşması zaman alır. Yüksek Yaz Sıcaklarında Yaprak Ucu Yanması: Aşırı kurak ve yakıcı güneşe maruz kalan çok fakir topraklarda yaz ortasında yaprak kenarlarında kıvrılma ve kuruma görülebilir. Kızılcık https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jastrow Saha Performansı ve Bakım Profili Işık İhtiyacı: Tam Güneş veya Yarı Gölge (Günde en az 5-6 saat güneş ister). Bol güneş altında hem sarı çiçeklenme hem de meyvelerdeki şeker oranı ve verim artar. Soğuk Dayanımı: Olağanüstü Yüksek (USDA 4a – 8b). -30°C'ye kadar olan sert kış donlarından kesinlikle etkilenmez. Sıcaklık ve Kuraklık Toleransı: Yüksek. Kök sistemi toprağa yerleştikten sonra yaz sıcaklarına ve kurak periyotlara direnç gösterir. Toprak İhtiyacı: Geniş toleranslıdır. Süzek (drene edilmiş) olması kaydıyla kireçli, killi, taşlı veya organik maddece zengin topraklarda (pH 6.5 - 8.5) harika gelişir. Kireçli toprakları özellikle sever. Kök Yapısı: Derine inen kazık kök ve yanlara yayılan tutucu odunsu kök ağına sahiptir. Boy ve Yayılım: 3 - 5 metre boy, 2.5 - 4 metre genişlik yapar. Sulama: Düşük - Orta. Dikimden sonraki ilk 2-3 yıl kökleşene ve meyve verimine yatana kadar düzenli sulanmalı; yerleştikten sonra seyrek sulama yeterlidir. Bölgesel Uyum: Türkiye: Karadeniz, Marmara, Ege, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Akdeniz'in yüksek/korunaklı alanları dahil Türkiye'nin tüm coğrafi bölgelerinde bahçede çok yıllık olarak mükemmel gelişir. Küresel: Orta ve Doğu Avrupa, Kafkasya ve Doğu Amerika'nın Ilıman/Karasal iklim bölgelerinde son derece yaygındır. Ömür: Çok uzun ömürlü odunsu ağaççık (100+ yıl). Çiçek Renkleri: Altın sarısı. Çiçeklenme Dönemi: Kış Sonu - Erken İlkbahar (Şubat – Mart). Meyve Hasat Dönemi: Sonbahar Başı (Ağustos – Eylül). Zorluk Derecesi: Çok Kolay (Toprağa yerleştikten sonra sıfıra yakın bakımla yüzyıllarca yaşar). Cornelian cherry https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Zcebeci Populer Kültür Çeşitleri (Cultivars) Cornus mas 'Jolico': İri, etli ve şeker oranı yüksek meyveler veren, ticari meyve yetiştiriciliğinde en çok tercih edilen Alman seleksiyonudur. Cornus mas 'Flava': Olgunlaştığında parlak şeffaf sarı renkli meyveler veren, tatlımsı ve sıra dışı bir kültür çeşididir. Cornus mas 'Variegata': Yeşil yapraklarının kenarları krem-beyaz alacalı olan, peyzajda yüksek süs değerine sahip formdur. Cornus mas 'Elegantissima': Sarı, pembe ve krem alacalı yaprak dokusuyla öne çıkan dekoratif bir seleksiyondur. Çoğaltma Yöntemleri Aşı İle Çoğaltma (İri Meyveli Çeşitler İçin En Başarılı Yöntem): İri meyveli kültür formları (Jolico vb.), yaban kızılcık çöğürleri üzerine yaz ortasında (Temmuz-Ağustos) göz aşısı veya kış sonunda kalem aşı yapılarak çoğaltılır. Tohumla Çoğaltma: Olgun meyve çekirdeklerinin sert kabuğu nedeniyle tohumlar 1-2 yıl katlama (soğuk-sıcak stratifikasyon) ihtiyacı duyar; çimlenme uzun sürebilir. Yarı Odunsu Çelikle Çoğaltma: Yaz ortasında alınan taze çelikler köklendirme hormonu takviyesiyle sisleme ünitesinde köklendirilir. Uzman Bakım İpuçları ve Sırları Meyveleri Çarşaf Sererek Toplayın: Kızılcık meyveleri daldan tek tek toplandığında ezilebilir. En doğru hasat yöntemi, meyveler tam olgunlaşıp koyu kırmızıyaya döndüğünde ağacın altına çarşaf serip dalları hafifçe sallamaktır. Budamayı Çiçeklenme Bitişinde Yapın: Şekil ve seyreltme budamasını kış başında değil, ilkbahar başında sarı çiçekler solduktan hemen sonra yapın. Kışın yapılacak sert budama o yılın çiçek ve meyve tomurcuklarını yok eder. Bahar Şöleni İçin Mor Yapraklı ve İbreli Çalılarla Kombin Edin: Erken ilkbaharda açan sarı çiçekleri; Mor Yapraklı Berberis (Berberis thunbergii), Juniperus (Ardıç) veya Kırmızı Gövdeli Kızılcık (Cornus alba) ile birleştirerek çarpıcı renk zıtlıkları elde edebilirsiniz. Etiketler: Agac | Yaprak Dokucu | Karasal Bahce | Soguya Dayanikli | Sarı Cicekli | Kırmızı Meyveli | Yenilebilir Meyve | Sifali Bitki | Kolay Bakim

Closeup of blackthorn https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Closeup_of_blackthorn_aka_sloe_aka_prunus_spinosa_sweden_20050924.jpg Avrupa, Batı Asya ve Doğu Anadolu’nun sert iklimli dağ yamaçlarından, çalı açıklıklarından ve bozkırlarından dünyaya yayılan Prunus spinosa; erken ilkbaharda yapraklanmadan önce dallarını bürüyen kar beyazı çiçekleri, sık ve keskin dikenli yapısı, sonbaharda olgunlaşan gümüşi mavi-siyah ekşi meyveleri ve aşırı soğuklar ile kuraklığa gösterdiği yüksek dirençle Anadolu peyzajının, erozyon kontrolünün ve doğal güvenlik çitlerinin en karakteristik odunsu çalılarından biridir. Alternatif İsimler: Blackthorn, Sloe, Güvem, Çalı Eriği, Gövem, Dikenli Erik, Wild Plum (Türkçe) Giriş Botanik Adı: Prunus spinosa (Rosaceae / Gülgiller familyası) — badem (Prunus dulcis), erik (Prunus domestica), kiraz (Prunus avium) ve kayısı ile yakın akrabadır. Kültür eriklerinin atalarından biri kabul edilir. Doğal Yaşam Alanı: Anadolu, Avrupa, Kuzey Afrika ve Kafkasya. Doğal olarak güneşli dağ yamaçlarında, tarla sınırlarında, açık çalılıklarda ve kireçli, taşlı bozkır arazilerinde yetişir. Genel Özellikleri: Hızlı-orta hızda gelişen, son derece sık dallanan, sert ve keskin dikenlerle kaplı, dik ve yayılıcı form alan yaprak döken (deciduous) odunsu bir çalı veya küçük ağaççıktır. Doğal halinde 2 ila 4 metre boya ve 2 ila 3.5 metre genişliğe ulaşır. Yapraklar çıkmadan hemen önce, henüz kış sonu veya erken ilkbaharda (Mart-Nisan) dalların üzerini tamamen kaplayan 5 taç yapraklı, mis kokulu saf beyaz çiçekler açar. Çiçeklenmeyi takiben çıkan yapraklar küçük, oval ve koyu yeşildir. Sonbahara doğru olgunlaşan küre biçimli, üzeri dumanlı/gümüşi bir pusla kaplı koyu mavi-siyah renkli, son derece buruk ve ekşi meyveler (güvem eriği / sloe) verir. Artıları ve Eksileri Artıları Baharın İlk Müjdecisi Beyaz Çiçeklenme: Henüz yapraklar çıkmadan kış sonunda açan kar beyazı çiçekleri bahçelere ve doğaya çok erken bir görsel şölen sunar. Geçit Vermez Doğal Güvenlik Çiti: Dikenli ve çok sık dallanan yapısı sayesinde bahçe sınırlarında ve tarlalarda hayvan veya insan geçişini engelleyen mükemmel bir güvenlik duvarı oluşturur. Şifalı ve Geleneksel Meyveler: Yüksek antioksidan ve C vitamini içeren meyveleri (güvem eriği); dondurulduktan veya ilk don düştükten sonra büzücülüğünü kaybeder. Reçel, marmelat, güvem özü, sirke, çay ve geleneksel likör/marmelat yapımında yaygın olarak kullanılır. Aşırı Soğuk ve Kuraklık Dayanımı: -30°C'ye varan dondurucu kış donlarına, sert tipi rüzgarlarına ve aşırı yaz kuraklığına tam direnç gösterir. Eksileri Kök Sürgünleriyle Yayılma Eğilimi (Dipten Pişkin Verme): Arsız kök sistemi nedeniyle dipten bol miktarda taze dip sürgünü verir; kontrol altına alınmazsa geniş alanlara yayılabilir. Keskin Diken Yapısı: Budama ve meyve toplama esnasında koruyucu kalın eldiven takılmasını gerektirir. Çiğ Yendiğinde Buruk/Ağız Buruşturan Meyveler: Meyveleri sonbahar donları düşmeden önce toplandığında aşırı tanenli, ekşi ve ağız buruşturan bir tada sahiptir. Blackthorn bushes https://commons.wikimedia.org/wiki/User:W.carter Saha Performansı ve Bakım Profili Işık İhtiyacı: Tam Güneş veya Hafif Yarı Gölge (Günde en az 6 saat doğrudan güneş ister). Bol güneş altında çiçeklenme yoğunluğu ve meyve verimi maksimuma ulaşır. Soğuk Dayanımı: Olağanüstü Yüksek (USDA 4a – 9b). -30°C'ye kadar olan sert karasal kış donlarından ve rüzgarlardan kesinlikle etkilenmez. Sıcaklık ve Kuraklık Toleransı: Yüksek (Kserik). Karasal yaz sıcaklarına, yakıcı güneşe ve uzun susuzluk dönemlerine tam direnç gösterir. Toprak İhtiyacı: Aşırı geniş toleranslıdır. Süzek olması kaydıyla kireçli, taşlı, fakir, ağır killi veya kumlu topraklarda (pH 6.0 - 8.5) harika gelişir. Kök Yapısı: Derine inen güçlü ana kök ve yanlara agresif bir şekilde yayılan kök sürgünü (rhizome) ağına sahiptir. Boy ve Yayılım: 2 - 4 metre boy, 2 - 3.5 metre genişlik yapar. Sulama: Düşük. Dikimden sonraki ilk yıl kökleşene kadar düzenli sulanmalı; yerleştikten sonra doğal yağışlar ve nadir yaz sulamaları yeterlidir. Bölgesel Uyum: Türkiye: İç Anadolu, Doğu Anadolu, Marmara, Ege, Karadeniz ve Göller Yöresi dahil Türkiye'nin tüm coğrafi bölgelerinde bahçede çok yıllık olarak mükemmel gelişir. Küresel: Tüm Avrupa, Kafkasya ve Orta Asya'nın soğuk karasal iklim bölgelerinde son derece uyumludur. Ömür: Çok uzun ömürlü odunsu çalı (50+ yıl). Çiçek Renkleri: Saf kar beyazı. Çiçeklenme Dönemi: Erken İlkbahar (Mart – Nisan). Meyve Hasat Dönemi: Sonbahar - Kış Başı (Ekim – Aralık; ilk dondan sonra toplanması önerilir). Zorluk Derecesi: Çok Kolay (Sıfır bakımla doğada dahi kendi kendine yetişir). Çoğaltma Yöntemleri Kök Sürgünlerini Ayırma (En Pratik Yöntem): Ana bitkinin dibinden çıkan köklü taze dip sürgünleri kış sonunda veya erken ilkbaharda sökülerek istenen yere kolayca dikilebilir. Tohumla Çoğaltma: Sonbaharda toplanan olgun meyvelerin çekirdekleri temizlenir. Sert çekirdek kabuğunun kırılması ve kış soğuklanması (katlama) görmesi için sonbaharda doğrudan dışarıda toprağa ekilir; ilkbaharda çimlenir. Odun Çeliği İle Çoğaltma: Kış sonunda bitki uykudayken alınan olgun odun çelikleri süzek toprağa/kuma dikilerek köklendirilir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Giovanni_Caudullo Uzman Bakım İpuçları ve Sırları Kök Yayılımını Sınırlandırın: Küçük bahçelerde yetiştirirken dipten çıkan fazla kök sürgünlerini her ilkbaharda bel küreği ile kesip temizleyin veya bitkiyi kök bariyeri (root barrier) kullanarak dikin. Meyveleri İlk Dondan Sonra Veya Dondurucuda Bekletip İşleyin: Meyvedeki sert tanenlerin ve büzücü tadın kırılıp şeker oranının ortaya çıkması için meyveleri ya dondurucu soğuklar düştükten sonra toplayın ya da topladıktan sonra dondurucuda 24-48 saat bekletip işleyin. Rüzgar Kıran ve Ekolojik Çit Olarak Kullanın: Tarlaların etrafında rüzgar perdesi, erozyon önleyici şev bitkisi ve yaban hayatına sığınak sağlayan çit kurgularında Berberis crataegina, Lonicera tatarica ve Crataegus (Alıç) türleri ile kombinleyin. Etiketler: Çalı | Yaprak Dökücü | Karasal Bahçe | Soğuğa Dayanıklı | Kuraklığa Dayanıklı | Beyaz Çiçekli | Mavi Meyveli | Yenilebilir Meyve | Çit Bitkisi | Erozyon Kontrolü | Kolay Bakım

Berberis crataegina, Berberitzengewächse https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Franz_Xaver İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun sert karasal bozkırlarından, kayalıklı dağ yamaçlarından ve kuru dere yataklarından dünyaya yayılan Berberis crataegina; üçlü ve keskin diken yapısı, sonbaharda olgunlaşan ekşi/mayhoş kırmızı-mor meyveleri, aşırı kış soğuklarına ve kuraklığa gösterdiği sarsılmaz direnciyle Anadolu peyzajının, erozyon kontrolünün ve doğal çitlerin en dayanıklı odunsu çalılarından biridir. Alternatif İsimler: Karamuk, Kızamık, Kadın Tuzluğu, Çoban Ekşisi, Anadolu Karamuğu, Dikenli Çalı (Türkçe) Giriş Botanik Adı: Berberis crataegina (Berberidaceae / Kadıntuzluğugiller familyası) — Japon berberisi (Berberis thunbergii), mahonya (Mahonia) ve sarıçalı (Berberis vulgaris) ile yakın akrabadır. Doğal Yaşam Alanı: Türkiye (Anadolu endemik/yerli türü), Kafkasya, İran ve Doğu Akdeniz dağlık bölgeleri. Doğal olarak aşırı kireçli, kayalıklı, taşlı ve fakir karasal bozkır arazilerinde yetişir. Genel Özellikleri: Hızlı-orta hızda gelişen, sık dallanan, son derece dikenli, dik ve yayılıcı form alan yaprak döken (deciduous) odunsu bir çalıdır. Doğal halinde 1.5 ila 2.5 metre boya ve 1.5 ila 2 metre genişliğe ulaşır. Dalları üzerinde yaprak diplerinde 3'lü keskin ve sert dikenler bulunur. Yaprakları ters yumurta biçiminde, derimsi ve açık yeşildir; sonbaharda dökülmeden önce parlak kırmızı-turuncu tonlara bürünür. İlkbahar sonuna doğru (Mayıs-Haziran) yaprak koltuklarında salkımlar halinde sarı renkli, hafif kokulu küçük çiçekler açar. Çiçekleri takiben sonbaharda olgunlaşan uzatılmış oval biçimli, parlak kiremit kırmızısı veya koyu mor-siyah renkli ekşi meyveler (karamuk) oluşur. Artıları ve Eksileri Artıları Aşırı Soğuk ve Kuraklık Dayanımı: -30°C'ye varan dondurucu karasal donlara, sert kış rüzgarlarına ve aşırı yaz kuraklığına tam direnç gösterir. Geçit Vermez Güvenlik Çiti: Üçlü ve son derece keskin diken yapısı sayesinde bahçe sınırlarında ve tarlalarda mükemmel bir geçit vermez güvenlik çiti oluşturur. Geleneksel ve Şifalı Meyveler: Mayhoş/ekşi tada sahip meyveleri (karamuk) Anadolu'da geleneksel olarak taze tüketilir, kurutularak çay yapılır, çorbalara ekşilik vermek için katılır veya reçel/hoşaf yapımında kullanılır. Erozyon Kontrolü ve Yaban Hayatı: Güçlü kök yapısı kayalık meyilli arazilerde toprağı tutar; kışın dallarda kalan meyveleri ötücü kuşlar için değerli bir besin kaynağıdır. Eksileri Çok Keskin Diken Yapısı: Budama, bakım veya meyve toplama esnasında koruyucu kalın eldiven takılmasını gerektirir; çocuk oyun alanlarının hemen kenarına dikilmemelidir. Yaprak Dökmesi: Kışın yapraklarını dökerek tamamen dikenli odunsu dalları ile baş başa kalır. Ağır Islak Topraklarda Mantari Hastalıklar: Drenajı olmayan, su biriken ve aşırı nemli gölge alanlarda külleme veya kök çürüklüğü riski taşıyabilir. Berberis crataegina fruits https://yaziyaban.com/cicek-bekleyisi/ Saha Performansı ve Bakım Profili Işık İhtiyacı: Tam Güneş veya Hafif Yarı Gölge (Günde en az 6 saat doğrudan güneş ister). Bol güneş altında hem meyve verimi hem de sonbahar yaprak renklenmesi maksimuma ulaşır. Soğuk Dayanımı: Olağanüstü Yüksek (USDA 4a – 9b). -30°C'ye kadar olan sert karasal kış donlarından ve tipi rüzgarlarından kesinlikle etkilenmez. Sıcaklık ve Kuraklık Toleransı: Yüksek (Kserik). Karasal yaz sıcaklarına, aşırı güneşe ve uzun susuzluk dönemlerine tam direnç gösterir. Toprak İhtiyacı: Aşırı toleranslıdır. Süzek olması kaydıyla kireçli, taşlı, fakir, kumlu veya killi topraklarda (pH 6.5 - 8.5) harika gelişir. Kök Yapısı: Derine inen kazık kök ve yanlara yayılan toprağı tutucu odunsu kök ağına sahiptir. Boy ve Yayılım: 1.5 - 2.5 metre boy, 1.5 - 2 metre genişlik yapar. Sulama: Düşük. Dikimden sonraki ilk yıl kökleşene kadar düzenli sulanmalı; yerleştikten sonra doğal yağışlar ve nadir yaz sulamaları yeterlidir. Bölgesel Uyum: Türkiye: İç Anadolu, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Göller Yöresi, Ege ve Marmara'nın yüksek rakımlı veya karasal kış yaşayan tüm bölgelerinde açık bahçede mükemmel gelişir. Küresel: Doğu Avrupa, Kafkasya ve Orta Asya'nın soğuk karasal iklim bölgelerinde son derece uyumludur. Ömür: Çok uzun ömürlü odunsu çalı (40+ yıl). Çiçek Renkleri: Canlı sarı. Çiçeklenme Dönemi: İlkbahar Sonu (Mayıs – Haziran). Meyve Olgunlaşma Dönemi: Sonbahar (Eylül – Kasım). Zorluk Derecesi: Çok Kolay (Neredeyse sıfır bakımla Anadolu bozkırında dahi kendi kendine yetişir). Çoğaltma Yöntemleri Tohumla Çoğaltma (En Doğal Yöntem): Sonbaharda toplanan olgun kırmızılı-mor karamuk meyvelerinin etli kısmı temizlenir. Tohumlar kış soğuklanması (katlama/stratifikasyon) görmesi için sonbaharda doğrudan dışarıda toprağa ekilir; ilkbaharda çimlenir. Odun Çeliği İle Çoğaltma: Kış sonunda bitki uykudayken alınan olgun odun çelikleri süzek kuma/toprağa dikilerek köklendirilir. Kök Sürgünleri (Dipten Ayırma): Ana bitkinin dibinden çıkan köklü taze sürgünler ilkbahar başında ayrılarak başka alana dikilebilir. Uzman Bakım İpuçları ve Sırları Kış Sonunda Budama Yapın: Bitkinin formunu korumak ve dipten taze meyve veren sürgünleri teşvik etmek için budamayı kış sonunda (Şubat-Mart) bitki uyanmadan önce yapın. Yaşlanmış ve iç içe geçmiş dalları 1/3 oranında seyreltin. Güvenlik ve Sınır Çiti İle Erozyon Önleme: Bahçe sınırlarına veya mülk çitlerine 80-100 cm aralıklarla dikildiğinde doğal bir güvenlik duvarı oluşturur. Meyilli şev alanlarında toprağı tutmak için mükemmel bir erosion-control çalı türüdür. Gümüşi ve Yeşil Karasal Çalılarla Kombin Edin: Berberis crataegina’nın sarı çiçeklerini ve kırmızı meyvelerini; Tataristan Hanımeli (Lonicera tatarica), Gümüşi Okaliptüs veya Juniperus (Ardıç) türleri ile birleştirerek soğuğa dayanıklı harika bir Anadolu renk ve doku paleti yakalayabilirsiniz. Etiketler: Çalı | Yaprak Dökücü | Karasal Bahçe | Soğuğa Dayanıklı | Kuraklığa Dayanıklı | Sarı Çiçekli | Kırmızı Meyveli | Yenilebilir Meyve | Çit Bitkisi | Erozyon Kontrolü | Kolay Bakım

Convolvulus cneorum https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Laurentius Güney Avrupa’nın (İtalya, Hırvatistan, Arnavutluk ve Yunanistan) güneşli, kireçli kıyı kayalıklarından ve deniz kenarı yamaçlarından dünyaya yayılan Convolvulus cneorum; üzerini kaplayan ince ipeksi tüyler sayesinde gümüş gibi parıldayan her dem yeşil yaprakları, huni biçimindeki beyaz-pembe tüp çiçekleri ve kuraklığa gösterdiği yüksek dirençle Akdeniz peyzajının, kaya bahçelerinin ve kurakçıl sınır düzenlemelerinin en büyüleyici odunsu çalılarından biridir. Alternatif İsimler: Silverbush, Shrubby Bindweed, Gümüş Çalı / Gümüşi Tarla Sarmaşığı Çalısı / Akdeniz Gümüş Hatmisi (Türkçe) Giriş Botanik Adı: Convolvulus cneorum (Convolvulaceae / Tarla sarmaşığıgiller familyası) — sarmaşık türleri ve tatlı patates (Ipomoea) ile akrabadır; ancak istilacı tırmanıcı sarmaşıkların aksine tamamen bodur, dik ve derli toplu çalı formundadır. Doğal Yaşam Alanı: Güney Avrupa ve Batı Akdeniz sahil şeritleri (özellikle Adriyatik kıyıları). Doğal olarak deniz kenarındaki aşırı kireçli, kayalıklı, rüzgarlı ve kurak yamaçlarda yetişir. Genel Özellikleri: Hızlı-orta hızda gelişen, yuvarlak kubbe formu alan, her dem yeşil (evergreen) odunsu bir çalıdır. Doğal formunda 50 ila 80 cm boya ve 60 ila 100 cm genişliğe ulaşır. Yaprakları mızraksı, derimsi ve üzeri yoğun ipeksi gümüşi-beyaz tüylerle kaplıdır; bu tüyler güneş ışığını yansıtarak bitkiye parlak bir gümüş görünümü kazandırır. Erken ilkbahardan yaz ortasına kadar (Nisan-Temmuz) pembe tomurcuklardan açan, 4-5 cm genişliğinde, huni/borazan biçimli, ortası sarı gözlü saf beyaz çiçekler verir. Artıları ve Eksileri Artıları Işıl Işıl Gümüşi Yaprak Dokusu: Yapraklarındaki ipeksi gümüşi kaplama sayesinde yılın 12 ayı boyunca bahçede benzersiz bir renk zıtlığı ve parlaklık sunar. Yüksek Kuraklık ve Sıcaklık Toleransı: Akdeniz yaz sıcaklarına, yakıcı güneşe ve uzun susuzluk dönemlerine zahmetsizce direnir. Sahil ve Rüzgar Dayanımı: Deniz serpintilerine, tuzlu havaya ve sert kıyı rüzgarlarına karşı son derece dirençlidir. Kompakt ve Düzenli Form: Kendiliğinden derli toplu bir yuvarlak çalı yapısı oluşturur; sürekli budama gerektirmez. Eksileri Aşırı Islak Topraklarda Kök Çürüklüğü Hassasiyeti: Drenajı zayıf, ağır ve kışın su biriken topraklarda kök ve boğaz çürüklüğü yaşayabilir. Aşırı Gölgede Gümüşi Rengin Kaybolması: Gölge alanlarda yapraklarındaki gümüşi tüylenme azalır, yapraklar yeşile döner ve dallar cılızlaşır. Sert ve Uzun Süreli Donlarda Hassasiyet: -8°C / -10°C altındaki sert ve nemli kış donlarında yaprak ve dal kuruması yaşanabilir. Convolvulus cneorum (Zilverwinde) https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Famberhorst Saha Performansı ve Bakım Profili Işık İhtiyacı: Tam Güneş (Günde en az 6 saat doğrudan güneş ister). Yapraklardaki ipeksi gümüş parıltı ve bol çiçeklenme ancak bol güneş altında yakalanır. Soğuk Dayanımı: Orta - Yüksek (USDA 8a – 11b). Kökleri -8°C ila -10°C'ye kadar olan kış soğuklarına dayanır. Sert karasal kışların yaşandığı iç bölgelerde korunaklı mikroklimada veya saksıda yetiştirilmelidir. Sıcaklık ve Kuraklık Toleransı: Yüksek (Kserik). Akdeniz yaz sıcaklarına ve susuzluğa mükemmel uyum sağlar. Toprak İhtiyacı: Kesinlikle mükemmel süzek (drene edilmiş) toprak şarttır. Kireçli, taşlı, kumlu ve besince fakir toprakları (pH 6.5 - 8.5) çok sever. Ağır su tutan killi topraklardan kaçınılmalıdır. Kök Yapısı: Yüzeye yakın ama güçlü odunsu kök ağına sahiptir. Boy ve Yayılım: 50 - 80 cm boy, 60 - 100 cm genişlik yapar. Sulama: Düşük. Dikimden sonraki ilk yaz kökleşene kadar az miktarda sulanmalı; yerleştikten sonra yalnızca aşırı kurak dönemlerde seyrek sulama yeterlidir. Bölgesel Uyum: Türkiye: Ege, Akdeniz ve Marmara sahil şeridinde (İzmir, Muğla, Antalya, Balıkesir, Çanakkale) ve İstanbul'un ılıman kıyılarında bahçede çok yıllık olarak mükemmel gelişir. Küresel: Akdeniz havzası, California, Güney Afrika ve Avustralya peyzajlarının en gözde kserik çalılarındandır. Ömür: Çok yıllık odunsu her dem yeşil çalı (15+ yıl). Çiçek Renkleri: Pembe tomurcuklu saf beyaz, ortası sarı göbekli. Çiçeklenme Dönemi: Erken İlkbahar - Yaz Ortası (Nisan – Temmuz). Zorluk Derecesi: Kolay (Bol güneş ve süzek toprak sağlandığında neredeyse sıfır bakımla gelişir). Convolvulus cneorum https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz Populer Kültür Çeşitleri (Cultivars) Convolvulus cneorum (Klasik Tür): Doğal formundaki gümüşi ipeksi yaprakları ve bol beyaz huni çiçekleriyle peyzajda en yaygın kullanılan tiptir. Convolvulus cneorum 'Pyricola': Daha bodur kalan, yaprakları son derece sık ve gümüşi pus kaplaması daha yoğun olan özel bir seleksiyondur. Çoğaltma Yöntemleri Yarı Odunsu Çelikle Çoğaltma (En Başarılı Yöntem): Yaz ortasından sonbahar başı sonuna kadar (Temmuz - Eylül) taze ama olgunlaşmış sürgünlerden 7-10 cm'lik çelikler alın. %80 perlit ve %20 torf karışımında süzek ortamda köklendirin. Tohumla Çoğaltma: İlkbaharda süzek torf-kum yüzeyine ekilen tohumlar 18-20°C sıcaklıkta 2-3 haftada çimlenir. Uzman Bakım İpuçları ve Sırları Çiçeklenme Bitişinde Hafif Budama Yapın: Yaz ortasında çiçekler solduktan sonra dalların uç kısımlarını 5-10 cm kırpın. Bu budama bitkinin odunlaşıp kel kalmasını önler ve dipten gür gümüşi sürgünler vermesini sağlar. Toprak Boğazını Mıcır veya Çakılla Mulçlayın: Bitkinin dip kısmına organik kompost yerine kırık çakıl veya mıcır sermek, kışın yağmurlarda kök boğazının nemden çürümesini engeller. Koyu Kırmızı ve Mor Bitkilerle Çarpıcı Kontrast Oluşturun: Convolvulus cneorum’un gümüşi yapraklarını; Salvia microphylla 'Royal Bumble', Salvia greggii, Lavanta (Lavandula) veya Bordo Yapraklı Berberis ile yan yana dikerek bahçenizde yüksek kontrastlı visual bir şölen yakalayın. Etiketler: Çalı | Her Dem Yeşil | Akdeniz Bahçesi | Kuraklığa Dayanıklı | Gümüş Yapraklı | Beyaz Çiçekli | Sahil Bitkisi | Kolay Bakım

Cotoneaster franchetii https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Salicyna Güneybatı Çin’in (Yunnan, Guizhou ve Sichuan) yüksek dağlık kayalıklarından ve açık çalı alanlarından dünyaya yayılan Cotoneaster franchetii; zarif kavisli dalları, altı gümüşi-beyaz tüylerle kaplı derimsi her dem yeşil yaprakları, ilkbaharda açan minik pembe-beyaz çiçekleri ve sonbahardan kış sonuna kadar dalları süsleyen parlak mercan-turuncu meyveleriyle peyzaj tasarımlarında ve çit düzenlemelerinde sıkça tercih edilen son derece dayanıklı bir çalıdır. Alternatif İsimler: Franchet's Cotoneaster, Grey Cotoneaster, Gri Kotoneaster / Turuncu Meyveli Dağ Muşmulası / Gümüşi Duvar Çalısı (Türkçe) Giriş Botanik Adı: Cotoneaster franchetii (Rosaceae / Gülgiller familyası) — ateş dikeni (Pyracantha), alıç (Crataegus) ve yaprak döken dağ muşmulaları ile yakın akrabadır. (Tür adı "franchetii", Fransız botanikçi Adrien René Franchet'e ithafen verilmiştir). Doğal Yaşam Alanı: Güneybatı Çin, Myanmar ve Batı Asya dağlık bölgeleri. Doğal olarak kayalık yamaçlarda, güneşli çalı açıklıklarında ve dağ nehir yataklarında yetişir. Genel Özellikleri: Hızlı gelişen, geniş kavisli dallanan, yarı her dem yeşil veya her dem yeşil (semi-evergreen / evergreen) odunsu bir çalıdır. Doğal formunda 2 ila 3 metre boya ve 2 ila 3 metre genişliğe ulaşır. Yaprakları oval, üst yüzeyi koyu yeşil, alt yüzeyi ise yoğun keçe gibi gümüşi-gri tüylerle kaplıdır. İlkbahar sonu ve yaz başında (Mayıs-Haziran) dallar boyunca küçük, 5 taç yapraklı, pembe gölgeli beyaz çiçek salkımları açar. Çiçekleri takiben sonbaharda olgunlaşan yumurta biçimindeki parlak turuncu-kırmızı meyveler kış boyunca çalı üzerinde kalır. Artıları ve Eksileri Artıları Hava Kirliliğini ve Partikülleri Tutma Kapasitesi: Yapraklarındaki tüylü doku sayesinde şehir içi egzoz gazlarını ve hava kirliliğini (PM2.5 partiküllerini) diğer birçok çalıya göre daha yüksek oranda süzme özelliğine sahiptir. Kuşlar ve Tozlayıcılar İçin Yaşam Kaynağı: Arılar ve kelebekler için harika bir nektar kaynağıdır; kışın dallarda kalan turuncu meyveler ise ötücü kuşlar için değerli bir kış besinidir. Yüksek Soğuk ve Kuraklık Dayanımı: Sert donlara, kuraklığa ve rüzgarlı açık alanlara karşı mükemmel direnç sergiler. Büyüleyici Kış Görselliği: Kışın çoğu bitki renksizken, canlı turuncu-kırmızı meyve salkımlarıyla bahçeye renk katmaya devam eder. Eksileri Ateş Yanıklığı (Fire Blight) Hassasiyeti: Rosaceae familyasının diğer üyeleri gibi Erwinia amylovora (ateş yanıklığı) bakteriyel hastalığına karşı hassas olabilir. Kontrolsüz Yayılım Riski: Kuşların meyveleri yemesi ve tohumları dağıtması nedeniyle doğal alanlarda veya kontrolsüz bahçelerde kendiliğinden çimlenebilir. Düzensiz Büyüme Yapısı: Düzenli şekil budaması yapılmazsa dalları oldukça dağınık ve çalımsı bir hal alabilir. Cotoneaster franchetii https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz Saha Performansı ve Bakım Profili Işık İhtiyacı: Tam Güneş veya Yarı Gölge (Günde en az 4-6 saat güneş ister). Bol güneş altında meyve tutumu ve gümüşi yaprak parıltısı maksimuma ulaşır. Soğuk Dayanımı: Yüksek (USDA 6a – 9b). -20°C’ye kadar olan sert kış donlarına ve rüzgarlara karşı son derece dayanıklıdır. Sıcaklık ve Kuraklık Toleransı: Yüksek (Kserik). Yerleştikten sonra yaz sıcaklarına ve uzun süreli kuraklığa tam direnç gösterir. Toprak İhtiyacı: Son derece toleranslıdır. Süzek (drene edilmiş) olması kaydıyla fakir, kireçli, taşlı veya killi topraklarda (pH 6.0 - 8.0) sorunsuz gelişir. Kök Yapısı: Derine inen odunsu kazık kök ve yanlara yayılan tutucu kılcal kök ağına sahiptir; erozyon kontrolünde etkilidir. Boy ve Yayılım: 2 - 3 metre boy, 2 - 3 metre genişlik yapar. Sulama: Düşük - Orta. Dikimden sonraki ilk yıl kök oturana kadar düzenli sulanmalı; yerleştikten sonra doğal yağışlar ve nadir yaz sulamaları yeterlidir. Bölgesel Uyum: Türkiye: İç Anadolu, Ege, Akdeniz, Marmara ve Karadeniz dahil Türkiye'nin neredeyse tüm coğrafi bölgelerinde bahçede çok yıllık olarak mükemmel yetişir. Küresel: Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya'nın ılıman ile soğuk karasal iklim bölgelerinde peyzajın ve canlı çitlerin vazgeçilmezidir. Ömür: Uzun ömürlü odunsu çalı (30+ yıl). Çiçek Renkleri: Pembe nüanslı beyaz. Çiçeklenme Dönemi: İlkbahar Sonu - Yaz Başı (Mayıs – Haziran). Zorluk Derecesi: Çok Kolay (Neredeyse sıfır bakımla büyür ve gelişir). Daderot Populer Kültür Çeşitleri (Cultivars) Cotoneaster franchetii (Klasik Tür): Gümüşi-gri alt yaprak yüzeyi ve bol turuncu-kırmızı meyve salkımlarıyla en sık kullanılan doğal formdur. Cotoneaster franchetii 'Wardii': Klasik türe göre daha iri, hafif küresel meyveler veren ve yaprakları bir miktar daha koyu olan gösterişli bir seleksiyondur. Çoğaltma Yöntemleri Yarı Odunsu Çelikle Çoğaltma (En Başarılı Yöntem): Yaz ortasından sonbahar başına kadar (Temmuz - Eylül) taze ama olgunlaşmış sürgünlerden 10-12 cm'lik çelikler alın. Alt yaprakları temizleyip köklendirme hormonu uygulayın. %70 perlit ve %30 torf karışımında nemli ortamda köklendirin. Odun Çeliği İle Çoğaltma: Kış sonunda (Ocak-Şubat) alınan olgun odun çelikleri doğrudan toprağa dikilerek köklendirilebilir. Tohumla Çoğaltma: Sonbaharda toplanan olgun meyvelerin tohumları temizlenip soğuk katlamaya (stratifikasyon) bırakıldıktan sonra ilkbaharda ekilir. Uzman Bakım İpuçları ve Sırları Kış Sonunda Form ve Gençleştirme Budaması Yapın: Çalının kavisli estetik yapısını korumak ve dipten taze sürgün teşvik etmek için kış sonunda (Şubat-Mart) yaşlanmış ve iç içe geçmiş dalların 1/3'ünü budayın. Erozyonlu Eğimli Alanlarda Kullanın: Güçlü kök yapısı sayesinde kayalık meyilli arazilerde ve şevlerde toprağı tutmak için mükemmel bir erosion-control bitkisidir. Mor ve Gümüşi Çalılarla Kontrast Oluşturun: Cotoneaster franchetii’nin gümüşi yeşil yapraklarını ve turuncu meyvelerini; Bordo Yapraklı Berberis (Berberis thunbergii 'Atropurpurea'), Salvia microphylla veya Lavandula ile yan yana dikerek harika bir doku ve renk uyumu yakalayabilirsiniz. Etiketler: Çalı | Her Dem Yeşil | Karasal Bahce | Kurakliga Dayanikli | Turuncu Meyveli | Cit Bitkisi | Erozyon Kontrolu | Kolay Bakim

Dış mekanda bitki yetiştireceğiniz zaman bazı koşulları sağlamanız gerekir. Bitkiler her biri farklı coğrafyalara adapte olarak evrimleşmişlerdir ve oradaki koşulları ararlar. Yerli bitkiler yaşadığınız coğrafyaya tam uyumludurlar. Ama bizim bahçelerimizde yetiştirdiğimiz bitkiler kültür bitkileridir. İnsan eliyle dünyanın farklı coğrafyalarından alınıp yetiştirilmişlerdir. Dolayısıyla her birinin bahçelerimizde kolaylıkla yetişmesini bekleyemeyiz. Bu sitede de kullandığımız bitki bakım kılavuzlarına bakarak o bitkinin istek ve ihtiyaçlarını görebilirsiniz. Aşağıda paylaşılan haritalara bakarak da bitkinin sizin yaşadığınız bölgenin sıcağına ya da soğuğuna dayanıp dayanamayacağını anlayabilirsiniz. Örneğin Grevillea juniperina'yı ele alalım. Avustralya'ya özgü bu çalının sıcak soğuk performansı şu şekildedir. Soğuk Dayanımı: Orta (USDA 8b – 11b). Kökleri -8°C'ye kadar olan kış soğuklarına dayanır. Sert kışların yaşandığı karasal iç bölgelerde saksıda veya korunaklı mikroklimada yetiştirilmelidir. Sıcaklık ve Kuraklık Toleransı: Yüksek (Kserik). Yaz sıcaklarına, yakıcı güneşe ve uzun süreli kuraklığa mükemmel direnç gösterir. Bu şu demektir. 8b-11b ile işaretli bölgelerde kış soğuklarına dayanabilir. Daha soğuk yerlerde ise örneğin Ankara'da bu bitki dış mekanda soğuk kış günlerinde donar ve ölür. Diğer taraftan sıcağa ve kurağa tam dayanıklıdır demiş. Yaz aylarının çok sıcak ve kurak geçtiği yerlerde bu bitkiyi rahatlıkla bahçe ve balkonlarınızda dış mekanda bakabilirsiniz demek oluyor. Tabi ki saksıda ise hiç sulamadan değil. Toprağı kurudukça sulamak kaydıyla. Zira sukulentler hariç diğer bitkiler birkaç günden uzun süre kuru toprakta hayatta kalamazlar. Meteorloji Genel Müdürlüğü'nün yayınladığı bu haritaları kullanarak dış mekanda hangi bitkileri yetiştirebileceğinizi öngörebilirsiniz. Keyifli hobiler dilerim...

https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz Güneydoğu Avustralya’nın (New South Wales ve Canbberra bölgesi) güneşli yamaçlarından ve kumlu çalılıklarından dünyaya yayılan Grevillea juniperina; ardıç ağacını andıran iğnemsi her dem yeşil yaprakları, kıvrık "örümcek" formundaki albenili çiçekleri, kış sonundan yaz başına kadar süren uzun çiçeklenme dönemi ve kuraklığa gösterdiği mükemmel dirençle kserik (su isteği az) bahçeler ve Akdeniz peyzajları için büyüleyici bir odunsu çalıdır. Alternatif İsimler: Juniper-leaf Grevillea, Juniper Grevillea, İğne Yapraklı Grevillea / Ardıç Yapraklı Avustralya Çalısı / Örümcek Çiçeği Çalısı (Türkçe) Giriş Botanik Adı: Grevillea juniperina (Proteaceae / Gümüşağaçgiller familyası) — Protea, Banksia ve Leucadendron ile yakın akrabadır. (Cins adı "Grevillea", Royal Horticultural Society'nin kurucularından Charles Francis Greville'e ithafen verilmiştir). Doğal Yaşam Alanı: Güneydoğu Avustralya (New South Wales ve Avustralya Başkent Bölgesi). Doğal olarak kumlu, kayalıklı, süzek ve besin maddelerince fakir tepelik alanlarda yetişir. Genel Özellikleri: Hızlı gelişen, sık dallanan, yayılıcı veya dik büyüyen, her dem yeşil (evergreen) odunsu bir çalıdır. Varyeteye bağlı olarak 0.5 ila 2.5 metre boya ve 1.5 ila 3 metre genişliğe ulaşabilir. Yaprakları ardıç (Juniperus) yapraklarına çok benzer; 1–2 cm uzunluğunda, sivri uçlu, derimsi ve parlak koyu yeşildir. Kış ortasından yaz ortasına kadar (Ocak-Temmuz) dalların uçlarında örümceğe veya kıvrık tüllere benzeyen canlı kırmızı, turuncu, pembe veya sarı renkli salkım çiçekler (örümcek çiçek) açar. Artıları ve Eksileri Artıları Özgün ve Egzotik Çiçek Yapısı: Taç yaprağı olmayan, kıvrık stilometrelerden oluşan özgün örümcek biçimli çiçekleri bahçeye egzotik bir hava katar. Kış ve Erken İlkbahar Çiçeklenmesi: Çoğu bitkinin uykuda olduğu soğuk dönemlerde açarak bahçeye erken renk kazandırır. Kuşlar ve Arılar İçin Nektar Kaynağı: Yüksek nektar üreten çiçekleri arıları, kelebekleri ve ötücü kuşları bahçeye çeker. Yüksek Kuraklık ve Fakir Toprak Toleransı: Besinsiz, kumlu ve aşırı yaz kuraklığı yaşanan alanlarda sorunsuz gelişir. Eksileri Fosfor Hassasiyeti (Proteoid Kök Yapısı): Proteaceae familyasına özgü özel kök yapısı nedeniyle yüksek fosfor içeren suni gübreler bitkiyi zehirleyebilir ve öldürebilir. Sert Karasal Donlara Hassasiyet: -8°C / -10°C altındaki sert ve uzun süreli donlarda yaprak kaybı ve dal kuruması yaşanabilir. Batan İğnemsi Yapraklar: Yaprak uçları oldukça sivri ve serttir; geçiş yollarının hemen kenarına dikildiğinde insanları rahatsız edebilir. https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kenraiz ​ Saha Performansı ve Bakım Profili Işık İhtiyacı: Tam Güneş (Günde en az 6 saat doğrudan güneş ister). Çiçeklenme yoğunluğu ve çalı sıklığı bol güneş altında en yüksek seviyeye ulaşır. Soğuk Dayanımı: Orta (USDA 8b – 11b). Kökleri -8°C'ye kadar olan kış soğuklarına dayanır. Sert kışların yaşandığı karasal iç bölgelerde saksıda veya korunaklı mikroklimada yetiştirilmelidir. Sıcaklık ve Kuraklık Toleransı: Yüksek (Kserik). Yaz sıcaklarına, yakıcı güneşe ve uzun süreli kuraklığa mükemmel direnç gösterir. Toprak İhtiyacı: Kesinlikle mükemmel süzek (drene edilmiş), asidik veya nötr toprak şarttır (pH 5.5 - 7.0). Kumlu, çakıllı ve fakir toprakları çok sever; kireçli ve ağır su tutan killi topraklardan hoşlanmaz. Kök Yapısı: Yüzeye yakın, besin arayan özelleşmiş demet kök (proteoid kök) ağına sahiptir. Boy ve Yayılım: 0.5 - 2.5 metre boy, 1.5 - 3 metre genişlik yapar. Sulama: Düşük. Dikimden sonraki ilk yaz kökleşene kadar az miktarda sulanmalı; yerleştikten sonra yalnızca aşırı kurak dönemlerde seyrek sulama yeterlidir. Bölgesel Uyum: Türkiye: Ege ve Akdeniz sahil şeritlerinde (İzmir, Muğla, Antalya, Aydın) ve Marmara'nın korunaklı ılıman kıyılarında bahçede çok yıllık olarak mükemmel gelişir. Küresel: Akdeniz havzası, California, Güney Afrika ve Avustralya peyzajlarının en gözde çalılarındandır. Ömür: Çok yıllık odunsu her dem yeşil çalı (15+ yıl). Çiçek Renkleri: Canlı kırmızı, kiremit turuncusu, pembe veya krem-sarı. Çiçeklenme Dönemi: Kış Ortası - Yaz Ortası (Ocak – Temmuz). Zorluk Derecesi: Orta (Fosforsuz toprak ve süzek ortam sağlandığında oldukça zahmetsizdir). Populer Kültür Çeşitleri (Cultivars) Grevillea juniperina 'Molonglo': Sarı-turuncu çiçekler açan, 50-80 cm boyunda kalan ve yer örtücü gibi genişleyen yayılıcı bir seleksiyondur. Grevillea juniperina 'Red Cloud': İri ve yoğun kırmızı örümcek çiçekleri açan dik çalı formundaki popüler bir kültür çeşididir. Grevillea juniperina 'Goldrush': Parlak altın sarısı çiçekleri ve iğnemsi canlı yeşil yapraklarıyla öne çıkan gösterişli bir çeşittir. Çoğaltma Yöntemleri Yarı Odunsu Çelikle Çoğaltma (En Başarılı Yöntem): Yaz sonundan sonbahar başına kadar (Ağustos - Ekim) taze ama olgunlaşmış sürgünlerden 7-10 cm'lik çelikler alın. %80 perlit ve %20 torf (fosforsuz) karışımında nemli ortamda köklendirin. Tohumla Çoğaltma: Tohumlar sert kabuklu olduğu için zımparalanıp (skarifikasyon) ılık suda bekletildikten sonra süzek ortama ekilir; çimlenme birkaç ay sürebilir. Uzman Bakım İpuçları ve Sırları Fosforlu Gübrelerden Kesinlikle Kaçının: Bitkiye asla genel bahçe gübreleri veya kompoze (NPK) gübreler vermeyin. Proteoid kökleri fosforu yüksek miktarda emerek bitkiyi yakar. Sadece yerli bitki gübreleri veya azotsuz organomineral takviyeler kullanın. Çiçeklenme Sonrası Uç Pratik Budaması Yapın: İlkbahar sonunda çiçekler geçmeye başladığında sürgün uçlarını 10-15 cm kırpın. Bu işlem bitkinin kellenmesini engeller, dipten daha sık iğne yaprak vermesini sağlar. Gümüşi ve Geniş Yapraklı Akdeniz Bitkileriyle Kombin Edin: Grevillea juniperina’nın iğnemsi yeşil dokusunu ve kırmızı çiçeklerini; Gümüş Çalı (Convolvulus cneorum), Lavanta (Lavandula), Salvia greggii veya Leucophyllum frutescens ile yan yana dikerek harika bir doku kontrastı elde edebilirsiniz. Etiketler: Çalı | Her Dem Yeşil | Akdeniz Bahçesi | Kuraklığa Dayanıklı | Kırmızı Çiçekli | İğne Yapraklı | Kolay Bakım

Indian Hawthorn Photo by David J. Stang Güney Çin, Tayvan ve Çinhindi’nin güneşli kıyı kayalıklarından ve açık çalı alanlarından dünyaya yayılan Rhaphiolepis indica; pembe-beyaz yıldız biçimli aromatik çiçekleri, derimsi ve parlak her dem yeşil yaprakları, kışın dalları süsleyen koyu mor-siyah meyveleri, deniz rüzgarlarından kuraklığa kadar sergilediği sarsılmaz direnciyle Akdeniz ve ılıman sahil peyzajlarının en zarif ve dayanıklı odunsu çalılarından biridir. Alternatif İsimler: Indian Hawthorn, Hong Kong Hawthorn, Hint Çırpı Çalısı / Akdeniz Hint Çalısı / Pembe Çiçekli Hint Alıcı (Türkçe) Giriş Botanik Adı: Rhaphiolepis indica (Rosaceae / Gülgiller familyası) — ateş dikeni (Pyracantha), kartopu (Viburnum), elma (Malus) ve alıç (Crataegus) ile yakın akrabadır. Doğal Yaşam Alanı: Güney Çin, Tayvan, Vietnam ve Kamboçya'nın subtropikal kıyı yamaçları ve dere yatakları. Doğal olarak fakir, tuzlu, kayalıklı ve kumlu deniz kenarı ortamlarına harika adapte olmuştur. Genel Özellikleri: Yavaş ila orta hızda gelişen, yoğun dallanan, yuvarlatılmış kubbe formu alan, her dem yeşil (evergreen) odunsu bir çalıdır. Doğal formunda 1 ila 2 metre boya ve 1.2 ila 2 metre genişliğe ulaşır (bodur çeşitleri 60-80 cm'de kalır). Yaprakları oval, derimsi, kenarları hafif dişli ve üst yüzeyi parlak koyu yeşildir; taze ilkbahar sürgünleri kızılımsı-bronz tonlarda belirir. Erken ilkbahardan yaz başına kadar (Mart-Mayıs) dalların ucunda salkımlar halinde vanilya benzeri hafif kokulu, 5 taç yapraklı, pembe veya beyaz yıldız biçimli çiçekler açar. Çiçekleri takiben sonbahar ve kış aylarında dallarda kuşlar için cazip olan koyu mor-siyah küçük meyveler oluşur. Artıları ve Eksileri Artıları Bahar Boyunca Yoğun Çiçeklenme: İlkbaharda yaprakların üzerini neredeyse tamamen kaplayan halı gibi yoğun pembe-beyaz çiçekler açar. Tuzlu Deniz Rüzgarlarına Tam Uyum: Sahil şeritlerindeki tuzlu serpintilere, rüzgara ve kumlu topraklara karşı olağanüstü dayanıklıdır. Yüksek Kuraklık ve Sıcaklık Toleransı: Derin kök sistemi sayesinde toprağa yerleştikten sonra uzun yaz kuraklıklarına ve aşırı sıcaklara zahmetsizce direnir. Budama İhtiyacı Düşük Doğal Form: Kendiliğinden düzenli, yuvarlak ve derli toplu bir çalı formu oluşturur; sürekli budama istemez. Eksileri Sert ve Uzun Süreli Donlara Hassasiyet: -8°C / -10°C altındaki derin ve uzun süreli kış donlarında yaprak ve genç dal zararlanması yaşanabilir. Aşırı Islak Topraklarda Mantari Yaprak Lekesi: Hava akımının olmadığı, aşırı nemli ve drenajsız gölge alanlarda Entomosporium yaprak lekesi hastalığına yakalanabilir. Yavaş Büyüme Hızı: İlk yıllarda yavaş geliştiği için çit veya kapatıcı alan yapması zaman alabilir. Hint Alıcı Rhaphiolepis indica Photo by David J. Stang Saha Performansı ve Bakım Profili Işık İhtiyacı: Tam Güneş veya Hafif Yarı Gölge (Günde en az 5-6 saat doğrudan güneş ister). Bol güneş altında çiçeklenme yoğunluğu artar ve mantari hastalıklara karşı direnç kazanır. Soğuk Dayanımı: Orta - Yüksek (USDA 8a – 11b). Kökleri -8°C ila -10°C'ye kadar olan kış soğuklarına dayanır. Sert karasal kışların yaşandığı iç bölgelerde korunaklı alanlara dikilmeli veya kışın korunmalıdır. Sıcaklık ve Kuraklık Toleransı: Yüksek. Akdeniz yaz sıcaklarına ve uzun süreli susuzluğa tam direnç gösterir. Toprak İhtiyacı: Süzek (mükemmel drene edilmiş), hafif asidik veya nötr toprakları çok sever (pH 6.0 - 7.5). Hafif kireçli topraklara uyum sağlar ancak su biriken ağır killi topraklardan hoşlanmaz. Kök Yapısı: Derine inen kazık kök ve yanlara yayılan güçlü odunsu kök ağına sahiptir. Boy ve Yayılım: 1 - 2 metre boy, 1.2 - 2 metre genişlik yapar (bodur kültürleri daha küçüktür). Sulama: Düşük - Orta. Dikimden sonraki ilk yıl kökleşene kadar düzenli sulanmalı; yerleştikten sonra yalnızca aşırı yaz kuraklığında sulanması yeterlidir. Bölgesel Uyum: Türkiye: Ege, Akdeniz, Marmara ve Karadeniz sahil şeritlerinde (İzmir, Muğla, Antalya, İstanbul, Trabzon) bahçede çok yıllık olarak mükemmel gelişir. İç Anadolu'nun korunaklı alanlarında veya saksıda teras bitkisi olarak yetiştirilebilir. Küresel: Akdeniz havzası, California, Florida, Avustralya ve Doğu Asya sahil peyzajlarının vazgeçilmez süs çalısıdır. Ömür: Çok yıllık odunsu her dem yeşil çalı (30+ yıl). Çiçek Renkleri: Pembe, açık pembe, beyaz veya merkezden dışa pembe gölgeli. Çiçeklenme Dönemi: Erken İlkbahar - Yaz Başı (Mart – Mayıs). Zorluk Derecesi: Çok Kolay (Güneş ve süzek toprak sağlandığında neredeyse sıfır bakımla gelişir). https://commons.wikimedia.org/wiki/File:SoCalIndianHawthorn.jpg Populer Kültür Çeşitleri (Cultivars) Rhaphiolepis indica 'Ballerina': Yoğun ve koyu pembe çiçekler açan, en fazla 80-100 cm boylanan çok popüler bir bodur seleksiyondur. Rhaphiolepis indica 'Pink Lady': Açık pembe çiçekleri ve gösterişli parlak yeşil yaprak yapısıyla bilinen klasik orta boy kültür çeşididir. Rhaphiolepis indica 'Springtime': Taze sürgünleri bronz-kırmızı çıkan ve ilkbaharda koyu pembe çiçeklerle kaplanan albenili bir çeşittir. Rhaphiolepis indica 'Snow White': Saf beyaz yıldız çiçekleri ve gür koyu yeşil yapraklarıyla öne çıkan zarif bir kültür formudur. Çoğaltma Yöntemleri Yarı Odunsu Çelikle Çoğaltma (En Başarılı Yöntem): Yaz ortasından sonbahar başına kadar (Temmuz - Eylül) taze ama olgunlaşmış yarı odunsu sürgünlerden 8-10 cm'lik çelikler alın. Alt yaprakları temizleyip köklendirme hormonu uygulayın. %70 perlit ve %30 torf karışımında nemli ortamda köklendirin (kökleşme 4-6 hafta sürer). Tohumla Çoğaltma: Sonbaharda toplanan olgun koyu mor meyvelerin etli kısmı temizlenip soğuk katlamaya bırakıldıktan sonra ilkbaharda ekilir. Uzman Bakım İpuçları ve Sırları Çiçeklenme Bitişinde Hafif Şekil Budaması Yapın: Bitki yeni yılın çiçek tomurcuklarını yazın üretir. Bu nedenle budamayı mutlaka çiçekler solduktan hemen sonra (Mayıs-Haziran) yapın. Geç yaz veya sonbahar budaması bir sonraki yılın çiçeklerini yok edebilir. Yaprak Üstünden Sulama Yapmaktan Kaçının: Mantari leke hastalıklarını önlemek için sulamayı yapraklara fıskiye ile değil, damlama sistemiyle doğrudan kök bölgesine uygulayın. Mavi ve Mor Çiçekli Akdeniz Çalılarıyla Kombin Edin: Rhaphiolepis indica’nın pembe-beyaz çiçeklerini; Biberiye (Salvia rosmarinus), Lavanta (Lavandula), Kurakçıl Bodur Ardıç veya Plumbago auriculata ile yan yana dikerek dengeli ve şık bir Akdeniz renk paleti yakalayabilirsiniz. Etiketler: Çalı | Her Dem Yeşil | Akdeniz Bahçesi | Kuraklığa Dayanıklı | Pembe Çiçekli | Sahil Bitkisi | Kolay Bakım