Güzellik Çalısı Bakımı ve Özellikleri (Abelia)

Bahçelerin Zarif ve Sadık Üyesi

​ Bahçenizde hem asil bir duruş sergileyen hem de sizi yormayan bir bitki arıyorsanız, Abelia (yaygın adıyla Güzellik Çalısı) tam aradığınız aday. Botanik dünyasında Abelia × grandiflora olarak bilinen bu bitki, aslında doğanın bir tasarım harikasıdır. Kökeni Doğu Asya ve Meksika’ya dayansa da, bugün gördüğümüz çoğu tür, dayanıklılığı artırılmış özel melezlerdir.

​Abelia’yı özel kılan, dallarının zarif bir yay çizerek yere doğru sarkmasıdır. Parlak, küçük ve dekoratif yaprakları mevsim geçişlerinde bakır ve bronz tonlarına bürünerek bahçenize görsel bir şölen sunar. Peyzaj tasarımlarında; estetik bir çit bitkisi, boşluk doldurucu bir soliter (tekil) çalı veya geniş saksılarda teras vurgusu olarak mükemmel iş çıkarır. Kelebekleri ve arıları kendine çeken o hafif parfümlü, çan şeklindeki beyaz-pudra pembe çiçekleri ise yaz ortasından sonbahar sonuna kadar bahçenizden eksik olmaz.

​Teknik Bakım Detayları

​Işık İsteği: Tam güneşli veya yarı gölge alanları sever. Ancak yaprak renklerinin canlılığı ve çiçek verimi için günde en az 6 saat güneş alması idealdir.

​Soğuğa Dayanıklılık: -15C dereceye kadar dayanıklıdır. Sert donlarda yaprak dökse de kök sistemi kendini korur.

​Sıcağa Dayanıklılık: +40C dereceye kadar yüksek sıcaklıklara ve neme karşı oldukça toleranslıdır.

​Toprak İsteği: Organik maddece zengin, iyi drenajlı ve hafif asidik-nötr toprakları tercih eder. Ağır killi topraklarda kök sağlığı için drenaj artırılmalıdır.

​Kök Yapısı: Saçak kök yapısına sahiptir. Bu sayede toprak tutma kabiliyeti yüksektir ve erozyon kontrolünde de tercih edilebilir.

​Boy-En: Türüne göre değişmekle birlikte maksimum 2-3 metre boya ve 2 metre ene ulaşabilir. Bodur varyeteleri (örn: ‘Confetti’) 60-80 cm civarında kalır.

​Sulama: Yeni dikildiğinde toprak nemli tutulmalıdır. Adaptasyon sağladıktan sonra kuraklığa orta derecede dayanıklıdır; yazın haftada 1-2 kez derin sulama yeterlidir.

​Bölge Uyumu: Türkiye’nin kıyı şeridinde mükemmel gelişim gösterir. İç kesimlerde ise korunaklı alanlarda yetiştirilmelidir.

​Ömrü: Çok yıllık (Perennial) odunsu bir çalıdır.

​Çiçek Rengi: Beyaz, uçuk pembe ve bazen leylak tonlarındadır. Çiçeklerin altındaki kızıl çanak yapraklar, çiçekler döküldükten sonra bile bitkiye renk vermeye devam eder.

​Çiçeklenme Dönemi: Haziran başından Kasım ayı sonundaki ilk donlara kadar kesintisiz çiçek açar.

​Yaprak Durumu: Yarı herdem yeşildir. Ilıman iklimlerde yaprak dökmez, sert kışlarda ise yapraklarını dökerek uykuya geçer.

​Zorluk: Bakımı Kolay. “Dik ve unut” diyebileceğimiz kadar zahmetsizdir.

​Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Notlar

​Ege ve Akdeniz: Abelia için cennet diyebiliriz. Nem ve sıcağa bayılır. Yaz sıcaklarında susuz bırakılmamalıdır. Bu bölgelerde bitki tamamen herdem yeşil kalır.

​Marmara Bölgesi: İstanbul ve çevresinde çok popülerdir. Rüzgar alan yerlerde formu bozulmaz ancak çok sert poyrazlardan korunursa kışın yaprak formunu daha iyi korur.

​İç Anadolu: Karasal iklimde kışın yapraklarını dökecektir. İlkbahar son donları geçmeden budama yapılmamalıdır. Kışın kök çevresine malçlama yapmak (saman, ağaç kabuğu vb.) faydalı olur.

​Karadeniz: Yağışlı iklimi çok sever ancak toprağın su tutmamasına (drenaja) dikkat edilmelidir. Güneşi az gördüğü yerlerde çiçek verimi düşebilir.

​Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Doğu Anadolu’nun aşırı sert kışlarında (-20^\circ C altı) hayatta kalması zordur; saksıda yetiştirilip kışın korumaya alınmalıdır. Güneydoğu’da ise aşırı buharlaşmaya karşı akşam sulaması kritiktir.

​Çoğaltma Yöntemleri

​Abelia’yı çoğaltmak oldukça keyifli ve başarı oranı yüksek bir işlemdir:

​Yumuşak Odun Çeliği (Yaz Sonu): Temmuz-Ağustos aylarında henüz tam sertleşmemiş yeni sürgünlerden 10-15 cm’lik parçalar kesin. Alttaki yaprakları temizleyip köklendirme hormonuna (isteğe bağlı) batırarak nemli torfa dikin. Bitkileri Çelikle Çoğaltma

​Sert Odun Çeliği (Kış Başı): Bitki uyku halindeyken alınan olgun dallar doğrudan toprağa veya saksıya dikilerek baharda köklenmesi beklenebilir.

​Ayırma: Çok gelişmiş kök gövdeleri erken baharda dikkatlice bölünerek yeni alanlara şaşırtılabilir.

​Bitkinin Bakımı İle İlgili Tüyolar

​Budama Sanatı: Abelia, “eski daldan” çiçek açmaz. Bu yüzden her bahar başında (Şubat-Mart) bitkiyi formda tutmak için sert budama yapabilirsiniz. Bu, yeni sürgünleri ve dolayısıyla bol çiçeği teşvik eder.

​Renk Oyunu: Yapraklarının sonbaharda kızıla dönmesini istiyorsanız, bitkiyi mutlaka güneş gören bir yere konumlandırın; gölgede yapraklar yeşil kalır.

​Gübreleme: Bahar başında yavaş salınımlı bir kompoze gübre, tüm sezon ihtiyacını karşılayacaktır.

KİŞİSEL NOTLARIM

​ Küçük çiçekleri ile çok hoş bir bitkidir. Alacalı yapraklı olanları peyzajda kullanışlılığını arttırır. Kışları don gören yerlerde yaprak döker. Ama baharda canlı bir şekilde geri gelir. budayarak küçük ağaç formu verilebilir. Bonsai yapımına uygundur.

​Hatırlatıcı Not: Abelia, sabırlı bir bitkidir. İlk yıl kök gelişimine odaklandığı için çok boylanmayabilir, ancak ikinci yılından itibaren bahçenizin yıldızı olmaya adaydır!